Adobe Flash Player

  Главная

  Законодательство РБ

  Кодексы Беларуси

  Законодательные и нормативные акты по дате принятия

  Законодательные и нормативные акты принятые различными органами власти

  Законодательные и нормативные акты по темам

  Законодательные и нормативные акты по виду документы

  Международное право в Беларуси

  Законодательство СССР

  Законы других стран

  Кодексы

  Законодательство РФ

  Право Украины

  Полезные ресурсы

  Контакты

  Новости сайта

  Поиск документа





 



НАЙТИ ДОКУМЕНТ


" " (KODEKS CYWILNY)

Dz.U.64.16.93
2010.09.25 zm. Dz.U.2010.155.1037 art. 1
Istnieja pózniejsze wersje tekstu
USTAWA
z dnia 23 kwietnia 1964 r.
KODEKS CYWILNY 1)
(Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r.)

30.01.2011



<<<       >>>

Zawartosc


KSIEGA PIERWSZA
CZESC OGÓLNA

TytulI. PRZEPISY WSTEPNE

Art 1. Kodeks niniejszy reguluje stosunki cywilnoprawne miedzy osobami fizycznymi i osobami prawnymi.

Art 2. (skreslony).

Art 3. Ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba ze to wynika z jej brzmienia lub celu.

Art 4. (skreslony).

Art 5. Nie mozna czynic ze swego prawa uzytku, który by byl sprzeczny ze spoleczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami wspólzycia spolecznego. Takie dzialanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uwazane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.

Art 6. Ciezar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Art 7. Jezeli ustawa uzaleznia skutki prawne od dobrej lub zlej wiary, domniemywa sie istnienie dobrej wiary.

TytulII. OSOBY

DZIAL I. OSOBY FIZYCZNE
Roz
DZIAL I
Zdolnosc prawna i zdolnosc do czynnosci prawnych

Art 8. § 1. Kazdy czlowiek od chwili urodzenia ma zdolnosc prawna.
§ 2. (skreslony).

Art 9. W razie urodzenia sie dziecka domniemywa sie, ze przyszlo ono na swiat zywe.

Art 10. § 1. Pelnoletnim jest, kto ukonczyl lat osiemnascie.
§ 2. Przez zawarcie malzenstwa maloletni uzyskuje pelnoletnosc. Nie traci jej w razie uniewaznienia malzenstwa.

Art 11. Pelna zdolnosc do czynnosci prawnych nabywa sie z chwila uzyskania pelnoletnosci.

Art 12. Nie maja zdolnosci do czynnosci prawnych osoby, które nie ukonczyly lat trzynastu, oraz osoby ubezwlasnowolnione calkowicie.

Art 13. § 1. Osoba, która ukonczyla lat trzynascie, moze byc ubezwlasnowolniona calkowicie, jezeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umyslowego albo innego rodzaju zaburzen psychicznych, w szczególnosci pijanstwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierowac swym postepowaniem.
§ 2. Dla ubezwlasnowolnionego calkowicie ustanawia sie opieke, chyba ze pozostaje on jeszcze pod wladza rodzicielska.

Art 14. § 1. Czynnosc prawna dokonana przez osobe, która nie ma zdolnosci do czynnosci prawnych, jest niewazna.
§ 2. Jednakze gdy osoba niezdolna do czynnosci prawnych zawarla umowe nalezaca do umów powszechnie zawieranych w drobnych biezacych sprawach zycia codziennego, umowa taka staje sie wazna z chwila jej wykonania, chyba ze pociaga za soba razace pokrzywdzenie osoby niezdolnej do czynnosci prawnych.

Art 15. Ograniczona zdolnosc do czynnosci prawnych maja maloletni, którzy ukonczyli lat trzynascie, oraz osoby ubezwlasnowolnione czesciowo.

Art 16. § 1. Osoba pelnoletnia moze byc ubezwlasnowolniona czesciowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umyslowego albo innego rodzaju zaburzen psychicznych, w szczególnosci pijanstwa lub narkomanii, jezeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwlasnowolnienia calkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw.
§ 2. Dla osoby ubezwlasnowolnionej czesciowo ustanawia sie kuratele.

Art 17. Z zastrzezeniem wyjatków w ustawie przewidzianych, do waznosci czynnosci prawnej, przez która osoba ograniczona w zdolnosci do czynnosci prawnych zaciaga zobowiazanie lub rozporzadza swoim prawem, potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego.

Art 18. § 1. Waznosc umowy, która zostala zawarta przez osobe ograniczona w zdolnosci do czynnosci prawnych bez wymaganej zgody przedstawiciela ustawowego, zalezy od potwierdzenia umowy przez tego przedstawiciela.
§ 2. Osoba ograniczona w zdolnosci do czynnosci prawnych moze sama potwierdzic umowe po uzyskaniu pelnej zdolnosci do czynnosci prawnych.
§ 3. Strona, która zawarla umowe z osoba ograniczona w zdolnosci do czynnosci prawnych, nie moze powolywac sie na brak zgody jej przedstawiciela ustawowego. Moze jednak wyznaczyc temu przedstawicielowi odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje sie wolna po bezskutecznym uplywie wyznaczonego terminu.

Art 19. Jezeli osoba ograniczona w zdolnosci do czynnosci prawnych dokonala sama jednostronnej czynnosci prawnej, do której ustawa wymaga zgody przedstawiciela ustawowego, czynnosc jest niewazna.

Art 20. Osoba ograniczona w zdolnosci do czynnosci prawnych moze bez zgody przedstawiciela ustawowego zawierac umowy nalezace do umów powszechnie zawieranych w drobnych biezacych sprawach zycia codziennego.

Art 21. Osoba ograniczona w zdolnosci do czynnosci prawnych moze bez zgody przedstawiciela ustawowego rozporzadzac swoim zarobkiem, chyba ze sad opiekunczy z waznych powodów inaczej postanowi.

Art 22. Jezeli przedstawiciel ustawowy osoby ograniczonej w zdolnosci do czynnosci prawnych oddal jej okreslone przedmioty majatkowe do swobodnego uzytku, osoba ta uzyskuje pelna zdolnosc w zakresie czynnosci prawnych, które tych przedmiotów dotycza. Wyjatek stanowia czynnosci prawne, do których dokonania nie wystarcza wedlug ustawy zgoda przedstawiciela ustawowego.

Art 221. Za konsumenta uwaza sie osobe fizyczna dokonujaca czynnosci prawnej niezwiazanej bezposrednio z jej dzialalnoscia gospodarcza lub zawodowa.

Art 23. Dobra osobiste czlowieka, jak w szczególnosci zdrowie, wolnosc, czesc, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalnosc mieszkania, twórczosc naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostaja pod ochrona prawa cywilnego niezaleznie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

Art 24. § 1. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrozone cudzym dzialaniem, moze zadac zaniechania tego dzialania, chyba ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moze on takze zadac, azeby osoba, która dopuscila sie naruszenia, dopelnila czynnosci potrzebnych do usuniecia jego skutków, w szczególnosci azeby zlozyla oswiadczenie odpowiedniej tresci i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie moze on równiez zadac zadoscuczynienia pienieznego lub zaplaty odpowiedniej sumy pienieznej na wskazany cel spoleczny.
§ 2. Jezeli wskutek naruszenia dobra osobistego zostala wyrzadzona szkoda majatkowa, poszkodowany moze zadac jej naprawienia na zasadach ogólnych.
§ 3. Przepisy powyzsze nie uchybiaja uprawnieniom przewidzianym w innych przepisach, w szczególnosci w prawie autorskim oraz w prawie wynalazczym.
Roz
DZIAL II
Miejsce zamieszkania

Art 25. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowosc, w której osoba ta przebywa z zamiarem stalego pobytu.

Art 26. § 1. Miejscem zamieszkania dziecka pozostajacego pod wladza rodzicielska jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wylacznie przysluguje wladza rodzicielska lub któremu zostalo powierzone wykonywanie wladzy rodzicielskiej.
§ 2. Jezeli wladza rodzicielska przysluguje na równi obojgu rodzicom majacym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jezeli dziecko nie przebywa stale u zadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania okresla sad opiekunczy.

Art 27. Miejscem zamieszkania osoby pozostajacej pod opieka jest miejsce zamieszkania opiekuna.

Art 28. Mozna miec tylko jedno miejsce zamieszkania.
Roz
DZIAL III
Uznanie za zmarlego

Art 29. § 1. Zaginiony moze byc uznany za zmarlego, jezeli uplynelo lat dziesiec od konca roku kalendarzowego, w którym wedlug istniejacych wiadomosci jeszcze zyl; jednakze gdyby w chwili uznania za zmarlego zaginiony ukonczyl lat siedemdziesiat, wystarcza uplyw lat pieciu.
§ 2. Uznanie za zmarlego nie moze nastapic przed koncem roku kalendarzowego, w którym zaginiony ukonczylby lat dwadziescia trzy.

Art 30. § 1. Kto zaginal w czasie podrózy powietrznej lub morskiej w zwiazku z katastrofa statku lub okretu albo w zwiazku z innym szczególnym zdarzeniem, ten moze byc uznany za zmarlego po uplywie szesciu miesiecy od dnia, w którym nastapila katastrofa albo inne szczególne zdarzenie.
§ 2. Jezeli nie mozna stwierdzic katastrofy statku lub okretu, bieg terminu szesciomiesiecznego rozpoczyna sie z uplywem roku od dnia, w którym statek lub okret mial przybyc do portu przeznaczenia, a jezeli nie mial portu przeznaczenia - z uplywem lat dwóch od dnia, w którym byla ostatnia o nim wiadomosc.
§ 3. Kto zaginal w zwiazku z bezposrednim niebezpieczenstwem dla zycia nie przewidzianym w paragrafach poprzedzajacych, ten moze byc uznany za zmarlego po uplywie roku od dnia, w którym niebezpieczenstwo ustalo albo wedlug okolicznosci powinno bylo ustac.

Art 31. § 1. Domniemywa sie, ze zaginiony zmarl w chwili oznaczonej w orzeczeniu o uznaniu za zmarlego.
§ 2. Jako chwile domniemanej smierci zaginionego oznacza sie chwile, która wedlug okolicznosci jest najbardziej prawdopodobna, a w braku wszelkich danych - pierwszy dzien terminu, z którego uplywem uznanie za zmarlego stalo sie mozliwe.
§ 3. Jezeli w orzeczeniu o uznaniu za zmarlego czas smierci zostal oznaczony tylko data dnia, za chwile domniemanej smierci zaginionego uwaza sie koniec tego dnia.

Art 32. Jezeli kilka osób utracilo zycie podczas grozacego im wspólnie niebezpieczenstwa, domniemywa sie, ze zmarly jednoczesnie.

DZIAL II. OSOBY PRAWNE

Art 33. Osobami prawnymi sa Skarb Panstwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznaja osobowosc prawna.

Art 331. § 1. Do jednostek organizacyjnych niebedacych osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolnosc prawna, stosuje sie odpowiednio przepisy o osobach prawnych.
§ 2. Jezeli przepis odrebny nie stanowi inaczej, za zobowiazania jednostki, o której mowa w § 1, odpowiedzialnosc subsydiarna ponosza jej czlonkowie; odpowiedzialnosc ta powstaje z chwila, gdy jednostka organizacyjna stala sie niewyplacalna.

Art 34. Skarb Panstwa jest w stosunkach cywilnoprawnych podmiotem praw i obowiazków, które dotycza mienia panstwowego nie nalezacego do innych panstwowych osób prawnych.

Art 35. Powstanie, ustrój i ustanie osób prawnych okreslaja wlasciwe przepisy; w wypadkach i w zakresie w przepisach tych przewidzianych organizacje i sposób dzialania osoby prawnej reguluje takze jej statut.

Art 36. (skreslony).

Art 37. § 1. Jednostka organizacyjna uzyskuje osobowosc prawna z chwila jej wpisu do wlasciwego rejestru, chyba ze przepisy szczególne stanowia inaczej.
§ 2. Rodzaje rejestrów oraz ich organizacje i sposób prowadzenia reguluja odrebne przepisy.

Art 38. Osoba prawna dziala przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie.

Art 39. § 1. Kto jako organ osoby prawnej zawarl umowe w jej imieniu nie bedac jej organem albo przekraczajac zakres umocowania takiego organu, obowiazany jest do zwrotu tego, co otrzymal od drugiej strony w wykonaniu umowy, oraz do naprawienia szkody, która druga strona poniosla przez to, ze zawarla umowe nie wiedzac o braku umocowania.
§ 2. Przepis powyzszy stosuje sie odpowiednio w wypadku, gdy umowa zostala zawarta w imieniu osoby prawnej, która nie istnieje.

Art 40. § 1. Skarb Panstwa nie ponosi odpowiedzialnosci za zobowiazania panstwowych osób prawnych, chyba ze przepis odrebny stanowi inaczej. Panstwowe osoby prawne nie ponosza odpowiedzialnosci za zobowiazania Skarbu Panstwa.
§ 2. W razie nieodplatnego przejecia, na podstawie obowiazujacych ustaw, okreslonego skladnika mienia od panstwowej osoby prawnej na rzecz Skarbu Panstwa, ten ostatni odpowiada solidarnie z osoba prawna za zobowiazania powstale w okresie, gdy skladnik stanowil wlasnosc danej osoby prawnej, do wysokosci wartosci tego skladnika ustalonej wedlug stanu z chwili przejecia, a wedlug cen z chwili zaplaty.
§ 3. Przepisy § 1 i 2 stosuje sie odpowiednio do odpowiedzialnosci jednostek samorzadu terytorialnego i samorzadowych osób prawnych.

Art 41. Jezeli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowi inaczej, siedziba osoby prawnej jest miejscowosc, w której ma siedzibe jej organ zarzadzajacy.

Art 42. § 1. Jezeli osoba prawna nie moze prowadzic swoich spraw z braku powolanych do tego organów, sad ustanawia dla niej kuratora.
§ 2. Kurator powinien postarac sie niezwlocznie o powolanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidacje.

Art 43. Przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje sie odpowiednio do osób prawnych.

DZIAL III. PRZEDSIEBIORCY I ICH OZNACZENIA

Art 431. Przedsiebiorca jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w
Art 331 § 1, prowadzaca we wlasnym imieniu dzialalnosc gospodarcza lub zawodowa.

Art 432. § 1. Przedsiebiorca dziala pod firma.
§ 2. Firme ujawnia sie we wlasciwym rejestrze, chyba ze przepisy odrebne stanowia inaczej.

Art 433. § 1. Firma przedsiebiorcy powinna sie odrózniac dostatecznie od firm innych przedsiebiorców prowadzacych dzialalnosc na tym samym rynku.
§ 2. Firma nie moze wprowadzac w blad, w szczególnosci co do osoby przedsiebiorcy, przedmiotu dzialalnosci przedsiebiorcy, miejsca dzialalnosci, zródel zaopatrzenia.

Art 434. Firma osoby fizycznej jest jej imie i nazwisko. Nie wyklucza to wlaczenia do firmy pseudonimu lub okreslen wskazujacych na przedmiot dzialalnosci przedsiebiorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych okreslen dowolnie obranych.

Art 435. § 1. Firma osoby prawnej jest jej nazwa.
§ 2. Firma zawiera okreslenie formy prawnej osoby prawnej, które moze byc podane w skrócie, a ponadto moze wskazywac na przedmiot dzialalnosci, siedzibe tej osoby oraz inne okreslenia dowolnie obrane.
§ 3. Firma osoby prawnej moze zawierac nazwisko lub pseudonim osoby fizycznej, jezeli sluzy to ukazaniu zwiazków tej osoby z powstaniem lub dzialalnoscia przedsiebiorcy. Umieszczenie w firmie nazwiska albo pseudonimu osoby fizycznej wymaga pisemnej zgody tej osoby, a w razie jej smierci - zgody jej malzonka i dzieci.
§ 4. Przedsiebiorca moze poslugiwac sie skrótem firmy. Przepis
Art 432 § 2 stosuje sie odpowiednio.

Art 436. Firma oddzialu osoby prawnej zawiera pelna nazwe tej osoby oraz okreslenie "oddzial" ze wskazaniem miejscowosci, w której od
DZIAL ma siedzibe.

Art 437. Zmiana firmy wymaga ujawnienia w rejestrze. W razie przeksztalcenia osoby prawnej mozna zachowac jej dotychczasowa firme z wyjatkiem okreslenia wskazujacego forme prawna osoby prawnej, jezeli ulegla ona zmianie. To samo dotyczy przeksztalcenia spólki osobowej.

Art 438. § 1. W przypadku utraty czlonkostwa przez wspólnika, którego nazwisko bylo umieszczone w firmie, spólka moze zachowac w swej firmie nazwisko bylego wspólnika tylko za wyrazona na pismie jego zgoda, a w razie jego smierci - za zgoda jego malzonka i dzieci.
§ 2. Przepis § 1 stosuje sie odpowiednio w wypadku kontynuowania dzialalnosci gospodarczej osoby fizycznej przez inna osobe fizyczna bedaca jej nastepca prawnym.
§ 3. Kto nabywa przedsiebiorstwo, moze je nadal prowadzic pod dotychczasowa nazwa. Powinien jednak umiescic dodatek wskazujacy firme lub nazwisko nabywcy, chyba ze strony postanowily inaczej.

Art 439. § 1. Firma nie moze byc zbyta.
§ 2. Przedsiebiorca moze upowaznic innego przedsiebiorce do korzystania ze swej firmy, jezeli nie wprowadza to w blad.

Art 4310. Przedsiebiorca, którego prawo do firmy zostalo zagrozone cudzym dzialaniem, moze zadac zaniechania tego dzialania, chyba ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moze on takze zadac usuniecia jego skutków, zlozenia oswiadczenia lub oswiadczen w odpowiedniej tresci i formie, naprawienia na zasadach ogólnych szkody majatkowej lub wydania korzysci uzyskanej przez osobe, która dopuscila sie naruszenia.

TytulIII. MIENIE

Art 44. Mieniem jest wlasnosc i inne prawa majatkowe.

Art 441. § 1. Wlasnosc i inne prawa majatkowe, stanowiace mienie panstwowe, przysluguja Skarbowi Panstwa albo innym panstwowym osobom prawnym.
§ 2. Uprawnienia majatkowe Skarbu Panstwa wzgledem panstwowych osób prawnych okreslaja odrebne przepisy, w szczególnosci regulujace ich ustrój.

Art 45. Rzeczami w rozumieniu niniejszego kodeksu sa tylko przedmioty materialne.

Art 46. § 1. Nieruchomosciami sa czesci powierzchni ziemskiej stanowiace odrebny przedmiot wlasnosci (grunty), jak równiez budynki trwale z gruntem zwiazane lub czesci takich budynków, jezeli na mocy przepisów szczególnych stanowia odrebny od gruntu przedmiot wlasnosci.
§ 2. Prowadzenie ksiag wieczystych reguluja odrebne przepisy.

Art 461. Nieruchomosciami rolnymi (gruntami rolnymi) sa nieruchomosci, które sa lub moga byc wykorzystywane do prowadzenia dzialalnosci wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roslinnej i zwierzecej, nie wylaczajac produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.

Art 47. § 1. Czesc skladowa rzeczy nie moze byc odrebnym przedmiotem wlasnosci i innych praw rzeczowych.
§ 2. Czescia skladowa rzeczy jest wszystko, co nie moze byc od niej odlaczone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany calosci albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odlaczonego.
§ 3. Przedmioty polaczone z rzecza tylko dla przemijajacego uzytku nie stanowia jej czesci skladowych.

Art 48. Z zastrzezeniem wyjatków w ustawie przewidzianych, do czesci skladowych gruntu naleza w szczególnosci budynki i inne urzadzenia trwale z gruntem zwiazane, jak równiez drzewa i inne rosliny od chwili zasadzenia lub zasiania.

Art 49. § 1. Urzadzenia sluzace do doprowadzania lub odprowadzania plynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urzadzenia podobne nie naleza do czesci skladowych nieruchomosci, jezeli wchodza w sklad przedsiebiorstwa.
§ 2. Osoba, która poniosla koszty budowy urzadzen, o których mowa w § 1, i jest ich wlascicielem, moze zadac, aby przedsiebiorca, który przylaczyl urzadzenia do swojej sieci, nabyl ich wlasnosc za odpowiednim wynagrodzeniem, chyba ze w umowie strony postanowily inaczej. Z zadaniem przeniesienia wlasnosci tych urzadzen moze wystapic takze przedsiebiorca.

Art 50. Za czesci skladowe nieruchomosci uwaza sie takze prawa zwiazane z jej wlasnoscia.

Art 51. § 1. Przynaleznosciami sa rzeczy ruchome potrzebne do korzystania z innej rzeczy (rzeczy glównej) zgodnie z jej przeznaczeniem, jezeli pozostaja z nia w faktycznym zwiazku odpowiadajacym temu celowi.
§ 2. Nie moze byc przynaleznoscia rzecz nie nalezaca do wlasciciela rzeczy glównej.
§ 3. Przynaleznosc nie traci tego charakteru przez przemijajace pozbawienie jej faktycznego zwiazku z rzecza glówna.

Art 52. Czynnosc prawna majaca za przedmiot rzecz glówna odnosi skutek takze wzgledem przynaleznosci, chyba ze co innego wynika z tresci czynnosci albo z przepisów szczególnych.

Art 53. § 1. Pozytkami naturalnymi rzeczy sa jej plody i inne odlaczone od niej czesci skladowe, o ile wedlug zasad prawidlowej gospodarki stanowia normalny dochód z rzeczy.
§ 2. Pozytkami cywilnymi rzeczy sa dochody, które rzecz przynosi na podstawie stosunku prawnego.

Art 54. Pozytkami prawa sa dochody, które prawo to przynosi zgodnie ze swym spoleczno-gospodarczym przeznaczeniem.

Art 55. § 1. Uprawnionemu do pobierania pozytków przypadaja pozytki naturalne, które zostaly odlaczone od rzeczy w czasie trwania jego uprawnienia, a pozytki cywilne - w stosunku do czasu trwania tego uprawnienia.
§ 2. Jezeli uprawniony do pobierania pozytków poczynil naklady w celu uzyskania pozytków, które przypadly innej osobie, nalezy mu sie od niej wynagrodzenie za te naklady. Wynagrodzenie nie moze przenosic wartosci pozytków.

Art 551. Przedsiebiorstwo jest zorganizowanym zespolem skladników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia dzialalnosci gospodarczej.
Obejmuje ono w szczególnosci:
1) oznaczenie indywidualizujace przedsiebiorstwo lub jego wyodrebnione czesci (nazwa przedsiebiorstwa);
2) wlasnosc nieruchomosci lub ruchomosci, w tym urzadzen, materialów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomosci lub ruchomosci;
3) prawa wynikajace z umów najmu i dzierzawy nieruchomosci lub ruchomosci oraz prawa do korzystania z nieruchomosci lub ruchomosci wynikajace z innych stosunków prawnych;
4) wierzytelnosci, prawa z papierów wartosciowych i srodki pieniezne;
5) koncesje, licencje i zezwolenia;
6) patenty i inne prawa wlasnosci przemyslowej;
7) majatkowe prawa autorskie i majatkowe prawa pokrewne;
8) tajemnice przedsiebiorstwa;
9) ksiegi i dokumenty zwiazane z prowadzeniem dzialalnosci gospodarczej.

Art 552. Czynnosc prawna majaca za przedmiot przedsiebiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w sklad przedsiebiorstwa, chyba ze co innego wynika z tresci czynnosci prawnej albo z przepisów szczególnych.

Art 553. Za gospodarstwo rolne uwaza sie grunty rolne wraz z gruntami lesnymi, budynkami lub ich czesciami, urzadzeniami i inwentarzem, jezeli stanowia lub moga stanowic zorganizowana calosc gospodarcza, oraz prawami zwiazanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Art 554. Nabywca przedsiebiorstwa lub gospodarstwa rolnego jest odpowiedzialny solidarnie ze zbywca za jego zobowiazania zwiazane z prowadzeniem przedsiebiorstwa lub gospodarstwa, chyba ze w chwili nabycia nie wie
DZIAL o tych zobowiazaniach, mimo zachowania nalezytej starannosci. Odpowiedzialnosc nabywcy ogranicza sie do wartosci nabytego przedsiebiorstwa lub gospodarstwa wedlug stanu w chwili nabycia, a wedlug cen w chwili zaspokojenia wierzyciela. Odpowiedzialnosci tej nie mozna bez zgody wierzyciela wylaczyc ani ograniczyc.

TytulIV. CZYNNOSCI PRAWNE

DZIAL I. PRZEPISY OGÓLNE

Art 56. Czynnosc prawna wywoluje nie tylko skutki w niej wyrazone, lecz równiez te, które wynikaja z ustawy, z zasad wspólzycia spolecznego i z ustalonych zwyczajów.

Art 57. § 1. Nie mozna przez czynnosc prawna wylaczyc ani ograniczyc uprawnienia do przeniesienia, obciazenia, zmiany lub zniesienia prawa, jezeli wedlug ustawy prawo to jest zbywalne.
§ 2. Przepis powyzszy nie wylacza dopuszczalnosci zobowiazania, ze uprawniony nie dokona oznaczonych rozporzadzen prawem.

Art 58. § 1. Czynnosc prawna sprzeczna z ustawa albo majaca na celu obejscie ustawy jest niewazna, chyba ze wlasciwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególnosci ten, iz na miejsce niewaznych postanowien czynnosci prawnej wchodza odpowiednie przepisy ustawy.
§ 2. Niewazna jest czynnosc prawna sprzeczna z zasadami wspólzycia spolecznego.
§ 3. Jezeli niewaznoscia jest dotknieta tylko czesc czynnosci prawnej, czynnosc pozostaje w mocy co do pozostalych czesci, chyba ze z okolicznosci wynika, iz bez postanowien dotknietych niewaznoscia czynnosc nie zostalaby dokonana.

Art 59. W razie zawarcia umowy, której wykonanie czyni calkowicie lub czesciowo niemozliwym zadoscuczynienie roszczeniu osoby trzeciej, osoba ta moze zadac uznania umowy za bezskuteczna w stosunku do niej, jezeli strony o jej roszczeniu wiedzialy albo jezeli umowa byla nieodplatna. Uznania umowy za bezskuteczna nie mozna zadac po uplywie roku od jej zawarcia.

Art 60. Z zastrzezeniem wyjatków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonujacej czynnosci prawnej moze byc wyrazona przez kazde zachowanie sie tej osoby, które ujawnia jej wole w sposób dostateczny, w tym równiez przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oswiadczenie woli).

Art 61. § 1. Oswiadczenie woli, które ma byc zlozone innej osobie, jest zlozone z chwila, gdy doszlo do niej w taki sposób, ze mogla zapoznac sie z jego trescia. Odwolanie takiego oswiadczenia jest skuteczne, jezeli doszlo jednoczesnie z tym oswiadczeniem lub wczesniej.
§ 2. Oswiadczenie woli wyrazone w postaci elektronicznej jest zlozone innej osobie z chwila, gdy wprowadzono je do srodka komunikacji elektronicznej w taki sposób, zeby osoba ta mogla zapoznac sie z jego trescia.

Art 62. Oswiadczenie woli, które ma byc zlozone innej osobie, nie traci mocy wskutek tego, ze zanim do tej osoby doszlo, skladajacy je zmarl lub utracil zdolnosc do czynnosci prawnych, chyba ze co innego wynika z tresci oswiadczenia, z ustawy lub z okolicznosci.

Art 63. § 1. Jezeli do dokonania czynnosci prawnej potrzebna jest zgoda osoby trzeciej, osoba ta moze wyrazic zgode takze przed zlozeniem oswiadczenia przez osoby dokonywajace czynnosci albo po jego zlozeniu. Zgoda wyrazona po zlozeniu oswiadczenia ma moc wsteczna od jego daty.
§ 2. Jezeli do waznosci czynnosci prawnej wymagana jest forma szczególna, oswiadczenie obejmujace zgode osoby trzeciej powinno byc zlozone w tej samej formie.

Art 64. Prawomocne orzeczenie sadu stwierdzajace obowiazek danej osoby do zlozenia oznaczonego oswiadczenia woli, zastepuje to oswiadczenie.

Art 65. § 1. Oswiadczenie woli nalezy tak tlumaczyc, jak tego wymagaja ze wzgledu na okolicznosci, w których zlozone zostalo, zasady wspólzycia spolecznego oraz ustalone zwyczaje.
§ 2. W umowach nalezy raczej badac, jaki byl zgodny zamiar stron i cel umowy, anizeli opierac sie na jej doslownym brzmieniu.

DZIAL II. ZAWARCIE UMOWY

Art 66. § 1. Oswiadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi oferte, jezeli okresla istotne postanowienia tej umowy.
§ 2. Jezeli oferent nie oznaczyl w ofercie terminu, w ciagu którego oczekiwac bedzie odpowiedzi, oferta zlozona w obecnosci drugiej strony albo za pomoca srodka bezposredniego porozumiewania sie na odleglosc przestaje wiazac, gdy nie zostanie przyjeta niezwlocznie; zlozona w inny sposób przestaje wiazac z uplywem czasu, w którym skladajacy oferte mógl w zwyklym toku czynnosci otrzymac odpowiedz wyslana bez nieuzasadnionego opóznienia.

Art 661. § 1. Oferta zlozona w postaci elektronicznej wiaze skladajacego, jezeli druga strona niezwlocznie potwierdzi jej otrzymanie.
§ 2. Przedsiebiorca skladajacy oferte w postaci elektronicznej jest obowiazany przed zawarciem umowy poinformowac druga strone w sposób jednoznaczny i zrozumialy o:
1) czynnosciach technicznych skladajacych sie na procedure zawarcia umowy;
2) skutkach prawnych potwierdzenia przez druga strone otrzymania oferty;
3) zasadach i sposobach utrwalania, zabezpieczania i udostepniania przez przedsiebiorce drugiej stronie tresci zawieranej umowy;
4) metodach i srodkach technicznych sluzacych wykrywaniu i korygowaniu bledów we wprowadzanych danych, które jest obowiazany udostepnic drugiej stronie;
5) jezykach, w których umowa moze byc zawarta;
6) kodeksach etycznych, które stosuje, oraz o ich dostepnosci w postaci elektronicznej.
§ 3. Przepis § 2 stosuje sie odpowiednio, jezeli przedsiebiorca zaprasza druga strone do rozpoczecia negocjacji, skladania ofert albo do zawarcia umowy w inny sposób.
§ 4. Przepisy § 1-3 nie maja zastosowania do zawierania umów za pomoca poczty elektronicznej albo podobnych srodków indywidualnego porozumiewania sie na odleglosc. Nie stosuje sie ich takze w stosunkach miedzy przedsiebiorcami, jezeli strony tak postanowily.

Art 662. § 1. W stosunkach miedzy przedsiebiorcami oferta moze byc odwolana przed zawarciem umowy, jezeli oswiadczenie o odwolaniu zostalo zlozone drugiej stronie przed wyslaniem przez nia oswiadczenia o przyjeciu oferty.
§ 2. Jednakze oferty nie mozna odwolac, jezeli wynika to z jej tresci lub okreslono w niej termin przyjecia.

Art 67. Jezeli oswiadczenie o przyjeciu oferty nadeszlo z opóznieniem, lecz z jego tresci lub z okolicznosci wynika, ze zostalo wyslane w czasie wlasciwym, umowa dochodzi do skutku, chyba ze skladajacy oferte zawiadomi niezwlocznie druga strone, iz wskutek opóznienia odpowiedzi poczytuje umowe za nie zawarta.

Art 68. Przyjecie oferty dokonane z zastrzezeniem zmiany lub uzupelnienia jej tresci poczytuje sie za nowa oferte.

Art 681. § 1. W stosunkach miedzy przedsiebiorcami odpowiedz na oferte z zastrzezeniem zmian lub uzupelnien niezmieniajacych istotnie tresci oferty poczytuje sie za jej przyjecie. W takim wypadku strony wiaze umowa o tresci okreslonej w ofercie, z uwzglednieniem zastrzezen zawartych w odpowiedzi na nia.
§ 2. Przepisu paragrafu poprzedzajacego nie stosuje sie, jezeli w tresci oferty wskazano, ze moze ona byc przyjeta jedynie bez zastrzezen, albo gdy oferent niezwlocznie sprzeciwil sie wlaczeniu zastrzezen do umowy, albo gdy druga strona w odpowiedzi na oferte uzaleznila jej przyjecie od zgody oferenta na wlaczenie zastrzezen do umowy, a zgody tej niezwlocznie nie otrzymala.

Art 682. Jezeli przedsiebiorca otrzymal od osoby, z która pozostaje w stalych stosunkach gospodarczych, oferte zawarcia umowy w ramach swej dzialalnosci, brak niezwlocznej odpowiedzi poczytuje sie za przyjecie oferty.

Art 69. Jezeli wedlug ustalonego w danych stosunkach zwyczaju lub wedlug tresci oferty dojscie do skladajacego oferte oswiadczenia drugiej strony o jej przyjeciu nie jest wymagane, w szczególnosci jezeli skladajacy oferte zada niezwlocznego wykonania umowy, umowa dochodzi do skutku, skoro druga strona w czasie wlasciwym przystapi do jej wykonania; w przeciwnym razie oferta przestaje wiazac.

Art 70. § 1. W razie watpliwosci umowe poczytuje sie za zawarta w chwili otrzymania przez skladajacego oferte oswiadczenia o jej przyjeciu, a jezeli dojscie do skladajacego oferte oswiadczenia o jej przyjeciu nie jest wymagane - w chwili przystapienia przez druga strone do wykonania umowy.
§ 2. W razie watpliwosci umowe poczytuje sie za zawarta w miejscu otrzymania przez skladajacego oferte oswiadczenia o jej przyjeciu, a jezeli dojscie do skladajacego oferte oswiadczenia o jej przyjeciu nie jest wymagane albo oferta jest skladana w postaci elektronicznej - w miejscu zamieszkania albo w siedzibie skladajacego oferte w chwili zawarcia umowy.

Art 701. § 1. Umowa moze byc zawarta w drodze aukcji albo przetargu.
§ 2. W ogloszeniu aukcji albo przetargu nalezy okreslic czas, miejsce, przedmiot oraz warunki aukcji albo przetargu albo wskazac sposób udostepnienia tych warunków.
§ 3. Ogloszenie, a takze warunki aukcji albo przetargu moga byc zmienione lub odwolane tylko wtedy, gdy zastrzezono to w ich tresci.
§ 4. Organizator od chwili udostepnienia warunków, a oferent od chwili zlozenia oferty zgodnie z ogloszeniem aukcji albo przetargu sa obowiazani postepowac zgodnie z postanowieniami ogloszenia, a takze warunków aukcji albo przetargu.

Art 702. § 1. Oferta zlozona w toku aukcji przestaje wiazac, gdy inny uczestnik aukcji (licytant) zlozyl oferte korzystniejsza, chyba ze w warunkach aukcji zastrzezono inaczej.
§ 2. Zawarcie umowy w wyniku aukcji nastepuje z chwila udzielenia przybicia.
§ 3. Jezeli waznosc umowy zalezy od spelnienia szczególnych wymagan przewidzianych w ustawie, zarówno organizator aukcji, jak i jej uczestnik, którego oferta zostala przyjeta, moga dochodzic zawarcia umowy.

Art 703. § 1. Oferta zlozona w toku przetargu przestaje wiazac, gdy zostala wybrana inna oferta albo gdy przetarg zostal zamkniety bez wybrania którejkolwiek z ofert, chyba ze w warunkach przetargu zastrzezono inaczej.
§ 2. Organizator jest obowiazany niezwlocznie powiadomic na pismie uczestników przetargu o jego wyniku albo o zamknieciu przetargu bez dokonania wyboru.
§ 3. Do ustalenia chwili zawarcia umowy w drodze przetargu stosuje sie przepisy dotyczace przyjecia oferty, chyba ze w warunkach przetargu zastrzezono inaczej. Przepis
Art 702 § 3 stosuje sie odpowiednio.

Art 704. § 1. W warunkach aukcji albo przetargu mozna zastrzec, ze przystepujacy do aukcji albo przetargu powinien, pod rygorem niedopuszczenia do nich, wplacic organizatorowi okreslona sume albo ustanowic odpowiednie zabezpieczenie jej zaplaty (wadium).
§ 2. Jezeli uczestnik aukcji albo przetargu, mimo wyboru jego oferty, uchyla sie od zawarcia umowy, której waznosc zalezy od spelnienia szczególnych wymagan przewidzianych w ustawie, organizator aukcji albo przetargu moze pobrana sume zachowac albo dochodzic zaspokojenia z przedmiotu zabezpieczenia. W pozostalych wypadkach zaplacone wadium nalezy niezwlocznie zwrócic, a ustanowione zabezpieczenie wygasa. Jezeli organizator aukcji albo przetargu uchyla sie od zawarcia umowy, ich uczestnik, którego oferta zostala wybrana, moze zadac zaplaty podwójnego wadium albo naprawienia szkody.

Art 705. § 1. Organizator oraz uczestnik aukcji albo przetargu moze zadac uniewaznienia zawartej umowy, jezeli strona tej umowy, inny uczestnik lub osoba dzialajaca w porozumieniu z nimi wplynela na wynik aukcji albo przetargu w sposób sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami. Jezeli umowa zostala zawarta na cudzy rachunek, jej uniewaznienia moze zadac takze ten, na czyj rachunek umowa zostala zawarta, lub dajacy zlecenie.
§ 2. Uprawnienie powyzsze wygasa z uplywem miesiaca od dnia, w którym uprawniony dowie
DZIAL sie o istnieniu przyczyny uniewaznienia, nie pózniej jednak niz z uplywem roku od dnia zawarcia umowy.

Art 71. Ogloszenia, reklamy, cenniki i inne informacje, skierowane do ogólu lub do poszczególnych osób, poczytuje sie w razie watpliwosci nie za oferte, lecz za zaproszenie do zawarcia umowy.

Art 72. § 1. Jezeli strony prowadza negocjacje w celu zawarcia oznaczonej umowy, umowa zostaje zawarta, gdy strony dojda do porozumienia co do wszystkich jej postanowien, które byly przedmiotem negocjacji.
§ 2. Strona, która rozpoczela lub prowadzila negocjacje z naruszeniem dobrych obyczajów, w szczególnosci bez zamiaru zawarcia umowy, jest obowiazana do naprawienia szkody, jaka druga strona poniosla przez to, ze liczyla na zawarcie umowy.

Art 721. § 1. Jezeli w toku negocjacji strona udostepnila informacje z zastrzezeniem poufnosci, druga strona jest obowiazana do nieujawniania i nieprzekazywania ich innym osobom oraz do niewykorzystywania tych informacji dla wlasnych celów, chyba ze strony uzgodnily inaczej.
§ 2. W razie niewykonania lub nienalezytego wykonania obowiazków, o których mowa w § 1, uprawniony moze zadac od drugiej strony naprawienia szkody albo wydania uzyskanych przez nia korzysci.

DZIAL III. FORMA CZYNNOSCI PRAWNYCH

Art 73. § 1. Jezeli ustawa zastrzega dla czynnosci prawnej forme pisemna, czynnosc dokonana bez zachowania zastrzezonej formy jest niewazna tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor niewaznosci.
§ 2. Jezeli ustawa zastrzega dla czynnosci prawnej inna forme szczególna, czynnosc dokonana bez zachowania tej formy jest niewazna. Nie dotyczy to jednak wypadków, gdy zachowanie formy szczególnej jest zastrzezone jedynie dla wywolania okreslonych skutków czynnosci prawnej.

Art 74. § 1. Zastrzezenie formy pisemnej bez rygoru niewaznosci ma ten skutek, ze w razie niezachowania zastrzezonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód ze swiadków ani dowód z przesluchania stron na fakt dokonania czynnosci. Przepisu tego nie stosuje sie, gdy zachowanie formy pisemnej jest zastrzezone jedynie dla wywolania okreslonych skutków czynnosci prawnej.
§ 2. Jednakze mimo niezachowania formy pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych, dowód ze swiadków lub dowód z przesluchania stron jest dopuszczalny, jezeli obie strony wyraza na to zgode, jezeli zada tego konsument w sporze z przedsiebiorca albo jezeli fakt dokonania czynnosci prawnej bedzie uprawdopodobniony za pomoca pisma.
§ 3. Przepisów o formie pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych nie stosuje sie do czynnosci prawnych w stosunkach miedzy przedsiebiorcami.

Art 75. (uchylony).

Art 751. § 1. Zbycie lub wydzierzawienie przedsiebiorstwa albo ustanowienie na nim uzytkowania powinno byc dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poswiadczonymi.
§ 2. Zbycie przedsiebiorstwa nalezacego do osoby wpisanej do rejestru powinno byc wpisane do rejestru.
§ 3. Przepis § 2 stosuje sie odpowiednio w wypadku wydzierzawienia przedsiebiorstwa lub ustanowienia na nim uzytkowania.
§ 4. Przepisy powyzsze nie uchybiaja przepisom o formie czynnosci prawnych dotyczacych nieruchomosci.

Art 76. Jezeli strony zastrzegly w umowie, ze okreslona czynnosc prawna miedzy nimi powinna byc dokonana w szczególnej formie, czynnosc ta dochodzi do skutku tylko przy zachowaniu zastrzezonej formy. Jednakze gdy strony zastrzegly dokonanie czynnosci w formie pisemnej, nie okreslajac skutków niezachowania tej formy, poczytuje sie w razie watpliwosci, ze byla ona zastrzezona wylacznie dla celów dowodowych.

Art 77. § 1. Uzupelnienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej formy, jaka ustawa lub strony przewidzialy w celu jej zawarcia.
§ 2. Jezeli umowa zostala zawarta w formie pisemnej, jej rozwiazanie za zgoda obu stron, jak równiez odstapienie od niej albo jej wypowiedzenie powinno byc stwierdzone pismem.
§ 3. Jezeli umowa zostala zawarta w innej formie szczególnej, jej rozwiazanie za zgoda obu stron wymaga zachowania takiej formy, jaka ustawa lub strony przewidzialy w celu jej zawarcia; natomiast odstapienie od umowy albo jej wypowiedzenie powinno byc stwierdzone pismem.

Art 771. W wypadku gdy umowe zawarta pomiedzy przedsiebiorcami bez zachowania formy pisemnej jedna strona niezwlocznie potwierdzi w pismie skierowanym do drugiej strony, a pismo to zawiera zmiany lub uzupelnienia umowy, niezmieniajace istotnie jej tresci, strony wiaze umowa o tresci okreslonej w pismie potwierdzajacym, chyba ze druga strona niezwlocznie sie temu sprzeciwila na pismie.

Art 78. § 1. Do zachowania pisemnej formy czynnosci prawnej wystarcza zlozenie wlasnorecznego podpisu na dokumencie obejmujacym tresc oswiadczenia woli. Do zawarcia umowy wystarcza wymiana dokumentów obejmujacych tresc oswiadczen woli, z których kazdy jest podpisany przez jedna ze stron, lub dokumentów, z których kazdy obejmuje tresc oswiadczenia woli jednej ze stron i jest przez nia podpisany.
§ 2. Oswiadczenie woli zlozone w postaci elektronicznej opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy waznego kwalifikowanego certyfikatu jest równowazne z oswiadczeniem woli zlozonym w formie pisemnej.

Art 79. Osoba nie mogaca pisac, lecz mogaca czytac moze zlozyc oswiadczenie woli w formie pisemnej badz w ten sposób, ze uczyni na dokumencie tuszowy odcisk palca, a obok tego odcisku inna osoba wypisze jej imie i nazwisko umieszczajac swój podpis, badz tez w ten sposób, ze zamiast skladajacego oswiadczenie podpisze sie inna osoba, a jej podpis bedzie poswiadczony przez notariusza lub wójta (burmistrza, prezydenta miasta), staroste lub marszalka województwa z zaznaczeniem, ze zostal zlozony na zyczenie nie mogacego pisac, lecz mogacego czytac.

Art 80. (uchylony).

Art 81. § 1. Jezeli ustawa uzaleznia waznosc albo okreslone skutki czynnosci prawnej od urzedowego poswiadczenia daty, poswiadczenie takie jest skuteczne takze wzgledem osób nie uczestniczacych w dokonaniu tej czynnosci prawnej (data pewna).
§ 2. Czynnosc prawna ma date pewna takze w wypadkach nastepujacych:
1) w razie stwierdzenia dokonania czynnosci w jakimkolwiek dokumencie urzedowym - od daty dokumentu urzedowego;
2) w razie umieszczenia na obejmujacym czynnosc dokumencie jakiejkolwiek wzmianki przez organ panstwowy, organ jednostki samorzadu terytorialnego albo przez notariusza - od daty wzmianki.
§ 3. W razie smierci jednej z osób podpisanych na dokumencie date zlozenia przez te osobe podpisu na dokumencie uwaza sie za pewna od daty smierci tej osoby.

DZIAL IV. WADY OSWIADCZENIA WOLI

Art 82. Niewazne jest oswiadczenie woli zlozone przez osobe, która z jakichkolwiek powodów znajdowala sie w stanie wylaczajacym swiadome albo swobodne powziecie decyzji i wyrazenie woli. Dotyczy to w szczególnosci choroby psychicznej, niedorozwoju umyslowego albo innego, chociazby nawet przemijajacego, zaburzenia czynnosci psychicznych.

Art 83. § 1. Niewazne jest oswiadczenie woli zlozone drugiej stronie za jej zgoda dla pozoru. Jezeli oswiadczenie takie zostalo zlozone dla ukrycia innej czynnosci prawnej, waznosc oswiadczenia ocenia sie wedlug wlasciwosci tej czynnosci.
§ 2. Pozornosc oswiadczenia woli nie ma wplywu na skutecznosc odplatnej czynnosci prawnej, dokonanej na podstawie pozornego oswiadczenia, jezeli wskutek tej czynnosci osoba trzecia nabywa prawo lub zostaje zwolniona od obowiazku, chyba ze dzialala w zlej wierze.

Art 84. § 1. W razie bledu co do tresci czynnosci prawnej mozna uchylic sie od skutków prawnych swego oswiadczenia woli. Jezeli jednak oswiadczenie woli bylo zlozone innej osobie, uchylenie sie od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy blad zostal wywolany przez te osobe, chociazby bez jej winy, albo gdy wiedziala ona o bledzie lub mogla z latwoscia blad zauwazyc; ograniczenie to nie dotyczy czynnosci prawnej nieodplatnej.
§ 2. Mozna powolywac sie tylko na blad uzasadniajacy przypuszczenie, ze gdyby skladajacy oswiadczenie woli nie dzialal pod wplywem bledu i ocenial sprawe rozsadnie, nie zlozylby oswiadczenia tej tresci (blad istotny).

Art 85. Znieksztalcenie oswiadczenia woli przez osobe uzyta do jego przeslania ma takie same skutki, jak blad przy zlozeniu oswiadczenia.

Art 86. § 1. Jezeli blad wywolala druga strona podstepnie, uchylenie sie od skutków prawnych oswiadczenia woli zlozonego pod wplywem bledu moze nastapic takze wtedy, gdy blad nie byl istotny, jak równiez wtedy, gdy nie dotyczyl tresci czynnosci prawnej.
§ 2. Podstep osoby trzeciej jest jednoznaczny z podstepem strony, jezeli ta o podstepie wiedziala i nie zawiadomila o nim drugiej strony albo jezeli czynnosc prawna byla nieodplatna.

Art 87. Kto zlozyl oswiadczenie woli pod wplywem bezprawnej grozby drugiej strony lub osoby trzeciej, ten tez moze uchylic sie od skutków prawnych swego oswiadczenia, jezeli z okolicznosci wynika, ze mógl sie obawiac, iz jemu samemu lub innej osobie grozi powazne niebezpieczenstwo osobiste lub majatkowe.

Art 88. § 1. Uchylenie sie od skutków prawnych oswiadczenia woli, które zostalo zlozone innej osobie pod wplywem bledu lub grozby, nastepuje przez oswiadczenie zlozone tej osobie na pismie.
§ 2. Uprawnienie do uchylenia sie wygasa: w razie bledu - z uplywem roku od jego wykrycia, a w razie grozby - z uplywem roku od chwili, kiedy stan obawy ustal.

DZIAL V. WARUNEK

Art 89. Z zastrzezeniem wyjatków w ustawie przewidzianych albo wynikajacych z wlasciwosci czynnosci prawnej, powstanie lub ustanie skutków czynnosci prawnej mozna uzaleznic od zdarzenia przyszlego i niepewnego (warunek).

Art 90. Ziszczenie sie warunku nie ma mocy wstecznej, chyba ze inaczej zastrzezono.

Art 91. Warunkowo uprawniony moze wykonywac wszelkie czynnosci, które zmierzaja do zachowania jego prawa.

Art 92. § 1. Jezeli czynnosc prawna obejmujaca rozporzadzenie prawem zostala dokonana pod warunkiem, pózniejsze rozporzadzenia tym prawem traca moc z chwila ziszczenia sie warunku o tyle, o ile udaremniaja lub ograniczaja skutek ziszczenia sie warunku.
§ 2. Jednakze gdy na podstawie takiego rozporzadzenia osoba trzecia nabywa prawo lub zostaje zwolniona od obowiazku, stosuje sie odpowiednio przepisy o ochronie osób, które w dobrej wierze dokonaly czynnosci prawnej z osoba nieuprawniona do rozporzadzania prawem.

Art 93. § 1. Jezeli strona, której zalezy na nieziszczeniu sie warunku, przeszkodzi w sposób sprzeczny z zasadami wspólzycia spolecznego ziszczeniu sie warunku, nastepuja skutki takie, jak by warunek sie ziscil.
§ 2. Jezeli strona, której zalezy na ziszczeniu sie warunku, doprowadzi w sposób sprzeczny z zasadami wspólzycia spolecznego do ziszczenia sie warunku, nastepuja skutki takie, jak by warunek sie nie ziscil.

Art 94. Warunek niemozliwy, jak równiez warunek przeciwny ustawie lub zasadom wspólzycia spolecznego pociaga za soba niewaznosc czynnosci prawnej, gdy jest zawieszajacy; uwaza sie za nie zastrzezony, gdy jest rozwiazujacy.

DZIAL VI. PRZEDSTAWICIELSTWO
Roz
DZIAL I
Przepisy ogólne

Art 95. § 1. Z zastrzezeniem wyjatków w ustawie przewidzianych albo wynikajacych z wlasciwosci czynnosci prawnej, mozna dokonac czynnosci prawnej przez przedstawiciela.
§ 2. Czynnosc prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociaga za soba skutki bezposrednio dla reprezentowanego.

Art 96. Umocowanie do dzialania w cudzym imieniu moze opierac sie na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oswiadczeniu reprezentowanego (pelnomocnictwo).

Art 97. Osobe czynna w lokalu przedsiebiorstwa przeznaczonym do obslugiwania publicznosci poczytuje sie w razie watpliwosci za umocowana do dokonywania czynnosci prawnych, które zazwyczaj bywaja dokonywane z osobami korzystajacymi z uslug tego przedsiebiorstwa.
Roz
DZIAL II
Pelnomocnictwo

Art 98. Pelnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynnosci zwyklego zarzadu. Do czynnosci przekraczajacych zakres zwyklego zarzadu potrzebne jest pelnomocnictwo okreslajace ich rodzaj, chyba ze ustawa wymaga pelnomocnictwa do poszczególnej czynnosci.

Art 99. § 1. Jezeli do waznosci czynnosci prawnej potrzebna jest szczególna forma, pelnomocnictwo do dokonania tej czynnosci powinno byc udzielone w tej samej formie.
§ 2. Pelnomocnictwo ogólne powinno byc pod rygorem niewaznosci udzielone na pismie.

Art 100. Okolicznosc, ze pelnomocnik jest ograniczony w zdolnosci do czynnosci prawnych, nie ma wplywu na waznosc czynnosci dokonanej przez niego w imieniu mocodawcy.

Art 101. § 1. Pelnomocnictwo moze byc w kazdym czasie odwolane, chyba ze mocodawca zrzekl sie odwolania pelnomocnictwa z przyczyn uzasadnionych trescia stosunku prawnego bedacego podstawa pelnomocnictwa.
§ 2. Umocowanie wygasa ze smiercia mocodawcy lub pelnomocnika, chyba ze w pelnomocnictwie inaczej zastrzezono z przyczyn uzasadnionych trescia stosunku prawnego bedacego podstawa pelnomocnictwa.

Art 102. Po wygasnieciu umocowania pelnomocnik obowiazany jest zwrócic mocodawcy dokument pelnomocnictwa. Moze zadac poswiadczonego odpisu tego dokumentu; wygasniecie umocowania powinno byc na odpisie zaznaczone.

Art 103. § 1. Jezeli zawierajacy umowe jako pelnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, waznosc umowy zalezy od jej potwierdzenia przez osobe, w której imieniu umowa zostala zawarta.
§ 2. Druga strona moze wyznaczyc osobie, w której imieniu umowa zostala zawarta, odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje sie wolna po bezskutecznym uplywie wyznaczonego terminu.
§ 3. W braku potwierdzenia ten, kto zawarl umowe w cudzym imieniu, obowiazany jest do zwrotu tego, co otrzymal od drugiej strony w wykonaniu umowy, oraz do naprawienia szkody, która druga strona poniosla przez to, ze zawarla umowe nie wiedzac o braku umocowania lub o przekroczeniu jego zakresu.

Art 104. Jednostronna czynnosc prawna dokonana w cudzym imieniu bez umocowania lub z przekroczeniem jego zakresu jest niewazna. Jednakze gdy ten, komu zostalo zlozone oswiadczenie woli w cudzym imieniu, zgodzil sie na dzialanie bez umocowania, stosuje sie odpowiednio przepisy o zawarciu umowy bez umocowania.

Art 105. Jezeli pelnomocnik po wygasnieciu umocowania dokona w imieniu mocodawcy czynnosci prawnej w granicach pierwotnego umocowania, czynnosc prawna jest wazna, chyba ze druga strona o wygasnieciu umocowania wiedziala lub z latwoscia mogla sie dowiedziec.

Art 106. Pelnomocnik moze ustanowic dla mocodawcy innych pelnomocników tylko wtedy, gdy umocowanie takie wynika z tresci pelnomocnictwa, z ustawy lub ze stosunku prawnego bedacego podstawa pelnomocnictwa.

Art 107. Jezeli mocodawca ustanowil kilku pelnomocników z takim samym zakresem umocowania, kazdy z nich moze dzialac samodzielnie, chyba ze co innego wynika z tresci pelnomocnictwa. Przepis ten stosuje sie odpowiednio do pelnomocników, których pelnomocnik sam dla mocodawcy ustanowil.

Art 108. Pelnomocnik nie moze byc druga strona czynnosci prawnej, której dokonywa w imieniu mocodawcy, chyba ze co innego wynika z tresci pelnomocnictwa albo ze ze wzgledu na tresc czynnosci prawnej wylaczona jest mozliwosc naruszenia interesów mocodawcy. Przepis ten stosuje sie odpowiednio w wypadku, gdy pelnomocnik reprezentuje obie strony.

Art 109. Przepisy dzialu niniejszego stosuje sie odpowiednio w wypadku, gdy oswiadczenie woli ma byc zlozone przedstawicielowi.
Roz
DZIAL III
Prokura

Art 1091. § 1. Prokura jest pelnomocnictwem udzielonym przez przedsiebiorce podlegajacego obowiazkowi wpisu do rejestru przedsiebiorców, które obejmuje umocowanie do czynnosci sadowych i pozasadowych, jakie sa zwiazane z prowadzeniem przedsiebiorstwa.
§ 2. Nie mozna ograniczyc prokury ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba ze przepis szczególny stanowi inaczej.

Art 1092. § 1. Prokura powinna byc pod rygorem niewaznosci udzielona na pismie. Przepisu
Art 99 § 1 nie stosuje sie.
§ 2. Prokurentem moze byc osoba fizyczna majaca pelna zdolnosc do czynnosci prawnych.

Art 1093. Do zbycia przedsiebiorstwa, do dokonania czynnosci prawnej, na podstawie której nastepuje oddanie go do czasowego korzystania, oraz do zbywania i obciazania nieruchomosci jest wymagane pelnomocnictwo do poszczególnej czynnosci.

Art 1094. § 1. Prokura moze byc udzielona kilku osobom lacznie (prokura laczna) lub oddzielnie.
§ 2. Kierowane do przedsiebiorcy oswiadczenia lub doreczenia pism moga byc dokonywane wobec jednej z osób, którym udzielono prokury lacznie.

Art 1095. Prokure mozna ograniczyc do zakresu spraw wpisanych do rejestru oddzialu przedsiebiorstwa (prokura oddzialowa).

Art 1096. Prokura nie moze byc przeniesiona. Prokurent moze ustanowic pelnomocnika do poszczególnej czynnosci lub pewnego rodzaju czynnosci.

Art 1097. § 1. Prokura moze byc w kazdym czasie odwolana.
§ 2. Prokura wygasa wskutek wykreslenia przedsiebiorcy z rejestru, a takze ogloszenia upadlosci, otwarcia likwidacji oraz przeksztalcenia przedsiebiorcy.
§ 3. Prokura wygasa ze smiercia prokurenta.
§ 4. Smierc przedsiebiorcy ani utrata przez niego zdolnosci do czynnosci prawnych nie powoduje wygasniecia prokury.

Art 1098. § 1. Udzielenie i wygasniecie prokury przedsiebiorca powinien zglosic do rejestru przedsiebiorców.
§ 2. Zgloszenie o udzieleniu prokury powinno okreslac jej rodzaj, a w przypadku prokury lacznej takze sposób jej wykonywania.

Art 1099. Prokurent sklada wlasnoreczny podpis zgodnie ze znajdujacym sie w aktach rejestrowych wzorem podpisu, wraz z dopiskiem wskazujacym na prokure, chyba ze z tresci dokumentu wynika, ze dziala jako prokurent.

TytulV. TERMIN

Art 110. Jezeli ustawa, orzeczenie sadu lub decyzja innego organu panstwowego albo czynnosc prawna oznacza termin nie okreslajac sposobu jego obliczania, stosuje sie przepisy ponizsze.

Art 111. § 1. Termin oznaczony w dniach konczy sie z uplywem ostatniego dnia.
§ 2. Jezeli poczatkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzglednia sie przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastapilo.

Art 112. Termin oznaczony w tygodniach, miesiacach lub latach konczy sie z uplywem dnia, który nazwa lub data odpowiada poczatkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiacu nie bylo - w ostatnim dniu tego miesiaca. Jednakze przy obliczaniu wieku osoby fizycznej termin uplywa z poczatkiem ostatniego dnia.

Art 113. § 1. Jezeli termin jest oznaczony na poczatek, srodek lub koniec miesiaca, rozumie sie przez to pierwszy, pietnasty lub ostatni dzien miesiaca.
§ 2. Termin pólmiesieczny jest równy pietnastu dniom.

Art 114. Jezeli termin jest oznaczony w miesiacach lub latach, a ciaglosc terminu nie jest wymagana, miesiac liczy sie za dni trzydziesci, a rok za dni trzysta szescdziesiat piec.

Art 115. Jezeli koniec terminu do wykonania czynnosci przypada na dzien uznany ustawowo za wolny od pracy, termin uplywa dnia nastepnego.

Art 116. § 1. Jezeli skutki czynnosci prawnej maja powstac w oznaczonym terminie, stosuje sie odpowiednio przepisy o warunku zawieszajacym.
§ 2. Jezeli skutki czynnosci prawnej maja ustac w oznaczonym terminie, stosuje sie odpowiednio przepisy o warunku rozwiazujacym.

TytulVI. PRZEDAWNIENIE ROSZCZEN

Art 117. § 1. Z zastrzezeniem wyjatków w ustawie przewidzianych, roszczenia majatkowe ulegaja przedawnieniu.
§ 2. Po uplywie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysluguje roszczenie, moze uchylic sie od jego zaspokojenia, chyba ze zrzeka sie korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakze zrzeczenie sie zarzutu przedawnienia przed uplywem terminu jest niewazne.
§ 3. (skreslony).

Art 118. Jezeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesiec, a dla roszczen o swiadczenia okresowe oraz roszczen zwiazanych z prowadzeniem dzialalnosci gospodarczej - trzy lata.

Art 119. Terminy przedawnienia nie moga byc skracane ani przedluzane przez czynnosc prawna.

Art 120. § 1. Bieg przedawnienia rozpoczyna sie od dnia, w którym roszczenie stalo sie wymagalne. Jezeli wymagalnosc roszczenia zalezy od podjecia okreslonej czynnosci przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna sie od dnia, w którym roszczenie staloby sie wymagalne, gdyby uprawniony podjal czynnosc w najwczesniej mozliwym terminie.
§ 2. Bieg przedawnienia roszczen o zaniechanie rozpoczyna sie od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysluguje, nie zastosowal sie do tresci roszczenia.

Art 121. Bieg przedawnienia nie rozpoczyna sie, a rozpoczety ulega zawieszeniu:
1) co do roszczen, które przysluguja dzieciom przeciwko rodzicom - przez czas trwania wladzy rodzicielskiej;
2) co do roszczen, które przysluguja osobom nie majacym pelnej zdolnosci do czynnosci prawnych przeciwko osobom sprawujacym opieke lub kuratele - przez czas sprawowania przez te osoby opieki lub kurateli;
3) co do roszczen, które przysluguja jednemu z malzonków przeciwko drugiemu - przez czas trwania malzenstwa;
4) co do wszelkich roszczen, gdy z powodu sily wyzszej uprawniony nie moze ich dochodzic przed sadem lub innym organem powolanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju - przez czas trwania przeszkody.

Art 122. § 1. Przedawnienie wzgledem osoby, która nie ma pelnej zdolnosci do czynnosci prawnych, nie moze skonczyc sie wczesniej niz z uplywem lat dwóch od ustanowienia dla niej przedstawiciela ustawowego albo od ustania przyczyny jego ustanowienia.
§ 2. Jezeli termin przedawnienia jest krótszy niz dwa lata, jego bieg liczy sie od dnia ustanowienia przedstawiciela ustawowego albo od dnia, w którym ustala przyczyna jego ustanowienia.
§ 3. Przepisy powyzsze stosuje sie odpowiednio do biegu przedawnienia przeciwko osobie, co do której istnieje podstawa do jej calkowitego ubezwlasnowolnienia.

Art 123. § 1. Bieg przedawnienia przerywa sie:
1) przez kazda czynnosc przed sadem lub innym organem powolanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczen danego rodzaju albo przed sadem polubownym, przedsiewzieta bezposrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;
2) przez uznanie roszczenia przez osobe, przeciwko której roszczenie przysluguje,
3) przez wszczecie mediacji.
§ 2. (skreslony).

Art 124. § 1. Po kazdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.
§ 2. W razie przerwania przedawnienia przez czynnosc w postepowaniu przed sadem lub innym organem powolanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczen danego rodzaju albo przed sadem polubownym albo przez wszczecie mediacji, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postepowanie to nie zostanie zakonczone.

Art 125. § 1. Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sadu lub innego organu powolanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sadu polubownego, jak równiez roszczenie stwierdzone ugoda zawarta przed sadem albo przed sadem polubownym albo ugoda zawarta przed mediatorem i zatwierdzona przez sad, przedawnia sie z uplywem lat dziesieciu, chociazby termin przedawnienia roszczen tego rodzaju byl krótszy. Jezeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje swiadczenia okresowe, roszczenie o swiadczenia okresowe nalezne w przyszlosci ulega przedawnieniu trzyletniemu.
§ 2. (skreslony).
KSIEGA DRUGA
WLASNOSC I INNE PRAWA RZECZOWE

TytulI. WLASNOSC

DZIAL I. PRZEPISY OGÓLNE

Art 126-135. (skreslone).

Art 136. (skreslony).

Art 137. (skreslony).

Art 138. (skreslony).

Art 139. (skreslony).

DZIAL II. TRESC I WYKONYWANIE WLASNOSCI

Art 140. W granicach okreslonych przez ustawy i zasady wspólzycia spolecznego wlasciciel moze, z wylaczeniem innych osób, korzystac z rzeczy zgodnie ze spoleczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególnosci moze pobierac pozytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach moze rozporzadzac rzecza.

Art 141. (skreslony).

Art 142. § 1. Wlasciciel nie moze sie sprzeciwic uzyciu a nawet uszkodzeniu lub zniszczeniu rzeczy przez inna osobe, jezeli to jest konieczne do odwrócenia niebezpieczenstwa grozacego bezposrednio dobrom osobistym tej osoby lub osoby trzeciej. Moze jednak zadac naprawienia wyniklej stad szkody.
§ 2. Przepis powyzszy stosuje sie takze w razie niebezpieczenstwa grozacego dobrom majatkowym, chyba ze grozaca szkoda jest oczywiscie i niewspólmiernie mniejsza anizeli uszczerbek, który móglby poniesc wlasciciel wskutek uzycia, uszkodzenia lub zniszczenia rzeczy.

Art 143. W granicach okreslonych przez spoleczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu wlasnosc gruntu rozciaga sie na przestrzen nad i pod jego powierzchnia. Przepis ten nie uchybia przepisom regulujacym prawa do wód.

Art 144. Wlasciciel nieruchomosci powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywac sie od dzialan, które by zaklócaly korzystanie z nieruchomosci sasiednich ponad przecietna miare, wynikajaca ze spoleczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomosci i stosunków miejscowych.

Art 145. § 1. Jezeli nieruchomosc nie ma odpowiedniego dostepu do drogi publicznej lub do nalezacych do tej nieruchomosci budynków gospodarskich, wlasciciel moze zadac od wlascicieli gruntów sasiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej sluzebnosci drogowej (droga konieczna).
§ 2. Przeprowadzenie drogi koniecznej nastapi z uwzglednieniem potrzeb nieruchomosci nie majacej dostepu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciazeniem gruntów, przez które droga ma prowadzic. Jezeli potrzeba ustanowienia drogi jest nastepstwem sprzedazy gruntu lub innej czynnosci prawnej, a miedzy interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, sad zarzadzi, o ile to jest mozliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które byly przedmiotem tej czynnosci prawnej.
§ 3. Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzgledniac interes spoleczno-gospodarczy.

Art 146. Przepisy artykulu poprzedzajacego stosuje sie odpowiednio do samoistnego posiadacza nieruchomosci; jednakze posiadacz moze zadac tylko ustanowienia sluzebnosci osobistej.

Art 147. Wlascicielowi nie wolno dokonywac robót ziemnych w taki sposób, zeby to grozilo nieruchomosciom sasiednim utrata oparcia.

Art 148. Owoce spadle z drzewa lub krzewu na grunt sasiedni stanowia jego pozytki. Przepisu tego nie stosuje sie, gdy grunt sasiedni jest przeznaczony na uzytek publiczny.

Art 149. Wlasciciel gruntu moze wejsc na grunt sasiedni w celu usuniecia zwieszajacych sie z jego drzew galezi lub owoców. Wlasciciel sasiedniego gruntu moze jednak zadac naprawienia wyniklej stad szkody.

Art 150. Wlasciciel gruntu moze obciac i zachowac dla siebie korzenie przechodzace z sasiedniego gruntu. To samo dotyczy galezi i owoców zwieszajacych sie z sasiedniego gruntu; jednakze w wypadku takim wlasciciel powinien uprzednio wyznaczyc sasiadowi odpowiedni termin do ich usuniecia.

Art 151. Jezeli przy wznoszeniu budynku lub innego urzadzenia przekroczono bez winy umyslnej granice sasiedniego gruntu, wlasciciel tego gruntu nie moze zadac przywrócenia stanu poprzedniego, chyba ze bez nie uzasadnionej zwloki sprzeciwil sie przekroczeniu granicy albo ze grozi mu niewspólmiernie wielka szkoda. Moze on zadac albo stosownego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie odpowiedniej sluzebnosci gruntowej, albo wykupienia zajetej czesci gruntu, jak równiez tej czesci, która na skutek budowy stracila dla niego znaczenie gospodarcze.

Art 152. Wlasciciele gruntów sasiadujacych obowiazani sa do wspóldzialania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stalych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urzadzenia i utrzymywania stalych znaków granicznych ponosza po polowie.

Art 153. Jezeli granice gruntów staly sie sporne, a stanu prawnego nie mozna stwierdzic, ustala sie granice wedlug ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdyby równiez takiego stanu nie mozna bylo stwierdzic, a postepowanie rozgraniczeniowe nie doprowadzilo do ugody miedzy interesowanymi, sad ustali granice z uwzglednieniem wszelkich okolicznosci; moze przy tym przyznac jednemu z wlascicieli odpowiednia doplate pieniezna.

Art 154. § 1. Domniemywa sie, ze mury, ploty, miedze, rowy i inne urzadzenia podobne, znajdujace sie na granicy gruntów sasiadujacych, sluza do wspólnego uzytku sasiadów. To samo dotyczy drzew i krzewów na granicy.
§ 2. Korzystajacy z wymienionych urzadzen obowiazani sa ponosic wspólnie koszty ich utrzymania.

DZIAL III. NABYCIE I UTRATA WLASNOSCI
Roz
DZIAL I
Przeniesienie wlasnosci

Art 155. § 1. Umowa sprzedazy, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomosci lub inna umowa zobowiazujaca do przeniesienia wlasnosci rzeczy co do tozsamosci oznaczonej przenosi wlasnosc na nabywce, chyba ze przepis szczególny stanowi inaczej albo ze strony inaczej postanowily.
§ 2. Jezeli przedmiotem umowy zobowiazujacej do przeniesienia wlasnosci sa rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, do przeniesienia wlasnosci potrzebne jest przeniesienie posiadania rzeczy. To samo dotyczy wypadku, gdy przedmiotem umowy zobowiazujacej do przeniesienia wlasnosci sa rzeczy przyszle.

Art 156. Jezeli zawarcie umowy przenoszacej wlasnosc nastepuje w wykonaniu zobowiazania wynikajacego z uprzednio zawartej umowy zobowiazujacej do przeniesienia wlasnosci, z zapisu, z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, waznosc umowy przenoszacej wlasnosc zalezy od istnienia tego zobowiazania.

Art 157. § 1. Wlasnosc nieruchomosci nie moze byc przeniesiona pod warunkiem ani z zastrzezeniem terminu.
§ 2. Jezeli umowa zobowiazujaca do przeniesienia wlasnosci nieruchomosci zostala zawarta pod warunkiem lub z zastrzezeniem terminu, do przeniesienia wlasnosci potrzebne jest dodatkowe porozumienie stron obejmujace ich bezwarunkowa zgode na niezwloczne przejscie wlasnosci.

Art 158. Umowa zobowiazujaca do przeniesienia wlasnosci nieruchomosci powinna byc zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszacej wlasnosc, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejacego uprzednio zobowiazania do przeniesienia wlasnosci nieruchomosci; zobowiazanie powinno byc w akcie wymienione.

Art 159. Przepisów o obowiazku zachowania formy aktu notarialnego nie stosuje sie w wypadku, gdy grunty wniesione jako wklad do rolniczej spóldzielni produkcyjnej maja stac sie wspólwlasnoscia dotychczasowych wlascicieli.

Art 160. (skreslony).

Art 161. (skreslony).

Art 162. (uchylony).

Art 163-165. (skreslone).

Art 166. § 1. W razie sprzedazy przez wspólwlasciciela nieruchomosci rolnej udzialu we wspólwlasnosci lub czesci tego udzialu pozostalym wspólwlascicielom przysluguje prawo pierwokupu, jezeli prowadza gospodarstwo rolne na gruncie wspólnym. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy wspólwlasciciel prowadzacy jednoczesnie gospodarstwo rolne sprzedaje swój u
DZIAL we wspólwlasnosci wraz z tym gospodarstwem albo gdy nabywca jest inny wspólwlasciciel lub osoba, która dziedziczylaby gospodarstwo po sprzedawcy.
§ 2. (skreslony).

Art 167. (skreslony).

Art 168. (skreslony).

Art 169. § 1. Jezeli osoba nie uprawniona do rozporzadzania rzecza ruchoma zbywa rzecz i wydaje ja nabywcy, nabywca uzyskuje wlasnosc z chwila objecia rzeczy w posiadanie, chyba ze dziala w zlej wierze.
§ 2. Jednakze gdy rzecz zgubiona, skradziona lub w inny sposób utracona przez wlasciciela zostaje zbyta przed uplywem lat trzech od chwili jej zgubienia, skradzenia lub utraty, nabywca moze uzyskac wlasnosc dopiero z uplywem powyzszego trzyletniego terminu. Ograniczenie to nie dotyczy pieniedzy i dokumentów na okaziciela ani rzeczy nabytych na urzedowej licytacji publicznej lub w toku postepowania egzekucyjnego.

Art 170. W razie przeniesienia wlasnosci rzeczy ruchomej, która jest obciazona prawem osoby trzeciej, prawo to wygasa z chwila wydania rzeczy nabywcy, chyba ze ten dziala w zlej wierze. Przepis paragrafu drugiego artykulu poprzedzajacego stosuje sie odpowiednio.

Art 171. (skreslony).
Roz
DZIAL II
Zasiedzenie

Art 172. § 1. Posiadacz nieruchomosci nie bedacy jej wlascicielem nabywa wlasnosc, jezeli posiada nieruchomosc nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba ze uzyskal posiadanie w zlej wierze (zasiedzenie).
§ 2. Po uplywie lat trzydziestu posiadacz nieruchomosci nabywa jej wlasnosc, chocby uzyskal posiadanie w zlej wierze.

Art 173. Jezeli wlasciciel nieruchomosci, przeciwko któremu biegnie zasiedzenie, jest maloletni, zasiedzenie nie moze skonczyc sie wczesniej niz z uplywem dwóch lat od uzyskania pelnoletnosci przez wlasciciela.

Art 174. Posiadacz rzeczy ruchomej nie bedacy jej wlascicielem nabywa wlasnosc, jezeli posiada rzecz nieprzerwanie od lat trzech jako posiadacz samoistny, chyba ze posiada w zlej wierze.

Art 175. Do biegu zasiedzenia stosuje sie odpowiednio przepisy o biegu przedawnienia roszczen.

Art 176. § 1. Jezeli podczas biegu zasiedzenia nastapilo przeniesienie posiadania, obecny posiadacz moze doliczyc do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jezeli jednak poprzedni posiadacz uzyskal posiadanie nieruchomosci w zlej wierze, czas jego posiadania moze byc doliczony tylko wtedy, gdy lacznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydziesci.
§ 2. Przepisy powyzsze stosuje sie odpowiednio w wypadku, gdy obecny posiadacz jest spadkobierca poprzedniego posiadacza.

Art 177. (skreslony).

Art 178. (uchylony).
Roz
DZIAL III
Inne wypadki nabycia i utraty wlasnosci

Art 179. (utracil moc).

Art 180. Wlasciciel moze wyzbyc sie wlasnosci rzeczy ruchomej przez to, ze w tym zamiarze rzecz porzuci.

Art 181. Wlasnosc ruchomej rzeczy niczyjej nabywa sie przez jej objecie w posiadanie samoistne.

Art 182. § 1. Rój pszczól staje sie niczyim, jezeli wlasciciel nie odszukal go przed uplywem trzech dni od dnia wyrojenia. Wlascicielowi wolno w poscigu za rojem wejsc na cudzy grunt, powinien jednak naprawic wynikla stad szkode.
§ 2. Jezeli rój osiadl w cudzym ulu nie zajetym, wlasciciel moze domagac sie wydania roju za zwrotem kosztów.
§ 3. Jezeli rój osiadl w cudzym ulu zajetym, staje sie on wlasnoscia tego, czyja wlasnoscia byl rój, który sie w ulu znajdowal. Dotychczasowemu wlascicielowi nie przysluguje w tym wypadku roszczenie z tytulu bezpodstawnego wzbogacenia.

Art 183. § 1. Kto znalazl rzecz zgubiona, powinien niezwlocznie zawiadomic o tym osobe uprawniona do odbioru rzeczy. Jezeli znalazca nie wie, kto jest uprawniony do odbioru rzeczy, albo jezeli nie zna miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, powinien niezwlocznie zawiadomic o znalezieniu wlasciwy organ panstwowy.
§ 2. Przepisy o rzeczach znalezionych stosuje sie odpowiednio do rzeczy porzuconych bez zamiaru wyzbycia sie wlasnosci, jak równiez do zwierzat, które zablakaly sie lub uciekly.

Art 184. § 1. Pieniadze, papiery wartosciowe, kosztownosci oraz rzeczy majace wartosc naukowa lub artystyczna znalazca powinien oddac niezwlocznie na przechowanie wlasciwemu organowi panstwowemu, inne zas rzeczy znalezione - tylko na zadanie tego organu.
§ 2. Jezeli znalazca przechowuje rzecz u siebie, stosuje sie odpowiednio przepisy o nieodplatnym przechowaniu.

Art 185. Rozporzadzenie Rady Ministrów okresli organy wlasciwe do przechowywania rzeczy znalezionych i do poszukiwania osób uprawnionych do ich odbioru, zasady przechowywania tych rzeczy oraz sposób poszukiwania osób uprawnionych do odbioru.

Art 186. Znalazca, który uczynil zadosc swoim obowiazkom, moze zadac znaleznego w wysokosci jednej dziesiatej wartosci rzeczy, jezeli zglosil swe roszczenie najpózniej w chwili wydania rzeczy osobie uprawnionej do odbioru.

Art 187. Pieniadze, papiery wartosciowe, kosztownosci oraz rzeczy majace wartosc naukowa lub artystyczna, które nie zostana przez uprawnionego odebrane w ciagu roku od dnia wezwania go przez wlasciwy organ, a w razie niemoznosci wezwania - w ciagu dwóch lat od ich znalezienia, staja sie wlasnoscia Skarbu Panstwa. Inne rzeczy staja sie po uplywie tych samych terminów wlasnoscia znalazcy, jezeli uczynil on zadosc swoim obowiazkom; jezeli rzeczy sa przechowywane przez organ panstwowy, znalazca moze je odebrac za zwrotem kosztów.

Art 188. Przepisów artykulów poprzedzajacych nie stosuje sie w razie znalezienia rzeczy w budynku publicznym albo w innym budynku lub pomieszczeniu otwartym dla publicznosci ani w razie znalezienia rzeczy w wagonie kolejowym, na statku lub innym srodku transportu publicznego. Znalazca obowiazany jest w tych wypadkach oddac rzecz zarzadcy budynku lub pomieszczenia albo wlasciwemu zarzadcy srodków transportu publicznego, a ten postapi z rzecza zgodnie z wlasciwymi przepisami.

Art 189. Jezeli rzecz majaca znaczniejsza wartosc materialna albo wartosc naukowa lub artystyczna zostala znaleziona w takich okolicznosciach, ze poszukiwanie wlasciciela byloby oczywiscie bezcelowe, znalazca obowiazany jest oddac rzecz wlasciwemu organowi panstwowemu. Rzecz znaleziona staje sie wlasnoscia Skarbu Panstwa, a znalazcy nalezy sie odpowiednie wynagrodzenie.

Art 190. Uprawniony do pobierania pozytków naturalnych rzeczy nabywa ich wlasnosc przez odlaczenie ich od rzeczy.

Art 191. Wlasnosc nieruchomosci rozciaga sie na rzecz ruchoma, która zostala polaczona z nieruchomoscia w taki sposób, ze stala sie jej czescia skladowa.

Art 192. § 1. Ten, kto wytworzyl nowa rzecz ruchoma z cudzych materialów, staje sie jej wlascicielem, jezeli wartosc nakladu pracy jest wieksza od wartosci materialów.
§ 2. Jezeli przetworzenie rzeczy bylo dokonane w zlej wierze albo jezeli wartosc materialów jest wieksza od wartosci nakladu pracy, rzecz wytworzona staje sie wlasnoscia wlasciciela materialów.

Art 193. § 1. Jezeli rzeczy ruchome zostaly polaczone lub pomieszane w taki sposób, ze przywrócenie stanu poprzedniego byloby zwiazane z nadmiernymi trudnosciami lub kosztami, dotychczasowi wlasciciele staja sie wspólwlascicielami calosci. Udzialy we wspólwlasnosci oznacza sie wedlug stosunku wartosci rzeczy polaczonych lub pomieszanych.
§ 2. Jednakze gdy jedna z rzeczy polaczonych ma wartosc znacznie wieksza anizeli pozostale, rzeczy mniejszej wartosci staja sie jej czesciami skladowymi.

Art 194. Przepisy o przetworzeniu, polaczeniu i pomieszaniu nie uchybiaja przepisom o obowiazku naprawienia szkody ani przepisom o bezpodstawnym wzbogaceniu.

DZIAL IV. WSPÓLWLASNOSC

Art 195. Wlasnosc tej samej rzeczy moze przyslugiwac niepodzielnie kilku osobom (wspólwlasnosc).

Art 196. § 1. Wspólwlasnosc jest albo wspólwlasnoscia w czesciach ulamkowych, albo wspólwlasnoscia laczna.
§ 2. Wspólwlasnosc laczna reguluja przepisy dotyczace stosunków, z których ona wynika. Do wspólwlasnosci w czesciach ulamkowych stosuje sie przepisy niniejszego dzialu.

Art 197. Domniemywa sie, ze udzialy wspólwlascicieli sa równe.

Art 198. Kazdy ze wspólwlascicieli moze rozporzadzac swoim udzialem bez zgody pozostalych wspólwlascicieli.

Art 199. Do rozporzadzania rzecza wspólna oraz do innych czynnosci, które przekraczaja zakres zwyklego zarzadu, potrzebna jest zgoda wszystkich wspólwlascicieli. W braku takiej zgody wspólwlasciciele, których udzialy wynosza co najmniej polowe, moga zadac rozstrzygniecia przez sad, który orzeknie majac na wzgledzie cel zamierzonej czynnosci oraz interesy wszystkich wspólwlascicieli.

Art 200. Kazdy ze wspólwlascicieli jest obowiazany do wspóldzialania w zarzadzie rzecza wspólna.

Art 201. Do czynnosci zwyklego zarzadu rzecza wspólna potrzebna jest zgoda wiekszosci wspólwlascicieli. W braku takiej zgody kazdy ze wspólwlascicieli moze zadac upowaznienia sadowego do dokonania czynnosci.

Art 202. Jezeli wiekszosc wspólwlascicieli postanawia dokonac czynnosci razaco sprzecznej z zasadami prawidlowego zarzadu rzecza wspólna, kazdy z pozostalych wspólwlascicieli moze zadac rozstrzygniecia przez sad.

Art 203. Kazdy ze wspólwlascicieli moze wystapic do sadu o wyznaczenie zarzadcy, jezeli nie mozna uzyskac zgody wiekszosci wspólwlascicieli w istotnych sprawach dotyczacych zwyklego zarzadu albo jezeli wiekszosc wspólwlascicieli narusza zasady prawidlowego zarzadu lub krzywdzi mniejszosc.

Art 204. Wiekszosc wspólwlascicieli oblicza sie wedlug wielkosci udzialów.

Art 205. Wspólwlasciciel sprawujacy zarzad rzecza wspólna moze zadac od pozostalych wspólwlascicieli wynagrodzenia odpowiadajacego uzasadnionemu nakladowi jego pracy.

Art 206. Kazdy ze wspólwlascicieli jest uprawniony do wspólposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje sie pogodzic ze wspólposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostalych wspólwlascicieli.

Art 207. Pozytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadaja wspólwlascicielom w stosunku do wielkosci udzialów; w takim samym stosunku wspólwlasciciele ponosza wydatki i ciezary zwiazane z rzecza wspólna.

Art 208. Kazdy ze wspólwlascicieli nie sprawujacych zarzadu rzecza wspólna moze zadac w odpowiednich terminach rachunku z zarzadu.

Art 209. Kazdy ze wspólwlascicieli moze wykonywac wszelkie czynnosci i dochodzic wszelkich roszczen, które zmierzaja do zachowania wspólnego prawa.

Art 210. Kazdy ze wspólwlascicieli moze zadac zniesienia wspólwlasnosci. Uprawnienie to moze byc wylaczone przez czynnosc prawna na czas nie dluzszy niz lat piec. Jednakze w ostatnim roku przed uplywem zastrzezonego terminu dopuszczalne jest jego przedluzenie na dalsze lat piec; przedluzenie mozna ponowic.

Art 211. Kazdy ze wspólwlascicieli moze zadac, azeby zniesienie wspólwlasnosci nastapilo przez po
DZIAL rzeczy wspólnej, chyba ze po
DZIAL bylby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze spoleczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo ze pociagalby za soba istotna zmiane rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartosci.

Art 212. § 1. Jezeli zniesienie wspólwlasnosci nastepuje na mocy orzeczenia sadu, wartosc poszczególnych udzialów moze byc wyrównana przez doplaty pieniezne. Przy podziale gruntu sad moze obciazyc poszczególne czesci potrzebnymi sluzebnosciami gruntowymi.
§ 2. Rzecz, która nie daje sie podzielic, moze byc przyznana stosownie do okolicznosci jednemu ze wspólwlascicieli z obowiazkiem splaty pozostalych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postepowania cywilnego.
§ 3. Jezeli ustalone zostaly doplaty lub splaty, sad oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokosc i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby takze sposób ich zabezpieczenia. W razie rozlozenia doplat i splat na raty terminy ich uiszczenia nie moga lacznie przekraczac lat dziesieciu. W wypadkach zaslugujacych na szczególne uwzglednienie sad na wniosek dluznika moze odroczyc termin zaplaty rat juz wymagalnych.

Art 213. Jezeli zniesienie wspólwlasnosci gospodarstwa rolnego przez po
DZIAL miedzy wspólwlascicieli byloby sprzeczne z zasadami prawidlowej gospodarki rolnej, sad przyzna to gospodarstwo temu wspólwlascicielowi, na którego wyraza zgode wszyscy wspólwlasciciele.

Art 214. § 1. W razie braku zgody wszystkich wspólwlascicieli, sad przyzna gospodarstwo rolne temu z nich, który je prowadzi lub stale w nim pracuje, chyba ze interes spoleczno-gospodarczy przemawia za wyborem innego wspólwlasciciela.
§ 2. Jezeli warunki przewidziane w paragrafie poprzedzajacym spelnia kilku wspólwlascicieli albo jezeli nie spelnia ich zaden ze wspólwlascicieli, sad przyzna gospodarstwo rolne temu z nich, który daje najlepsza gwarancje jego nalezytego prowadzenia.
§ 3. Na wniosek wszystkich wspólwlascicieli sad zarzadzi sprzedaz gospodarstwa rolnego stosownie do przepisów Kodeksu postepowania cywilnego.
§ 4. Sprzedaz gospodarstwa rolnego sad zarzadzi równiez w wypadku niewyrazenia zgody przez zadnego ze wspólwlascicieli na przyznanie mu gospodarstwa.

Art 215. Przepisy dwóch artykulów poprzedzajacych stosuje sie odpowiednio w wypadku, gdy gospodarstwo rolne moze byc podzielone, lecz liczba wydzielonych czesci jest mniejsza od liczby wspólwlascicieli.

Art 216. § 1. Wysokosc przyslugujacych wspólwlascicielom splat z gospodarstwa rolnego ustala sie stosownie do ich zgodnego porozumienia.
§ 2. W razie braku takiego porozumienia splaty przyslugujace wspólwlascicielom moga byc obnizone. Przy okreslaniu stopnia ich obnizenia bierze sie pod uwage:
1) typ, wielkosc i stan gospodarstwa rolnego bedacego przedmiotem zniesienia wspólwlasnosci,
2) sytuacje osobista i majatkowa wspólwlasciciela zobowiazanego do splat i wspólwlasciciela uprawnionego do ich otrzymania.
§ 3. Obnizenie splat, stosownie do przepisu paragrafu poprzedzajacego, nie wyklucza mozliwosci rozlozenia ich na raty lub odroczenia terminu ich zaplaty, stosownie do przepisu
Art 212 § 3.
§ 4. Przepisów § 2 i 3 nie stosuje sie do splat na rzecz malzonka w razie zniesienia wspólwlasnosci gospodarstwa rolnego, które stosownie do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekunczego nalezy do wspólnego majatku malzonków.

Art 217. Wspólwlasciciel, który w wyniku zniesienia wspólwlasnosci otrzymal gospodarstwo rolne, wchodzace zas w sklad tego gospodarstwa nieruchomosci rolne zbyl odplatnie przed uplywem pieciu lat od chwili zniesienia wspólwlasnosci, jest obowiazany pozostalym wspólwlascicielom, którym przypadly splaty nizsze od naleznych, wydac - proporcjonalnie do wielkosci ich udzialów - korzysci uzyskane z obnizenia splat, chyba ze celem zbycia jest zapewnienie racjonalnego prowadzenia tego gospodarstwa.

Art 218. § 1. Wspólwlasciciele, którzy nie otrzymali gospodarstwa rolnego lub jego czesci, lecz do chwili zniesienia wspólwlasnosci w tym gospodarstwie mieszkali, zachowuja uprawnienia do dalszego zamieszkiwania, jednakze nie dluzej niz przez piec lat, a gdy w chwili znoszenia wspólwlasnosci sa maloletni - nie dluzej niz piec lat od osiagniecia pelnoletnosci. Ograniczenie terminem powyzszym nie dotyczy wspólwlascicieli trwale niezdolnych do pracy.
§ 2. Do uprawnien wynikajacych z przepisów paragrafu poprzedzajacego stosuje sie odpowiednio przepisy o sluzebnosci mieszkania.

Art 219. (skreslony).

Art 220. Roszczenie o zniesienie wspólwlasnosci nie ulega przedawnieniu.

Art 221. Czynnosci prawne okreslajace zarzad i sposób korzystania z rzeczy wspólnej albo wylaczajace uprawnienie do zniesienia wspólwlasnosci odnosza skutek takze wzgledem nabywcy udzialu, jezeli nabywca o nich wie
DZIAL lub z latwoscia mógl sie dowiedziec. To samo dotyczy wypadku, gdy sposób korzystania z rzeczy zostal ustalony w orzeczeniu sadowym.

DZIAL V. OCHRONA WLASNOSCI

Art 222. § 1. Wlasciciel moze zadac od osoby, która wlada faktycznie jego rzecza, azeby rzecz zostala mu wydana, chyba ze osobie tej przysluguje skuteczne wzgledem wlasciciela uprawnienie do wladania rzecza.
§ 2. Przeciwko osobie, która narusza wlasnosc w inny sposób anizeli przez pozbawienie wlasciciela faktycznego wladztwa nad rzecza, przysluguje wlascicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszen.

Art 223. § 1. Roszczenia wlasciciela przewidziane w artykule poprzedzajacym nie ulegaja przedawnieniu, jezeli dotycza nieruchomosci.
§ 2. (skreslony).
§ 3. (skreslony).

Art 224. § 1. Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiazany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zuzycie, ani za jej pogorszenie lub utrate. Nabywa wlasnosc pozytków naturalnych, które zostaly od rzeczy odlaczone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pozytki cywilne, jezeli staly sie w tym czasie wymagalne.
§ 2. Jednakze od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowie
DZIAL sie o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiazany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zuzycie, pogorszenie lub utrate, chyba ze pogorszenie lub utrata nastapila bez jego winy. Obowiazany jest zwrócic pobrane od powyzszej chwili pozytki, których nie zuzyl, jak równiez uiscic wartosc tych, które zuzyl.

Art 225. Obowiazki samoistnego posiadacza w zlej wierze wzgledem wlasciciela sa takie same jak obowiazki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowie
DZIAL sie o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. Jednakze samoistny posiadacz w zlej wierze obowiazany jest nadto zwrócic wartosc pozytków, których z powodu zlej gospodarki nie uzyskal, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utrate rzeczy, chyba ze rzecz uleglaby pogorszeniu lub utracie takze wtedy, gdyby znajdowala sie w posiadaniu uprawnionego.

Art 226. § 1. Samoistny posiadacz w dobrej wierze moze zadac zwrotu nakladów koniecznych o tyle, o ile nie maja pokrycia w korzysciach, które uzyskal z rzeczy. Zwrotu innych nakladów moze zadac o tyle, o ile zwiekszaja wartosc rzeczy w chwili jej wydania wlascicielowi. Jednakze gdy naklady zostaly dokonane po chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowie
DZIAL sie o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, moze on zadac zwrotu jedynie nakladów koniecznych.
§ 2. Samoistny posiadacz w zlej wierze moze zadac jedynie zwrotu nakladów koniecznych, i to tylko o tyle, o ile wlasciciel wzbogacilby sie bezpodstawnie jego kosztem.

Art 227. § 1. Samoistny posiadacz moze, przywracajac stan poprzedni, zabrac przedmioty, które polaczyl z rzecza, chociazby staly sie jej czesciami skladowymi.
§ 2. Jednakze gdy polaczenia dokonal samoistny posiadacz w zlej wierze albo samoistny posiadacz w dobrej wierze po chwili, w której dowie
DZIAL sie o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, wlasciciel moze przylaczone przedmioty zatrzymac, zwracajac samoistnemu posiadaczowi ich wartosc i koszt robocizny albo sume odpowiadajaca zwiekszeniu wartosci rzeczy.

Art 228. Przepisy okreslajace prawa i obowiazki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której dowie
DZIAL sie on o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, stosuje sie takze w wypadku, gdy samoistny posiadacz rzeczy bedacej przedmiotem wlasnosci panstwowej zostal wezwany przez wlasciwy organ panstwowy do wydania rzeczy.

Art 229. § 1. Roszczenia wlasciciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pozytków lub o zaplate ich wartosci, jak równiez roszczenia o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy przedawniaja sie z uplywem roku od dnia zwrotu rzeczy. To samo dotyczy roszczen samoistnego posiadacza przeciwko wlascicielowi o zwrot nakladów na rzecz.
§ 2. (skreslony).

Art 230. Przepisy dotyczace roszczen wlasciciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pozytków lub o zaplate ich wartosci oraz o naprawienie szkody z powodu pogorszenia lub utraty rzeczy, jak równiez przepisy dotyczace roszczen samoistnego posiadacza o zwrot nakladów na rzecz, stosuje sie odpowiednio do stosunku miedzy wlascicielem rzeczy a posiadaczem zaleznym, o ile z przepisów regulujacych ten stosunek nie wynika nic innego.

Art 231. § 1. Samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósl na powierzchni lub pod powierzchnia gruntu budynek lub inne urzadzenie o wartosci przenoszacej znacznie wartosc zajetej na ten cel dzialki, moze zadac, aby wlasciciel przeniósl na niego wlasnosc zajetej dzialki za odpowiednim wynagrodzeniem.
§ 2. Wlasciciel gruntu, na którym wzniesiono budynek lub inne urzadzenie o wartosci przenoszacej znacznie wartosc zajetej na ten cel dzialki, moze zadac, aby ten, kto wzniósl budynek lub inne urzadzenie, nabyl od niego wlasnosc dzialki za odpowiednim wynagrodzeniem.
§ 3. (skreslony).

TytulII. UZYTKOWANIE WIECZYSTE

Art 232. § 1. Grunty stanowiace wlasnosc Skarbu Panstwa polozone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Panstwa polozone poza tymi granicami, lecz wlaczone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadan jego gospodarki, a takze grunty stanowiace wlasnosc jednostek samorzadu terytorialnego lub ich zwiazków moga byc oddawane w uzytkowanie wieczyste osobom fizycznym, i osobom prawnym.
§ 2. W wypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych przedmiotem uzytkowania wieczystego moga byc takze inne grunty Skarbu Panstwa, jednostek samorzadu terytorialnego lub ich zwiazków.

Art 233. W granicach, okreslonych przez ustawy i zasady wspólzycia spolecznego oraz przez umowe o oddanie gruntu Skarbu Panstwa lub gruntu nalezacego do jednostek samorzadu terytorialnego badz ich zwiazków w uzytkowanie wieczyste, uzytkownik moze korzystac z gruntu z wylaczeniem innych osób. W tych samych granicach uzytkownik wieczysty moze swoim prawem rozporzadzac.

Art 234. Do oddania gruntu Skarbu Panstwa lub gruntu nalezacego do jednostek samorzadu terytorialnego badz ich zwiazków w uzytkowanie wieczyste stosuje sie odpowiednio przepisy o przeniesieniu wlasnosci nieruchomosci.

Art 235. § 1. Budynki i inne urzadzenia wzniesione na gruncie Skarbu Panstwa lub gruncie nalezacym do jednostek samorzadu terytorialnego badz ich zwiazków przez wieczystego uzytkownika stanowia jego wlasnosc. To samo dotyczy budynków i innych urzadzen, które wieczysty uzytkownik nabyl zgodnie z wlasciwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w uzytkowanie wieczyste.
§ 2. Przyslugujaca wieczystemu uzytkownikowi wlasnosc budynków i urzadzen na uzytkowanym gruncie jest prawem zwiazanym z uzytkowaniem wieczystym.

Art 236. § 1. Oddanie gruntu Skarbu Panstwa lub gruntu nalezacego do jednostek samorzadu terytorialnego badz ich zwiazków w uzytkowanie wieczyste nastepuje na okres dziewiecdziesieciu dziewieciu lat. W wypadkach wyjatkowych, gdy cel gospodarczy uzytkowania wieczystego nie wymaga oddania gruntu na dziewiecdziesiat dziewiec lat, dopuszczalne jest oddanie gruntu na okres krótszy, co najmniej jednak na lat czterdziesci.
§ 2. W ciagu ostatnich pieciu lat przed uplywem zastrzezonego w umowie terminu wieczysty uzytkownik moze zadac jego przedluzenia na dalszy okres od czterdziestu do dziewiecdziesieciu dziewieciu lat; jednakze wieczysty uzytkownik moze wczesniej wystapic z takim zadaniem, jezeli okres amortyzacji zamierzonych na uzytkowanym gruncie nakladów jest znacznie dluzszy anizeli czas, który pozostaje do uplywu zastrzezonego w umowie terminu. Odmowa przedluzenia jest dopuszczalna tylko ze wzgledu na wazny interes spoleczny.
§ 3. Umowa o przedluzenie wieczystego uzytkowania powinna byc zawarta w formie aktu notarialnego.

Art 237. Do przeniesienia uzytkowania wieczystego stosuje sie odpowiednio przepisy o przeniesieniu wlasnosci nieruchomosci.

Art 238. Wieczysty uzytkownik uiszcza przez czas trwania swego prawa oplate roczna.

Art 239. § 1. Sposób korzystania z gruntu Skarbu Panstwa lub gruntu nalezacego do jednostek samorzadu terytorialnego badz ich zwiazków przez wieczystego uzytkownika powinien byc okreslony w umowie.
§ 2. Jezeli oddanie gruntu w uzytkowanie wieczyste nastepuje w celu wzniesienia na gruncie budynków lub innych urzadzen, umowa powinna okreslac:
1) termin rozpoczecia i zakonczenia robót;
2) rodzaj budynków lub urzadzen oraz obowiazek ich utrzymywania w nalezytym stanie;
3) warunki i termin odbudowy w razie zniszczenia albo rozbiórki budynków lub urzadzen w czasie trwania uzytkowania wieczystego;
4) wynagrodzenie nalezne wieczystemu uzytkownikowi za budynki lub urzadzenia istniejace na gruncie w dniu wygasniecia uzytkowania wieczystego.

Art 240. Umowa o oddanie gruntu Skarbu Panstwa lub gruntu nalezacego do jednostek samorzadu terytorialnego badz ich zwiazków w uzytkowanie wieczyste moze ulec rozwiazaniu przed uplywem okreslonego w niej terminu, jezeli wieczysty uzytkownik korzysta z gruntu w sposób oczywiscie sprzeczny z jego przeznaczeniem okreslonym w umowie, w szczególnosci jezeli wbrew umowie uzytkownik nie wzniósl okreslonych w niej budynków lub urzadzen.

Art 241. Wraz z wygasnieciem uzytkowania wieczystego wygasaja ustanowione na nim obciazenia.

Art 242. (skreslony).

Art 243. Roszczenie przeciwko wieczystemu uzytkownikowi o naprawienie szkód wyniklych z niewlasciwego korzystania z gruntu Skarbu Panstwa lub gruntu nalezacego do jednostek samorzadu terytorialnego badz ich zwiazków, jak równiez roszczenie wieczystego uzytkownika o wynagrodzenie za budynki i urzadzenia istniejace w dniu zwrotu uzytkowanego gruntu przedawniaja sie z uplywem lat trzech od tej daty.

TytulIII. PRAWA RZECZOWE OGRANICZONE

DZIAL I. PRZEPISY OGÓLNE

Art 244. § 1. Ograniczonymi prawami rzeczowymi sa: uzytkowanie, sluzebnosc, zastaw, spóldzielcze wlasnosciowe prawo do lokalu oraz hipoteka.
§ 2. Spóldzielcze wlasnosciowe prawo do lokalu oraz hipoteke reguluja odrebne przepisy.

Art 245. § 1. Z zastrzezeniem wyjatków w ustawie przewidzianych, do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego stosuje sie odpowiednio przepisy o przeniesieniu wlasnosci.
§ 2. Jednakze do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomosci nie stosuje sie przepisów o niedopuszczalnosci warunku lub terminu. Forma aktu notarialnego jest potrzebna tylko dla oswiadczenia wlasciciela, który prawo ustanawia.

Art 2451. Do przeniesienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomosci potrzebna jest umowa miedzy uprawnionym a nabywca oraz - jezeli prawo jest ujawnione w ksiedze wieczystej - wpis do tej ksiegi, chyba ze przepis szczególny stanowi inaczej.

Art 246. § 1. Jezeli uprawniony zrzeka sie ograniczonego prawa rzeczowego, prawo to wygasa. Oswiadczenie o zrzeczeniu sie prawa powinno byc zlozone wlascicielowi rzeczy obciazonej.
§ 2. Jednakze gdy ustawa nie stanowi inaczej, a prawo bylo ujawnione w ksiedze wieczystej, do jego wygasniecia potrzebne jest wykreslenie prawa z ksiegi wieczystej.

Art 247. Ograniczone prawo rzeczowe wygasa, jezeli przejdzie na wlasciciela rzeczy obciazonej albo jezeli ten, komu prawo takie przysluguje, nabedzie wlasnosc rzeczy obciazonej.

Art 248. § 1. Do zmiany tresci ograniczonego prawa rzeczowego potrzebna jest umowa miedzy uprawnionym a wlascicielem rzeczy obciazonej, a jezeli prawo bylo ujawnione w ksiedze wieczystej - wpis do tej ksiegi.
§ 2. Jezeli zmiana tresci prawa dotyka praw osoby trzeciej, do zmiany potrzebna jest zgoda tej osoby. Oswiadczenie osoby trzeciej powinno byc zlozone jednej ze stron.

Art 249. § 1. Jezeli kilka ograniczonych praw rzeczowych obciaza te sama rzecz, prawo powstale pózniej nie moze byc wykonywane z uszczerbkiem dla prawa powstalego wczesniej (pierwszenstwo).
§ 2. Przepis powyzszy nie uchybia przepisom, które okreslaja pierwszenstwo w sposób odmienny.

Art 250. § 1. Pierwszenstwo ograniczonych praw rzeczowych moze byc zmienione. Zmiana nie narusza praw majacych pierwszenstwo nizsze anizeli prawo ustepujace pierwszenstwa, a wyzsze anizeli prawo, które uzyskuje pierwszenstwo ustepujacego prawa.
§ 2. Do zmiany pierwszenstwa praw rzeczowych ograniczonych potrzebna jest umowa miedzy tym, czyje prawo ma ustapic pierwszenstwa, a tym, czyje prawo ma uzyskac pierwszenstwo ustepujacego prawa. Jezeli chociaz jedno z tych praw jest ujawnione w ksiedze wieczystej, potrzebny jest takze wpis do ksiegi wieczystej.
§ 3. Zmiana pierwszenstwa staje sie bezskuteczna z chwila wygasniecia prawa, które ustapilo pierwszenstwa.

Art 251. Do ochrony praw rzeczowych ograniczonych stosuje sie odpowiednio przepisy o ochronie wlasnosci.

DZIAL II. UZYTKOWANIE
Roz
DZIAL I
Przepisy ogólne

Art 252. Rzecz mozna obciazyc prawem do jej uzywania i do pobierania jej pozytków (uzytkowanie).

Art 253. § 1. Zakres uzytkowania mozna ograniczyc przez wylaczenie oznaczonych pozytków rzeczy.
§ 2. Wykonywanie uzytkowania nieruchomosci mozna ograniczyc do jej oznaczonej czesci.

Art 254. Uzytkowanie jest niezbywalne.

Art 255. Uzytkowanie wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesiec.

Art 256. Uzytkownik powinien wykonywac swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawidlowej gospodarki.

Art 257. § 1. Jezeli uzytkowanie obejmuje okreslony zespól srodków produkcji, uzytkownik moze w granicach prawidlowej gospodarki zastepowac poszczególne skladniki innymi. Wlaczone w ten sposób skladniki staja sie wlasnoscia wlasciciela uzytkowanego zespolu srodków produkcji.
§ 2. Jezeli uzytkowany zespól srodków produkcji ma byc zwrócony wedlug oszacowania, uzytkownik nabywa wlasnosc jego poszczególnych skladników z chwila, gdy zostaly mu wydane; po ustaniu uzytkowania obowiazany jest zwrócic zespól tego samego rodzaju i tej samej wartosci, chyba ze inaczej zastrzezono.

Art 258. W stosunkach wzajemnych miedzy uzytkownikiem a wlascicielem uzytkownik ponosi ciezary, które zgodnie z wymaganiami prawidlowej gospodarki powinny byc pokrywane z pozytków rzeczy.

Art 259. Wlasciciel nie ma obowiazku czynic nakladów na rzecz obciazona uzytkowaniem. Jezeli takie naklady poczynil, moze od uzytkownika zadac ich zwrotu wedlug przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art 260. § 1. Uzytkownik obowiazany jest dokonywac napraw i innych nakladów zwiazanych ze zwyklym korzystaniem z rzeczy. O potrzebie innych napraw i nakladów powinien niezwlocznie zawiadomic wlasciciela i zezwolic mu na dokonanie potrzebnych robót.
§ 2. Jezeli uzytkownik poczynil naklady, do których nie byl obowiazany, stosuje sie odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art 261. Jezeli osoba trzecia dochodzi przeciwko uzytkownikowi roszczen dotyczacych wlasnosci rzeczy, uzytkownik powinien niezwlocznie zawiadomic o tym wlasciciela.

Art 262. Po wygasnieciu uzytkowania uzytkownik obowiazany jest zwrócic rzecz wlascicielowi w takim stanie, w jakim powinna sie znajdowac stosownie do przepisów o wykonywaniu uzytkowania.

Art 263. Roszczenie wlasciciela przeciwko uzytkownikowi o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy albo o zwrot nakladów na rzecz, jak równiez roszczenie uzytkownika przeciwko wlascicielowi o zwrot nakladów na rzecz przedawniaja sie z uplywem roku od dnia zwrotu rzeczy.

Art 264. Jezeli uzytkowanie obejmuje pieniadze lub inne rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, uzytkownik staje sie z chwila wydania mu tych przedmiotów ich wlascicielem. Po wygasnieciu uzytkowania obowiazany jest do zwrotu wedlug przepisów o zwrocie pozyczki (uzytkowanie nieprawidlowe).

Art 265. § 1. Przedmiotem uzytkowania moga byc takze prawa.
§ 2. Do uzytkowania praw stosuje sie odpowiednio przepisy o uzytkowaniu rzeczy.
§ 3. Do ustanowienia uzytkowania na prawie stosuje sie odpowiednio przepisy o przeniesieniu tego prawa.
Roz
DZIAL II
Uzytkowanie przez osoby fizyczne

Art 266. Uzytkowanie ustanowione na rzecz osoby fizycznej wygasa najpózniej z jej smiercia.

Art 267. § 1. Uzytkownik obowiazany jest zachowac substancje rzeczy oraz jej dotychczasowe przeznaczenie.
§ 2. Jednakze uzytkownik gruntu moze zbudowac i eksploatowac nowe urzadzenia sluzace do wydobywania kopalin z zachowaniem przepisów prawa geologicznego i górniczego.
§ 3. Przed przystapieniem do robót uzytkownik powinien w odpowiednim terminie zawiadomic wlasciciela o swym zamiarze. Jezeli zamierzone urzadzenia zmienialyby przeznaczenie gruntu albo naruszaly wymagania prawidlowej gospodarki, wlasciciel moze zadac ich zaniechania albo zabezpieczenia roszczenia o naprawienie szkody.

Art 268. Uzytkownik moze zakladac w pomieszczeniach nowe urzadzenia w takich granicach jak najemca.

Art 269. § 1. Wlasciciel moze z waznych powodów zadac od uzytkownika zabezpieczenia, wyznaczajac mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym uplywie wyznaczonego terminu wlasciciel moze wystapic do sadu o wyznaczenie zarzadcy.
§ 2. Uzytkownik moze zadac uchylenia zarzadu, jezeli daje odpowiednie zabezpieczenie.

Art 270. Wlasciciel moze odmówic wydania przedmiotów objetych uzytkowaniem nieprawidlowym, dopóki nie otrzyma odpowiedniego zabezpieczenia.

Art 2701. § 1. Do uzytkowania polegajacego na korzystaniu z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego na zasadach okreslonych w ustawie o ochronie nabywców prawa korzystania z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego w oznaczonym czasie w kazdym roku oraz o zmianie ustaw Kodeks cywilny, Kodeks wykroczen i ustawy o ksiegach wieczystych i hipotece stosuje sie przepisy rozdzialu I i II niniejszego dzialu, z wyjatkiem
Art 254-255 i
Art 266.
§ 2. Uzytkowanie, o którym mowa w § 1, wygasa najpózniej z uplywem piecdziesieciu lat od jego ustanowienia.
Roz
DZIAL III
Uzytkowanie przez rolnicze spóldzielnie produkcyjne

Art 271. Uzytkowanie gruntu stanowiacego wlasnosc Skarbu Panstwa moze byc ustanowione na rzecz rolniczej spóldzielni produkcyjnej jako prawo terminowe lub jako prawo bezterminowe. W kazdym razie uzytkowanie takie wygasa z chwila likwidacji spóldzielni.

Art 272. § 1. Jezeli rolniczej spóldzielni produkcyjnej zostaje przekazany do uzytkowania zabudowany grunt Skarbu Panstwa, przekazanie budynków i innych urzadzen moze nastapic albo do uzytkowania, albo na wlasnosc.
§ 2. Budynki i inne urzadzenia wzniesione przez rolnicza spóldzielnie produkcyjna na uzytkowanym przez nia gruncie Skarbu Panstwa stanowia wlasnosc spóldzielni, chyba ze w decyzji o przekazaniu gruntu zostalo zastrzezone, iz maja sie stac wlasnoscia Skarbu Panstwa.
§ 3. Odrebna wlasnosc budynków i innych urzadzen, przewidziana w paragrafach poprzedzajacych, jest prawem zwiazanym z uzytkowaniem gruntu.

Art 273. Jezeli uzytkowanie gruntu Skarbu Panstwa przez rolnicza spóldzielnie produkcyjna wygaslo, budynki i inne urzadzenia trwale z gruntem zwiazane i stanowiace wlasnosc spóldzielni staja sie wlasnoscia Skarbu Panstwa. Spóldzielnia moze zadac zaplaty wartosci tych budynków i urzadzen w chwili wygasniecia uzytkowania, chyba ze zostaly wzniesione wbrew spoleczno-gospodarczemu przeznaczeniu gruntu.

Art 274. Przepisy dotyczace wlasnosci budynków i innych urzadzen na gruncie Skarbu Panstwa uzytkowanym przez rolnicza spóldzielnie produkcyjna stosuje sie odpowiednio do drzew i innych roslin.

Art 275. Rolnicza spóldzielnia produkcyjna moze zmienic przeznaczenie uzytkowanych przez siebie gruntów Skarbu Panstwa albo naruszyc ich substancje, chyba ze w decyzji o przekazaniu gruntu inaczej zastrzezono.

Art 276. (skreslony).

Art 277. § 1. Jezeli statut rolniczej spóldzielni produkcyjnej lub umowa z czlonkiem spóldzielni inaczej nie postanawia, spóldzielnia nabywa z chwila przejecia wniesionych przez czlonków wkladów gruntowych ich uzytkowanie.
§ 2. Do wniesienia wkladów gruntowych nie stosuje sie przepisów o obowiazku zachowania formy aktu notarialnego przy ustanowieniu uzytkowania nieruchomosci.

Art 278. Statut rolniczej spóldzielni produkcyjnej moze postanawiac, ze - gdy wymaga tego prawidlowe wykonanie zadan spóldzielni - przysluguje jej uprawnienie do zmiany przeznaczenia wkladów gruntowych oraz uprawnienie do naruszenia ich substancji albo jedno z tych uprawnien.

Art 279. § 1. Budynki i inne urzadzenia wzniesione przez rolnicza spóldzielnie produkcyjna na gruncie stanowiacym wklad gruntowy staja sie jej wlasnoscia. To samo dotyczy drzew i innych roslin zasadzonych lub zasianych przez spóldzielnie.
§ 2. W razie wygasniecia uzytkowania gruntu dzialka, na której znajduja sie budynki lub urzadzenia bedace wlasnoscia spóldzielni, moze byc przez spóldzielnie przejeta na wlasnosc za zaplata wartosci w chwili wygasniecia uzytkowania. Drzewa i inne rosliny zasadzone lub zasiane przez spóldzielnie staja sie wlasnoscia wlasciciela gruntu.

Art 280-282. (skreslone).
Roz
DZIAL IV
Inne wypadki uzytkowania

Art 283. (skreslony).

Art 284. Do innych wypadków uzytkowania przez osoby prawne stosuje sie przepisy rozdzialu I i odpowiednio rozdzialu II niniejszego dzialu, o ile uzytkowanie to nie jest inaczej uregulowane odrebnymi przepisami.

DZIAL III. SLUZEBNOSCI
Roz
DZIAL I
Sluzebnosci gruntowe

Art 285. § 1. Nieruchomosc mozna obciazyc na rzecz wlasciciela innej nieruchomosci (nieruchomosci wladnacej) prawem, którego tresc polega badz na tym, ze wlasciciel nieruchomosci wladnacej moze korzystac w oznaczonym zakresie z nieruchomosci obciazonej, badz na tym, ze wlasciciel nieruchomosci obciazonej zostaje ograniczony w moznosci dokonywania w stosunku do niej okreslonych dzialan, badz tez na tym, ze wlascicielowi nieruchomosci obciazonej nie wolno wykonywac okreslonych uprawnien, które mu wzgledem nieruchomosci wladnacej przysluguja na podstawie przepisów o tresci i wykonywaniu wlasnosci (sluzebnosc gruntowa).
§ 2. Sluzebnosc gruntowa moze miec jedynie na celu zwiekszenie uzytecznosci nieruchomosci wladnacej lub jej oznaczonej czesci.

Art 286. Na rzecz rolniczej spóldzielni produkcyjnej mozna ustanowic sluzebnosc gruntowa bez wzgledu na to, czy spóldzielnia jest wlascicielem gruntu.

Art 287. Zakres sluzebnosci gruntowej i sposób jej wykonywania oznacza sie, w braku innych danych, wedlug zasad wspólzycia spolecznego przy uwzglednieniu zwyczajów miejscowych.

Art 288. Sluzebnosc gruntowa powinna byc wykonywana w taki sposób, zeby jak najmniej utrudniala korzystanie z nieruchomosci obciazonej.

Art 289. § 1. W braku odmiennej umowy obowiazek utrzymywania urzadzen potrzebnych do wykonywania sluzebnosci gruntowej obciaza wlasciciela nieruchomosci wladnacej.
§ 2. Jezeli obowiazek utrzymywania takich urzadzen zostal wlozony na wlasciciela nieruchomosci obciazonej, wlasciciel odpowiedzialny jest takze osobiscie za wykonywanie tego obowiazku. Odpowiedzialnosc osobista wspólwlascicieli jest solidarna.

Art 290. § 1. W razie podzialu nieruchomosci wladnacej sluzebnosc utrzymuje sie w mocy na rzecz kazdej z czesci utworzonych przez podzial; jednakze gdy sluzebnosc zwieksza uzytecznosc tylko jednej lub kilku z nich, wlasciciel nieruchomosci obciazonej moze zadac zwolnienia jej od sluzebnosci wzgledem czesci pozostalych.
§ 2. W razie podzialu nieruchomosci obciazonej sluzebnosc utrzymuje sie w mocy na czesciach utworzonych przez podzial; jednakze gdy wykonywanie sluzebnosci ogranicza sie do jednej lub kilku z nich, wlasciciele pozostalych czesci moga zadac ich zwolnienia od sluzebnosci.
§ 3. Jezeli wskutek podzialu nieruchomosci wladnacej albo nieruchomosci obciazonej sposób wykonywania sluzebnosci wymaga zmiany, sposób ten w braku porozumienia stron bedzie ustalony przez sad.

Art 291. Jezeli po ustanowieniu sluzebnosci gruntowej powstanie wazna potrzeba gospodarcza, wlasciciel nieruchomosci obciazonej moze zadac za wynagrodzeniem zmiany tresci lub sposobu wykonywania sluzebnosci, chyba ze zadana zmiana przynioslaby niewspólmierny uszczerbek nieruchomosci wladnacej.

Art 292. Sluzebnosc gruntowa moze byc nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwalego i widocznego urzadzenia. Przepisy o nabyciu wlasnosci nieruchomosci przez zasiedzenie stosuje sie odpowiednio.

Art 293. § 1. Sluzebnosc gruntowa wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesiec.
§ 2. Jezeli tresc sluzebnosci gruntowej polega na obowiazku nieczynienia, przepis powyzszy stosuje sie tylko wtedy, gdy na nieruchomosci obciazonej istnieje od lat dziesieciu stan rzeczy sprzeczny z trescia sluzebnosci.

Art 294. Wlasciciel nieruchomosci obciazonej moze zadac zniesienia sluzebnosci gruntowej za wynagrodzeniem, jezeli wskutek zmiany stosunków sluzebnosc stala sie dla niego szczególnie uciazliwa, a nie jest konieczna do prawidlowego korzystania z nieruchomosci wladnacej.

Art 295. Jezeli sluzebnosc gruntowa utracila dla nieruchomosci wladnacej wszelkie znaczenie, wlasciciel nieruchomosci obciazonej moze zadac zniesienia sluzebnosci bez wynagrodzenia.
Roz
DZIAL II
Sluzebnosci osobiste

Art 296. Nieruchomosc mozna obciazyc na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego tresc odpowiada tresci sluzebnosci gruntowej (sluzebnosc osobista).

Art 297. Do sluzebnosci osobistych stosuje sie odpowiednio przepisy o sluzebnosciach gruntowych z zachowaniem przepisów rozdzialu niniejszego.

Art 298. Zakres sluzebnosci osobistej i sposób jej wykonywania oznacza sie, w braku innych danych, wedlug osobistych potrzeb uprawnionego z uwzglednieniem zasad wspólzycia spolecznego i zwyczajów miejscowych.

Art 299. Sluzebnosc osobista wygasa najpózniej ze smiercia uprawnionego.

Art 300. Sluzebnosci osobiste sa niezbywalne. Nie mozna równiez przeniesc uprawnienia do ich wykonywania.

Art 301. § 1. Majacy sluzebnosc mieszkania moze przyjac na mieszkanie malzonka i dzieci maloletnie. Inne osoby moze przyjac tylko wtedy, gdy sa przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Dzieci przyjete jako maloletnie moga pozostac w mieszkaniu takze po uzyskaniu pelnoletnosci.
§ 2. Mozna sie umówic, ze po smierci uprawnionego sluzebnosc mieszkania przyslugiwac bedzie jego dzieciom, rodzicom i malzonkowi.

Art 302. § 1. Majacy sluzebnosc mieszkania moze korzystac z pomieszczen i urzadzen przeznaczonych do wspólnego uzytku mieszkanców budynku.
§ 2. Do wzajemnych stosunków miedzy majacym sluzebnosc mieszkania a wlascicielem nieruchomosci obciazonej stosuje sie odpowiednio przepisy o uzytkowaniu przez osoby fizyczne.

Art 303. Jezeli uprawniony z tytulu sluzebnosci osobistej dopuszcza sie razacych uchybien przy wykonywaniu swego prawa, wlasciciel nieruchomosci obciazonej moze zadac zamiany sluzebnosci na rente.

Art 304. Sluzebnosci osobistej nie mozna nabyc przez zasiedzenie.

Art 305. Jezeli nieruchomosc obciazona sluzebnoscia osobista zostala wniesiona jako wklad do rolniczej spóldzielni produkcyjnej, spóldzielnia moze z waznych powodów zadac zmiany sposobu wykonywania sluzebnosci albo jej zamiany na rente.
Roz
DZIAL III
Sluzebnosc przesylu

Art 3051. Nieruchomosc mozna obciazyc na rzecz przedsiebiorcy, który zamierza wybudowac lub którego wlasnosc stanowia urzadzenia, o których mowa w
Art 49 § 1, prawem polegajacym na tym, ze przedsiebiorca moze korzystac w oznaczonym zakresie z nieruchomosci obciazonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urzadzen (sluzebnosc przesylu).

Art 3052. § 1. Jezeli wlasciciel nieruchomosci odmawia zawarcia umowy o ustanowienie sluzebnosci przesylu, a jest ona konieczna dla wlasciwego korzystania z urzadzen, o których mowa w
Art 49 § 1, przedsiebiorca moze zadac jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.
§ 2. Jezeli przedsiebiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie sluzebnosci przesylu, a jest ona konieczna do korzystania z urzadzen, o których mowa w
Art 49 § 1, wlasciciel nieruchomosci moze zadac odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie sluzebnosci przesylu.

Art 3053. § 1. Sluzebnosc przesylu przechodzi na nabywce przedsiebiorstwa lub nabywce urzadzen, o których mowa w
Art 49 § 1.
§ 2. Sluzebnosc przesylu wygasa najpózniej wraz z zakonczeniem likwidacji przedsiebiorstwa.
§ 3. Po wygasnieciu sluzebnosci przesylu na przedsiebiorcy ciazy obowiazek usuniecia urzadzen, o których mowa w
Art 49 § 1, utrudniajacych korzystanie z nieruchomosci. Jezeli powodowaloby to nadmierne trudnosci lub koszty, przedsiebiorca jest obowiazany do naprawienia wyniklej stad szkody.

Art 3054. Do sluzebnosci przesylu stosuje sie odpowiednio przepisy o sluzebnosciach gruntowych.

DZIAL IV. ZASTAW
Roz
DZIAL I
Zastaw na rzeczach ruchomych

Art 306. § 1. W celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelnosci mozna rzecz ruchoma obciazyc prawem, na mocy którego wierzyciel bedzie mógl dochodzic zaspokojenia z rzeczy bez wzgledu na to, czyja stala sie wlasnoscia, i z pierwszenstwem przed wierzycielami osobistymi wlasciciela rzeczy, wyjawszy tych, którym z mocy ustawy przysluguje pierwszenstwo szczególne.
§ 2. Zastaw mozna ustanowic takze w celu zabezpieczenia wierzytelnosci przyszlej lub warunkowej.

Art 307. § 1. Do ustanowienia zastawu potrzebna jest umowa miedzy wlascicielem a wierzycielem oraz, z zastrzezeniem wyjatków w ustawie przewidzianych, wydanie rzeczy wierzycielowi albo osobie trzeciej, na która strony sie zgodzily.
§ 2. Jezeli rzecz znajduje sie w dzierzeniu wierzyciela, do ustanowienia zastawu wystarcza sama umowa.

Art 308. Wierzytelnosc mozna takze zabezpieczyc zastawem rejestrowym, który reguluja odrebne przepisy.

Art 309. Przepisy o nabyciu wlasnosci rzeczy ruchomej od osoby nie uprawnionej do rozporzadzania rzecza stosuje sie odpowiednio do ustanowienia zastawu.

Art 310. Jezeli w chwili ustanowienia zastawu rzecz jest juz obciazona innym prawem rzeczowym, zastaw powstaly pózniej ma pierwszenstwo przed prawem powstalym wczesniej, chyba ze zastawnik dzialal w zlej wierze.

Art 311. Niewazne jest zastrzezenie, przez które zastawca zobowiazuje sie wzgledem zastawnika, ze nie dokona zbycia lub obciazenia rzeczy przed wygasnieciem zastawu.

Art 312. Zaspokojenie zastawnika z rzeczy obciazonej nastepuje wedlug przepisów o sadowym postepowaniu egzekucyjnym.

Art 313. Jezeli przedmiotem zastawu sa rzeczy majace okreslona przez zarzadzenie wlasciwego organu panstwowego cene sztywna, mozna sie umówic, ze w razie zwloki z zaplata dlugu przypadna one w odpowiednim stosunku zastawnikowi na wlasnosc zamiast zaplaty, wedlug ceny z dnia wymagalnosci wierzytelnosci zabezpieczonej.

Art 314. W granicach przewidzianych w kodeksie postepowania cywilnego zastaw zabezpiecza takze roszczenia zwiazane z wierzytelnoscia zabezpieczona, w szczególnosci roszczenie o odsetki nie przedawnione, o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienalezytego wykonania zobowiazania, o zwrot nakladów na rzecz oraz o przyznane koszty zaspokojenia wierzytelnosci.

Art 315. Zastawca nie bedacy dluznikiem moze niezaleznie od zarzutów, które mu przysluguja osobiscie przeciwko zastawnikowi, podnosic zarzuty, które przysluguja dluznikowi, jak równiez te, których dluznik zrzekl sie po ustanowieniu zastawu.

Art 316. Zastawnik moze dochodzic zaspokojenia z rzeczy obciazonej zastawem bez wzgledu na ograniczenie odpowiedzialnosci dluznika wynikajace z przepisów prawa spadkowego.

Art 317. Przedawnienie wierzytelnosci zabezpieczonej zastawem nie narusza uprawnienia zastawnika do uzyskania zaspokojenia z rzeczy obciazonej. Przepisu powyzszego nie stosuje sie do roszczenia o odsetki lub inne swiadczenia uboczne.

Art 318. Zastawnik, któremu rzecz zostala wydana, powinien czuwac nad jej zachowaniem stosownie do przepisów o przechowaniu za wynagrodzeniem. Po wygasnieciu zastawu powinien zwrócic rzecz zastawcy.

Art 319. Jezeli rzecz obciazona zastawem przynosi pozytki, zastawnik powinien, w braku odmiennej umowy, pobierac je i zaliczac na poczet wierzytelnosci i zwiazanych z nia roszczen. Po wygasnieciu zastawu obowiazany jest zlozyc zastawcy rachunek.

Art 320. Jezeli zastawnik poczynil naklady na rzecz, do których nie byl obowiazany, stosuje sie odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art 321. § 1. Jezeli rzecz obciazona zastawem zostaje narazona na utrate lub uszkodzenie, zastawca moze zadac badz zlozenia rzeczy do depozytu sadowego, badz zwrotu rzeczy za jednoczesnym ustanowieniem innego zabezpieczenia wierzytelnosci, badz sprzedazy rzeczy.
§ 2. W razie sprzedazy rzeczy zastaw przechodzi na uzyskana cene, która powinna byc zlozona do depozytu sadowego.

Art 322. § 1. Roszczenie zastawcy przeciwko zastawnikowi o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy, jak równiez roszczenie zastawnika przeciwko zastawcy o zwrot nakladów na rzecz przedawniaja sie z uplywem roku od dnia zwrotu rzeczy.
§ 2. (skreslony).

Art 323. § 1. Przeniesienie wierzytelnosci zabezpieczonej zastawem pociaga za soba przeniesienie zastawu. W razie przeniesienia wierzytelnosci z wylaczeniem zastawu zastaw wygasa.
§ 2. Zastaw nie moze byc przeniesiony bez wierzytelnosci, która zabezpiecza.

Art 324. Nabywca wierzytelnosci zabezpieczonej zastawem moze zadac od zbywcy wydania rzeczy obciazonej, jezeli zastawca wyrazi na to zgode. W braku takiej zgody nabywca moze zadac zlozenia rzeczy do depozytu sadowego.

Art 325. § 1. Jezeli zastawnik zwróci rzecz zastawcy, zastaw wygasa bez wzgledu na zastrzezenia przeciwne.
§ 2. Zastaw nie wygasa pomimo nabycia rzeczy obciazonej przez zastawnika na wlasnosc, jezeli wierzytelnosc zabezpieczona zastawem jest obciazona prawem osoby trzeciej lub na jej rzecz zajeta.

Art 326. Przepisy rozdzialu niniejszego stosuje sie odpowiednio do zastawu, który powstaje z mocy ustawy.
Roz
DZIAL II
Zastaw na prawach

Art 327. Przedmiotem zastawu moga byc takze prawa, jezeli sa zbywalne.

Art 328. Do zastawu na prawach stosuje sie odpowiednio przepisy o zastawie na rzeczach ruchomych z zachowaniem przepisów rozdzialu niniejszego.

Art 329. § 1. Do ustanowienia zastawu na prawie stosuje sie odpowiednio przepisy o przeniesieniu tego prawa. Jednakze umowa o ustanowienie zastawu powinna byc zawarta na pismie z data pewna, chociazby umowa o przeniesienie prawa nie wymagala takiej formy.
§ 2. Jezeli ustanowienie zastawu na wierzytelnosci nie nastepuje przez wydanie dokumentu ani przez indos, do ustanowienia zastawu potrzebne jest pisemne zawiadomienie dluznika wierzytelnosci przez zastawce.

Art 330. Zastawnik moze wykonywac wszelkie czynnosci i dochodzic wszelkich roszczen, które zmierzaja do zachowania prawa obciazonego zastawem.

Art 331. § 1. Jezeli wymagalnosc wierzytelnosci obciazonej zalezy od wypowiedzenia przez wierzyciela, zastawca moze dokonac wypowiedzenia bez zgody zastawnika. Jezeli wierzytelnosc zabezpieczona zastawem jest juz wymagalna, zastawnik moze wierzytelnosc obciazona wypowiedziec do wysokosci wierzytelnosci zabezpieczonej.
§ 2. Jezeli wymagalnosc wierzytelnosci obciazonej zastawem zalezy od wypowiedzenia przez dluznika, wypowiedzenie powinno nastapic takze wzgledem zastawnika.

Art 332. W razie spelnienia swiadczenia zastaw na wierzytelnosci przechodzi na przedmiot swiadczenia.

Art 333. Do odbioru swiadczenia uprawnieni sa zastawca wierzytelnosci i zastawnik lacznie. Kazdy z nich moze zadac spelnienia swiadczenia do rak ich obu lacznie albo zlozenia przedmiotu swiadczenia do depozytu sadowego.

Art 334. Jezeli dluznik wierzytelnosci obciazonej zastawem spelnia swiadczenie, zanim wierzytelnosc zabezpieczona stala sie wymagalna, zarówno zastawca, jak i zastawnik moga zadac zlozenia przedmiotu swiadczenia do depozytu sadowego.

Art 335. Jezeli wierzytelnosc pieniezna zastawem zabezpieczona jest juz wymagalna, zastawnik moze zadac zamiast zaplaty, azeby zastawca przeniósl na niego wierzytelnosc obciazona, jezeli jest pieniezna, do wysokosci wierzytelnosci zabezpieczonej zastawem. Zastawnik moze dochodzic przypadlej mu z tego tytulu czesci wierzytelnosci z pierwszenstwem przed czescia przyslugujaca zastawcy.

TytulIV. POSIADANIE

Art 336. Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nia faktycznie wlada jak wlasciciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nia faktycznie wlada jak uzytkownik, zastawnik, najemca, dzierzawca lub majacy inne prawo, z którym laczy sie okreslone wladztwo nad cudza rzecza (posiadacz zalezny).

Art 337. Posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, ze oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zalezne.

Art 338. Kto rzecza faktycznie wlada za kogo innego, jest dzierzycielem.

Art 339. Domniemywa sie, ze ten, kto rzecza faktycznie wlada, jest posiadaczem samoistnym.

Art 340. Domniemywa sie ciaglosc posiadania. Niemoznosc posiadania wywolana przez przeszkode przemijajaca nie przerywa posiadania.

Art 341. Domniemywa sie, ze posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym. Domniemanie to dotyczy równiez posiadania przez poprzedniego posiadacza.

Art 342. Nie wolno naruszac samowolnie posiadania, chociazby posiadacz byl w zlej wierze.

Art 343. § 1. Posiadacz moze zastosowac obrone konieczna, azeby odeprzec samowolne naruszenie posiadania.
§ 2. Posiadacz nieruchomosci moze niezwlocznie po samowolnym naruszeniu posiadania przywrócic wlasnym dzialaniem stan poprzedni; nie wolno mu jednak stosowac przy tym przemocy wzgledem osób. Posiadacz rzeczy ruchomej, jezeli grozi mu niebezpieczenstwo niepowetowanej szkody, moze natychmiast po samowolnym pozbawieniu go posiadania zastosowac niezbedna samopomoc w celu przywrócenia stanu poprzedniego.
§ 3. Przepisy paragrafów poprzedzajacych stosuje sie odpowiednio do dzierzyciela.

Art 3431. Do ochrony wladania lokalem stosuje sie odpowiednio przepisy o ochronie posiadania.

Art 344. § 1. Przeciwko temu, kto samowolnie naruszyl posiadanie, jak równiez przeciwko temu, na czyja korzysc naruszenie nastapilo, przysluguje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszen. Roszczenie to nie jest zalezne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodnosci posiadania ze stanem prawnym, chyba ze prawomocne orzeczenie sadu lub innego powolanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu panstwowego stwierdzilo, ze stan posiadania powstaly na skutek naruszenia jest zgodny z prawem.
§ 2. Roszczenie wygasa, jezeli nie bedzie dochodzone w ciagu roku od chwili naruszenia.

Art 345. Posiadanie przywrócone poczytuje sie za nie przerwane.

Art 346. Roszczenie o ochrone posiadania nie przysluguje w stosunkach pomiedzy wspólposiadaczami tej samej rzeczy, jezeli nie da sie ustalic zakresu wspólposiadania.

Art 347. § 1. Posiadaczowi nieruchomosci przysluguje roszczenie o wstrzymanie budowy, jezeli budowa moglaby naruszyc jego posiadanie albo grozic wyrzadzeniem mu szkody.
§ 2. Roszczenie moze byc dochodzone przed rozpoczeciem budowy; wygasa ono, jezeli nie bedzie dochodzone w ciagu miesiaca od rozpoczecia budowy.

Art 348. Przeniesienie posiadania nastepuje przez wydanie rzeczy. Wydanie dokumentów, które umozliwiaja rozporzadzanie rzecza, jak równiez wydanie srodków, które daja faktyczna wladze nad rzecza, jest jednoznaczne z wydaniem samej rzeczy.

Art 349. Przeniesienie posiadania samoistnego moze nastapic takze w ten sposób, ze dotychczasowy posiadacz samoistny zachowa rzecz w swoim wladaniu jako posiadacz zalezny albo jako dzierzyciel na podstawie stosunku prawnego, który strony jednoczesnie ustala.

Art 350. Jezeli rzecz znajduje sie w posiadaniu zaleznym albo w dzierzeniu osoby trzeciej, przeniesienie posiadania samoistnego nastepuje przez umowe miedzy stronami i przez zawiadomienie posiadacza zaleznego albo dzierzyciela.

Art 351. Przeniesienie posiadania samoistnego na posiadacza zaleznego albo na dzierzyciela nastepuje na mocy samej umowy miedzy stronami.

Art 352. § 1. Kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomosci w zakresie odpowiadajacym tresci sluzebnosci, jest posiadaczem sluzebnosci.
§ 2. Do posiadania sluzebnosci stosuje sie odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy.
KSIEGA TRZECIA
ZOBOWIAZANIA

TytulI. PRZEPISY OGÓLNE

Art 353. § 1. Zobowiazanie polega na tym, ze wierzyciel moze zadac od dluznika swiadczenia, a dluznik powinien swiadczenie spelnic.
§ 2. Swiadczenie moze polegac na dzialaniu albo na zaniechaniu.

Art 3531. Strony zawierajace umowe moga ulozyc stosunek prawny wedlug swego uznania, byleby jego tresc lub cel nie sprzeciwialy sie wlasciwosci (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom wspólzycia spolecznego.

Art 354. § 1. Dluznik powinien wykonac zobowiazanie zgodnie z jego trescia i w sposób odpowiadajacy jego celowi spoleczno-gospodarczemu oraz zasadom wspólzycia spolecznego, a jezeli istnieja w tym zakresie ustalone zwyczaje - takze w sposób odpowiadajacy tym zwyczajom.
§ 2. W taki sam sposób powinien wspóldzialac przy wykonaniu zobowiazania wierzyciel.

Art 355. § 1. Dluznik obowiazany jest do starannosci ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (nalezyta starannosc).
§ 2. Nalezyta starannosc dluznika w zakresie prowadzonej przez niego dzialalnosci gospodarczej okresla sie przy uwzglednieniu zawodowego charakteru tej dzialalnosci.

Art 356. § 1. Wierzyciel moze zadac osobistego swiadczenia dluznika tylko wtedy, gdy to wynika z tresci czynnosci prawnej, z ustawy albo z wlasciwosci swiadczenia.
§ 2. Jezeli wierzytelnosc pieniezna jest wymagalna, wierzyciel nie moze odmówic przyjecia swiadczenia od osoby trzeciej, chociazby dzialala bez wiedzy dluznika.

Art 357. Jezeli dluznik jest zobowiazany do swiadczenia rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a jakosc rzeczy nie jest oznaczona przez wlasciwe przepisy lub przez czynnosc prawna ani nie wynika z okolicznosci, dluznik powinien swiadczyc rzeczy sredniej jakosci.

Art 3571. Jezeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spelnienie swiadczenia byloby polaczone z nadmiernymi trudnosciami albo groziloby jednej ze stron razaca strata, czego strony nie przewidywaly przy zawarciu umowy, sad moze po rozwazeniu interesów stron, zgodnie z zasadami wspólzycia spolecznego, oznaczyc sposób wykonania zobowiazania, wysokosc swiadczenia lub nawet orzec o rozwiazaniu umowy. Rozwiazujac umowe sad moze w miare potrzeby orzec o rozliczeniach stron, kierujac sie zasadami okreslonymi w zdaniu poprzedzajacym.

Art 358. § 1. Jezeli przedmiotem zobowiazania jest suma pieniezna wyrazona w walucie obcej, dluznik moze spelnic swiadczenie w walucie polskiej, chyba ze ustawa, orzeczenie sadowe bedace zródlem zobowiazania lub czynnosc prawna zastrzega spelnienie swiadczenia w walucie obcej.
§ 2. Wartosc waluty obcej okresla sie wedlug kursu sredniego oglaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalnosci roszczenia, chyba ze ustawa, orzeczenie sadowe lub czynnosc prawna stanowi inaczej. W razie zwloki dluznika wierzyciel moze zadac spelnienia swiadczenia w walucie polskiej wedlug kursu sredniego oglaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia, w którym zaplata jest dokonana.

Art 3581. § 1. Jezeli przedmiotem zobowiazania od chwili jego powstania jest suma pieniezna, spelnienie swiadczenia nastepuje przez zaplate sumy nominalnej, chyba ze przepisy szczególne stanowia inaczej.
§ 2. Strony moga zastrzec w umowie, ze wysokosc swiadczenia pienieznego zostanie ustalona wedlug innego niz pieniadz miernika wartosci.
§ 3. W razie istotnej zmiany sily nabywczej pieniadza po powstaniu zobowiazania, sad moze po rozwazeniu interesów stron, zgodnie z zasadami wspólzycia spolecznego, zmienic wysokosc lub sposób spelnienia swiadczenia pienieznego, chociazby byly ustalone w orzeczeniu lub umowie.
§ 4. Z zadaniem zmiany wysokosci lub sposobu spelnienia swiadczenia pienieznego nie moze wystapic strona prowadzaca przedsiebiorstwo, jezeli swiadczenie pozostaje w zwiazku z prowadzeniem tego przedsiebiorstwa.
§ 5. Przepisy § 2 i 3 nie uchybiaja przepisom regulujacym wysokosc cen i innych swiadczen pienieznych.

Art 359. § 1. Odsetki od sumy pienieznej naleza sie tylko wtedy, gdy to wynika z czynnosci prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sadu lub z decyzji innego wlasciwego organu.
§ 2. Jezeli wysokosc odsetek nie jest w inny sposób okreslona, naleza sie odsetki ustawowe.
§ 21. Maksymalna wysokosc odsetek wynikajacych z czynnosci prawnej nie moze w stosunku rocznym przekraczac czterokrotnosci wysokosci stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne).
§ 22. Jezeli wysokosc odsetek wynikajacych z czynnosci prawnej przekracza wysokosc odsetek maksymalnych, naleza sie odsetki maksymalne.
§ 23. Postanowienia umowne nie moga wylaczac ani ograniczac przepisów o odsetkach maksymalnych, takze w razie dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje sie przepisy ustawy.
§ 3. Rada Ministrów okresla, w drodze rozporzadzenia, wysokosc odsetek ustawowych, kierujac sie koniecznoscia zapewnienia dyscypliny platniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczen pienieznych, biorac pod uwage wysokosc rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego.

Art 360. W braku odmiennego zastrzezenia co do terminu platnosci odsetek sa one platne co roku z dolu, a jezeli termin platnosci sumy pienieznej jest krótszy niz rok - jednoczesnie z zaplata tej sumy.

Art 361. § 1. Zobowiazany do odszkodowania ponosi odpowiedzialnosc tylko za normalne nastepstwa dzialania lub zaniechania, z którego szkoda wynikla.
§ 2. W powyzszych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósl, oraz korzysci, które móglby osiagnac, gdyby mu szkody nie wyrzadzono.

Art 362. Jezeli poszkodowany przyczynil sie do powstania lub zwiekszenia szkody, obowiazek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okolicznosci, a zwlaszcza do stopnia winy obu stron.

Art 363. § 1. Naprawienie szkody powinno nastapic, wedlug wyboru poszkodowanego, badz przez przywrócenie stanu poprzedniego, badz przez zaplate odpowiedniej sumy pienieznej. Jednakze gdyby przywrócenie stanu poprzedniego bylo niemozliwe albo gdyby pociagalo za soba dla zobowiazanego nadmierne trudnosci lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza sie do swiadczenia w pieniadzu.
§ 2. Jezeli naprawienie szkody ma nastapic w pieniadzu, wysokosc odszkodowania powinna byc ustalona wedlug cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba ze szczególne okolicznosci wymagaja przyjecia za podstawe cen istniejacych w innej chwili.

Art 364. § 1. Ilekroc ustawa przewiduje obowiazek zabezpieczenia, zabezpieczenie powinno nastapic przez zlozenie pieniedzy do depozytu sadowego.
§ 2. Jednakze z waznych powodów zabezpieczenie moze nastapic w inny sposób.

Art 365. § 1. Jezeli dluznik jest zobowiazany w ten sposób, ze wykonanie zobowiazania moze nastapic przez spelnienie jednego z kilku swiadczen (zobowiazanie przemienne), wybór swiadczenia nalezy do dluznika, chyba ze z czynnosci prawnej, z ustawy lub z okolicznosci wynika, iz uprawnionym do wyboru jest wierzyciel lub osoba trzecia.
§ 2. Wyboru dokonywa sie przez zlozenie oswiadczenia drugiej stronie. Jezeli uprawnionym do wyboru jest dluznik, moze on dokonac wyboru takze przez spelnienie swiadczenia.
§ 3. Jezeli strona uprawniona do wyboru swiadczenia wyboru tego nie dokona, druga strona moze jej wyznaczyc w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym uplywie wyznaczonego terminu uprawnienie do dokonania wyboru przechodzi na strone druga.

Art 3651. Zobowiazanie bezterminowe o charakterze ciaglym wygasa po wypowiedzeniu przez dluznika lub wierzyciela z zachowaniem terminów umownych, ustawowych lub zwyczajowych, a w razie braku takich terminów niezwlocznie po wypowiedzeniu.

TytulII. WIELOSC DLUZNIKÓW ALBO WIERZYCIELI

DZIAL I. ZOBOWIAZANIA SOLIDARNE

Art 366. § 1. Kilku dluzników moze byc zobowiazanych w ten sposób, ze wierzyciel moze zadac calosci lub czesci swiadczenia od wszystkich dluzników lacznie, od kilku z nich lub od kazdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dluzników zwalnia pozostalych (solidarnosc dluzników).
§ 2. Az do zupelnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dluznicy solidarni pozostaja zobowiazani.

Art 367. § 1. Kilku wierzycieli moze byc uprawnionych w ten sposób, ze dluznik moze spelnic cale swiadczenie do rak jednego z nich, a przez zaspokojenie któregokolwiek z wierzycieli dlug wygasa wzgledem wszystkich (solidarnosc wierzycieli).
§ 2. Dluznik moze spelnic swiadczenie, wedlug swego wyboru, do rak któregokolwiek z wierzycieli solidarnych. Jednakze w razie wytoczenia powództwa przez jednego z wierzycieli dluznik powinien spelnic swiadczenie do jego rak.

Art 368. Zobowiazanie moze byc solidarne, chociazby kazdy z dluzników byl zobowiazany w sposób odmienny albo chociazby wspólny dluznik byl zobowiazany w sposób odmienny wzgledem kazdego z wierzycieli.

Art 369. Zobowiazanie jest solidarne, jezeli to wynika z ustawy lub z czynnosci prawnej.

Art 370. Jezeli kilka osób zaciagnelo zobowiazanie dotyczace ich wspólnego mienia, sa one zobowiazane solidarnie, chyba ze umówiono sie inaczej.

Art 371. Dzialania i zaniechania jednego z dluzników solidarnych nie moga szkodzic wspóldluznikom.

Art 372. Przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia w stosunku do jednego z dluzników solidarnych nie ma skutku wzgledem wspóldluzników.

Art 373. Zwolnienie z dlugu lub zrzeczenie sie solidarnosci przez wierzyciela wzgledem jednego z dluzników solidarnych nie ma skutku wzgledem wspóldluzników.

Art 374. § 1. Odnowienie dokonane miedzy wierzycielem a jednym z dluzników solidarnych zwalnia wspóldluzników, chyba ze wierzyciel zastrzegl, iz zachowuje przeciwko nim swe prawa.
§ 2. Zwloka wierzyciela wzgledem jednego z dluzników solidarnych ma skutek takze wzgledem wspóldluzników.

Art 375. § 1. Dluznik solidarny moze sie bronic zarzutami, które przysluguja mu osobiscie wzgledem wierzyciela, jak równiez tymi, które ze wzgledu na sposób powstania lub tresc zobowiazania sa wspólne wszystkim dluznikom.
§ 2. Wyrok zapadly na korzysc jednego z dluzników solidarnych zwalnia wspóldluzników, jezeli uwzglednia zarzuty, które sa im wszystkim wspólne.

Art 376. § 1. Jezeli jeden z dluzników solidarnych spelnil swiadczenie, tresc istniejacego miedzy wspóldluznikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich czesciach moze on zadac zwrotu od wspóldluzników. Jezeli z tresci tego stosunku nie wynika nic innego, dluznik, który swiadczenie spelnil, moze zadac zwrotu w czesciach równych.
§ 2. Czesc przypadajaca na dluznika niewyplacalnego rozklada sie miedzy wspóldluzników.

Art 377. Zwloka dluznika, jak równiez przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia wzgledem jednego z wierzycieli solidarnych ma skutek takze wzgledem wspólwierzycieli.

Art 378. Jezeli jeden z wierzycieli solidarnych przyjal swiadczenie, tresc istniejacego miedzy wspólwierzycielami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich czesciach jest on odpowiedzialny wzgledem wspólwierzycieli. Jezeli z tresci tego stosunku nie wynika nic innego, wierzyciel, który przyjal swiadczenie, jest odpowiedzialny w czesciach równych.

DZIAL II. ZOBOWIAZANIA PODZIELNE I NIEPODZIELNE

Art 379. § 1. Jezeli jest kilku dluzników albo kilku wierzycieli, a swiadczenie jest podzielne, zarówno dlug, jak i wierzytelnosc dziela sie na tyle niezaleznych od siebie czesci, ilu jest dluzników albo wierzycieli. Czesci te sa równe, jezeli z okolicznosci nie wynika nic innego.
§ 2. Swiadczenie jest podzielne, jezeli moze byc spelnione czesciowo bez istotnej zmiany przedmiotu lub wartosci.

Art 380. § 1. Dluznicy zobowiazani do swiadczenia niepodzielnego sa odpowiedzialni za spelnienie swiadczenia jak dluznicy solidarni.
§ 2. W braku odmiennej umowy dluznicy zobowiazani do swiadczenia podzielnego sa odpowiedzialni za jego spelnienie solidarnie, jezeli wzajemne swiadczenie wierzyciela jest niepodzielne.
§ 3. Dluznik, który spelnil swiadczenie niepodzielne, moze zadac od pozostalych dluzników zwrotu wartosci swiadczenia wedlug tych samych zasad co dluznik solidarny.

Art 381. § 1. Jezeli jest kilku wierzycieli uprawnionych do swiadczenia niepodzielnego, kazdy z nich moze zadac spelnienia calego swiadczenia.
§ 2. Jednakze w razie sprzeciwu chociazby jednego z wierzycieli, dluznik obowiazany jest swiadczyc wszystkim wierzycielom lacznie albo zlozyc przedmiot swiadczenia do depozytu sadowego.

Art 382. § 1. Zwolnienie dluznika z dlugu przez jednego z wierzycieli uprawnionych do swiadczenia niepodzielnego nie ma skutku wzgledem pozostalych wierzycieli.
§ 2. Zwloka dluznika, jak równiez przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia wzgledem jednego z wierzycieli uprawnionych do swiadczenia niepodzielnego ma skutek wzgledem pozostalych wierzycieli.

Art 383. Jezeli jeden z wierzycieli uprawnionych do swiadczenia niepodzielnego przyjal swiadczenie, jest on odpowiedzialny wzgledem pozostalych wierzycieli wedlug tych samych zasad co wierzyciel solidarny.

TytulIII. OGÓLNE PRZEPISY O ZOBOWIAZANIACH UMOWNYCH

Art 384. § 1. Ustalony przez jedna ze stron wzorzec umowy, w szczególnosci ogólne warunki umów, wzór umowy, regulamin, wiaze druga strone, jezeli zostal jej doreczony przed zawarciem umowy.
§ 2. W razie gdy poslugiwanie sie wzorcem jest w stosunkach danego rodzaju zwyczajowo przyjete, wiaze on takze wtedy, gdy druga strona mogla sie z latwoscia dowiedziec o jego tresci. Nie dotyczy to jednak umów zawieranych z udzialem konsumentów, z wyjatkiem umów powszechnie zawieranych w drobnych, biezacych sprawach zycia codziennego.
§ 3. (uchylony).
§ 4. Jezeli jedna ze stron posluguje sie wzorcem umowy w postaci elektronicznej, powinna udostepnic go drugiej stronie przed zawarciem umowy w taki sposób, aby mogla ona wzorzec ten przechowywac i odtwarzac w zwyklym toku czynnosci.
§ 5. (uchylony).

Art 3841. Wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ciaglym wiaze druga strone, jezeli zostaly zachowane wymagania okreslone w
Art 384, a strona nie wypowiedziala umowy w najblizszym terminie wypowiedzenia.

Art 385. § 1. W razie sprzecznosci tresci umowy z wzorcem umowy strony sa zwiazane umowa.
§ 2. Wzorzec umowy powinien byc sformulowany jednoznacznie i w sposób zrozumialy. Postanowienia niejednoznaczne tlumaczy sie na korzysc konsumenta. Zasady wyrazonej w zdaniu poprzedzajacym nie stosuje sie w postepowaniu w sprawach o uznanie postanowien wzorca umowy za niedozwolone.

Art 3851. § 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiaza go, jezeli ksztaltuja jego prawa i obowiazki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, razaco naruszajac jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowien okreslajacych glówne swiadczenia stron, w tym cene lub wynagrodzenie, jezeli zostaly sformulowane w sposób jednoznaczny.
§ 2. Jezeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiaze konsumenta, strony sa zwiazane umowa w pozostalym zakresie.
§ 3. Nie uzgodnione indywidualnie sa te postanowienia umowy, na których tresc konsument nie mial rzeczywistego wplywu. W szczególnosci odnosi sie to do postanowien umowy przejetych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
§ 4. Ciezar dowodu, ze postanowienie zostalo uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto sie na to powoluje.

Art 3852. Oceny zgodnosci postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje sie wedlug stanu z chwili zawarcia umowy, biorac pod uwage jej tresc, okolicznosci zawarcia oraz uwzgledniajac umowy pozostajace w zwiazku z umowa obejmujaca postanowienie bedace przedmiotem oceny.

Art 3853. W razie watpliwosci uwaza sie, ze niedozwolonymi postanowieniami umownymi sa te, które w szczególnosci:
1) wylaczaja lub ograniczaja odpowiedzialnosc wzgledem konsumenta za szkody na osobie,
2) wylaczaja lub istotnie ograniczaja odpowiedzialnosc wzgledem konsumenta za niewykonanie lub nienalezyte wykonanie zobowiazania,
3) wylaczaja lub istotnie ograniczaja potracenie wierzytelnosci konsumenta z wierzytelnoscia drugiej strony,
4) przewiduja postanowienia, z którymi konsument nie mial mozliwosci zapoznac sie przed zawarciem umowy,
5) zezwalaja kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowiazków wynikajacych z umowy bez zgody konsumenta,
6) uzalezniaja zawarcie umowy od przyrzeczenia przez konsumenta zawierania w przyszlosci dalszych umów podobnego rodzaju,
7) uzalezniaja zawarcie, tresc lub wykonanie umowy od zawarcia innej umowy, nie majacej bezposredniego zwiazku z umowa zawierajaca oceniane postanowienie,
8) uzalezniaja spelnienie swiadczenia od okolicznosci zaleznych tylko od woli kontrahenta konsumenta,
9) przyznaja kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiazacej interpretacji umowy,
10) uprawniaja kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez waznej przyczyny wskazanej w tej umowie,
11) przyznaja tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do stwierdzania zgodnosci swiadczenia z umowa,
12) wylaczaja obowiazek zwrotu konsumentowi uiszczonej zaplaty za swiadczenie nie spelnione w calosci lub czesci, jezeli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania,
13) przewiduja utrate prawa zadania zwrotu swiadczenia konsumenta spelnionego wczesniej niz swiadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadaja, rozwiazuja lub odstepuja od umowy,
14) pozbawiaja wylacznie konsumenta uprawnienia do rozwiazania umowy, odstapienia od niej lub jej wypowiedzenia,
15) zastrzegaja dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania waznych przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia,
16) nakladaja wylacznie na konsumenta obowiazek zaplaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy,
17) nakladaja na konsumenta, który nie wykonal zobowiazania lub odstapil od umowy, obowiazek zaplaty razaco wygórowanej kary umownej lub odstepnego,
18) stanowia, ze umowa zawarta na czas oznaczony ulega przedluzeniu, o ile konsument, dla którego zastrzezono razaco krótki termin, nie zlozy przeciwnego oswiadczenia,
19) przewiduja wylacznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany, bez waznych przyczyn, istotnych cech swiadczenia,
20) przewiduja uprawnienie kontrahenta konsumenta do okreslenia lub podwyzszenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstapienia od umowy,
21) uzalezniaja odpowiedzialnosc kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiazan przez osoby, za posrednictwem których kontrahent konsumenta zawiera umowe lub przy których pomocy wykonuje swoje zobowiazanie, albo uzalezniaja te odpowiedzialnosc od spelnienia przez konsumenta nadmiernie uciazliwych formalnosci,
22) przewiduja obowiazek wykonania zobowiazania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienalezytego wykonania zobowiazania przez jego kontrahenta,
23) wylaczaja jurysdykcje sadów polskich lub poddaja sprawe pod rozstrzygniecie sadu polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a takze narzucaja rozpoznanie sprawy przez sad, który wedle ustawy nie jest miejscowo wlasciwy.

Art 3854. § 1. Umowa miedzy przedsiebiorcami stosujacymi rózne wzorce umów nie obejmuje tych postanowien wzorców, które sa ze soba sprzeczne.
§ 2. Umowa nie jest zawarta, gdy po otrzymaniu oferty strona niezwlocznie zawiadomi, ze nie zamierza zawierac umowy na warunkach przewidzianych w § 1.

Art 386. (uchylony).

Art 387. § 1. Umowa o swiadczenie niemozliwe jest niewazna.
§ 2. Strona, która w chwili zawarcia umowy wiedziala o niemozliwosci swiadczenia, a drugiej strony z bledu nie wyprowadzila, obowiazana jest do naprawienia szkody, która druga strona poniosla przez to, ze zawarla umowe nie wiedzac o niemozliwosci swiadczenia.

Art 388. § 1. Jezeli jedna ze stron, wyzyskujac przymusowe polozenie, niedolestwo lub niedoswiadczenie drugiej strony, w zamian za swoje swiadczenie przyjmuje albo zastrzega dla siebie lub dla osoby trzeciej swiadczenie, którego wartosc w chwili zawarcia umowy przewyzsza w razacym stopniu wartosc jej wlasnego swiadczenia, druga strona moze zadac zmniejszenia swego swiadczenia lub zwiekszenia naleznego jej swiadczenia, a w wypadku gdy jedno i drugie byloby nadmiernie utrudnione, moze ona zadac uniewaznienia umowy.
§ 2. Uprawnienia powyzsze wygasaja z uplywem lat dwóch od dnia zawarcia umowy.

Art 389. § 1. Umowa, przez która jedna ze stron lub obie zobowiazuja sie do zawarcia oznaczonej umowy (umowa przedwstepna), powinna okreslac istotne postanowienia umowy przyrzeczonej.
§ 2. Jezeli termin, w ciagu którego ma byc zawarta umowa przyrzeczona, nie zostal oznaczony, powinna ona byc zawarta w odpowiednim terminie wyznaczonym przez strone uprawniona do zadania zawarcia umowy przyrzeczonej. Jezeli obie strony sa uprawnione do zadania zawarcia umowy przyrzeczonej i kazda z nich wyznaczyla inny termin, strony wiaze termin wyznaczony przez strone, która wczesniej zlozyla stosowne oswiadczenie. Jezeli w ciagu roku od dnia zawarcia umowy przedwstepnej nie zostal wyznaczony termin do zawarcia umowy przyrzeczonej, nie mozna zadac jej zawarcia.

Art 390. § 1. Jezeli strona zobowiazana do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla sie od jej zawarcia, druga strona moze zadac naprawienia szkody, która poniosla przez to, ze liczyla na zawarcie umowy przyrzeczonej. Strony moga w umowie przedwstepnej odmiennie okreslic zakres odszkodowania.
§ 2. Jednakze gdy umowa przedwstepna czyni zadosc wymaganiom, od których zalezy waznosc umowy przyrzeczonej, w szczególnosci wymaganiom co do formy, strona uprawniona moze dochodzic zawarcia umowy przyrzeczonej.
§ 3. Roszczenia z umowy przedwstepnej przedawniaja sie z uplywem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miala byc zawarta. Jezeli sad oddali zadanie zawarcia umowy przyrzeczonej, roszczenia z umowy przedwstepnej przedawniaja sie z uplywem roku od dnia, w którym orzeczenie stalo sie prawomocne.

Art 391. Jezeli w umowie zastrzezono, ze osoba trzecia zaciagnie okreslone zobowiazanie albo spelni okreslone swiadczenie, ten, kto takie przyrzeczenie uczynil, odpowiedzialny jest za szkode, która druga strona ponosi przez to, ze osoba trzecia odmawia zaciagniecia zobowiazania albo nie spelnia swiadczenia. Moze jednak zwolnic sie od obowiazku naprawienia szkody spelniajac przyrzeczone swiadczenie, chyba ze sprzeciwia sie to umowie lub wlasciwosci swiadczenia.

Art 392. Jezeli osoba trzecia zobowiazala sie przez umowe z dluznikiem zwolnic go od obowiazku swiadczenia, jest ona odpowiedzialna wzgledem dluznika za to, ze wierzyciel nie bedzie od niego zadal spelnienia swiadczenia.

Art 393. § 1. Jezeli w umowie zastrzezono, ze dluznik spelni swiadczenie na rzecz osoby trzeciej, osoba ta, w braku odmiennego postanowienia umowy, moze zadac bezposrednio od dluznika spelnienia zastrzezonego swiadczenia.
§ 2. Zastrzezenie co do obowiazku swiadczenia na rzecz osoby trzeciej nie moze byc odwolane ani zmienione, jezeli osoba trzecia oswiadczyla którejkolwiek ze stron, ze chce z zastrzezenia skorzystac.
§ 3. Dluznik moze podniesc zarzuty z umowy takze przeciwko osobie trzeciej.

Art 394. § 1. W braku odmiennego zastrzezenia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, ze w razie niewykonania umowy przez jedna ze stron druga strona moze bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstapic i otrzymany zadatek zachowac, a jezeli sama go dala, moze zadac sumy dwukrotnie wyzszej.
§ 2. W razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet swiadczenia strony, która go dala; jezeli zaliczenie nie jest mozliwe, zadatek ulega zwrotowi.
§ 3. W razie rozwiazania umowy zadatek powinien byc zwrócony, a obowiazek zaplaty sumy dwukrotnie wyzszej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nastapilo wskutek okolicznosci, za które zadna ze stron nie ponosi odpowiedzialnosci albo za które ponosza odpowiedzialnosc obie strony.

Art 395. § 1. Mozna zastrzec, ze jednej lub obu stronom przyslugiwac bedzie w ciagu oznaczonego terminu prawo odstapienia od umowy. Prawo to wykonywa sie przez oswiadczenie zlozone drugiej stronie.
§ 2. W razie wykonania prawa odstapienia umowa uwazana jest za nie zawarta. To, co strony juz swiadczyly, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba ze zmiana byla konieczna w granicach zwyklego zarzadu. Za swiadczone uslugi oraz za korzystanie z rzeczy nalezy sie drugiej stronie odpowiednie wynagrodzenie.

Art 396. Jezeli zostalo zastrzezone, ze jednej lub obu stronom wolno od umowy odstapic za zaplata oznaczonej sumy (odstepne), oswiadczenie o odstapieniu jest skuteczne tylko wtedy, gdy zostalo zlozone jednoczesnie z zaplata odstepnego.

TytulIV. (skreslony).

TytulV. BEZPODSTAWNE WZBOGACENIE

Art 405. Kto bez podstawy prawnej uzyskal korzysc majatkowa kosztem innej osoby, obowiazany jest do wydania korzysci w naturze, a gdyby to nie bylo mozliwe, do zwrotu jej wartosci.

Art 406. Obowiazek wydania korzysci obejmuje nie tylko korzysc bezposrednio uzyskana, lecz takze wszystko, co w razie zbycia, utraty lub uszkodzenia zostalo uzyskane w zamian tej korzysci albo jako naprawienie szkody.

Art 407. Jezeli ten, kto bez podstawy prawnej uzyskal korzysc majatkowa kosztem innej osoby, rozporzadzil korzyscia na rzecz osoby trzeciej bezplatnie, obowiazek wydania korzysci przechodzi na te osobe trzecia.

Art 408. § 1. Zobowiazany do wydania korzysci moze zadac zwrotu nakladów koniecznych o tyle, o ile nie znalazly pokrycia w uzytku, który z nich osiagnal. Zwrotu innych nakladów moze zadac o tyle, o ile zwiekszaja wartosc korzysci w chwili jej wydania; moze jednak zabrac te naklady, przywracajac stan poprzedni.
§ 2. Kto czyniac naklady wiedzial, ze korzysc mu sie nie nalezy, ten moze zadac zwrotu nakladów tylko o tyle, o ile zwiekszaja wartosc korzysci w chwili jej wydania.
§ 3. Jezeli zadajacy wydania korzysci jest zobowiazany do zwrotu nakladów, sad moze zamiast wydania korzysci w naturze nakazac zwrot jej wartosci w pieniadzu z odliczeniem wartosci nakladów, które zadajacy bylby obowiazany zwrócic.

Art 409. Obowiazek wydania korzysci lub zwrotu jej wartosci wygasa, jezeli ten, kto korzysc uzyskal, zuzyl ja lub utracil w taki sposób, ze nie jest juz wzbogacony, chyba ze wyzbywajac sie korzysci lub zuzywajac ja powinien byl liczyc sie z obowiazkiem zwrotu.

Art 410. § 1. Przepisy artykulów poprzedzajacych stosuje sie w szczególnosci do swiadczenia nienaleznego.
§ 2. Swiadczenie jest nienalezne, jezeli ten, kto je spelnil, nie byl w ogóle zobowiazany lub nie byl zobowiazany wzgledem osoby, której swiadczyl, albo jezeli podstawa swiadczenia odpadla lub zamierzony cel swiadczenia nie zostal osiagniety, albo jezeli czynnosc prawna zobowiazujaca do swiadczenia byla niewazna i nie stala sie wazna po spelnieniu swiadczenia.

Art 411. Nie mozna zadac zwrotu swiadczenia:
1) jezeli spelniajacy swiadczenie wiedzial, ze nie byl do swiadczenia zobowiazany, chyba ze spelnienie swiadczenia nastapilo z zastrzezeniem zwrotu albo w celu unikniecia przymusu lub w wykonaniu niewaznej czynnosci prawnej;
2) jezeli spelnienie swiadczenia czyni zadosc zasadom wspólzycia spolecznego;
3) jezeli swiadczenie zostalo spelnione w celu zadoscuczynienia przedawnionemu roszczeniu;
4) jezeli swiadczenie zostalo spelnione, zanim wierzytelnosc stala sie wymagalna.

Art 412. Sad moze orzec przepadek swiadczenia na rzecz Skarbu Panstwa, jezeli swiadczenie to zostalo swiadomie spelnione w zamian za dokonanie czynu zabronionego przez ustawe lub w celu niegodziwym. Jezeli przedmiot swiadczenia zostal zuzyty lub utracony, przepadkowi moze ulec jego wartosc.

Art 413. § 1. Kto spelnia swiadczenie z gry lub zakladu, nie moze zadac zwrotu, chyba ze gra lub zaklad byly zakazane albo nierzetelne.
§ 2. Roszczen z gry lub zakladu mozna dochodzic tylko wtedy, gdy gra lub zaklad byly prowadzone na podstawie zezwolenia wlasciwego organu panstwowego.

Art 414. Przepisy niniejszego tytulu nie uchybiaja przepisom o obowiazku naprawienia szkody.

TytulVI. CZYNY NIEDOZWOLONE

Art 415. Kto z winy swej wyrzadzil drugiemu szkode, obowiazany jest do jej naprawienia.

Art 416. Osoba prawna jest obowiazana do naprawienia szkody wyrzadzonej z winy jej organu.

Art 417. § 1. Za szkode wyrzadzona przez niezgodne z prawem dzialanie lub zaniechanie przy wykonywaniu wladzy publicznej ponosi odpowiedzialnosc Skarb Panstwa lub jednostka samorzadu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonujaca te wladze z mocy prawa.
§ 2. Jezeli wykonywanie zadan z zakresu wladzy publicznej zlecono, na podstawie porozumienia, jednostce samorzadu terytorialnego albo innej osobie prawnej, solidarna odpowiedzialnosc za wyrzadzona szkode ponosi ich wykonawca oraz zlecajaca je jednostka samorzadu terytorialnego albo Skarb Panstwa.

Art 4171. § 1. Jezeli szkoda zostala wyrzadzona przez wydanie aktu normatywnego, jej naprawienia mozna zadac po stwierdzeniu we wlasciwym postepowaniu niezgodnosci tego aktu z Konstytucja, ratyfikowana umowa miedzynarodowa lub ustawa.
§ 2. Jezeli szkoda zostala wyrzadzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia mozna zadac po stwierdzeniu we wlasciwym postepowaniu ich niezgodnosci z prawem, chyba ze przepisy odrebne stanowia inaczej. Odnosi sie to równiez do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostaly wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucja, ratyfikowana umowa miedzynarodowa lub ustawa.
§ 3. Jezeli szkoda zostala wyrzadzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiazek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia mozna zadac po stwierdzeniu we wlasciwym postepowaniu niezgodnosci z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chyba ze przepisy odrebne stanowia inaczej.
§ 4. Jezeli szkoda zostala wyrzadzona przez niewydanie aktu normatywnego, którego obowiazek wydania przewiduje przepis prawa, niezgodnosc z prawem niewydania tego aktu stwierdza sad rozpoznajacy sprawe o naprawienie szkody.

Art 4172. Jezeli przez zgodne z prawem wykonywanie wladzy publicznej zostala wyrzadzona szkoda na osobie, poszkodowany moze zadac calkowitego lub czesciowego jej naprawienia oraz zadoscuczynienia pienieznego za doznana krzywde, gdy okolicznosci, a zwlaszcza niezdolnosc poszkodowanego do pracy lub jego ciezkie polozenie materialne, wskazuja, ze wymagaja tego wzgledy slusznosci.

Art 418. (utracil moc).

Art 419. (uchylony).

Art 420. (uchylony).

Art 4201. (uchylony).

Art 4202. (uchylony).

Art 421. Przepisów
Art 417,
Art 4171 i
Art 4172 nie stosuje sie, jezeli odpowiedzialnosc za szkode wyrzadzona przy wykonywaniu wladzy publicznej jest uregulowana w przepisach szczególnych.

Art 422. Za szkode odpowiedzialny jest nie tylko ten, kto ja bezposrednio wyrzadzil, lecz takze ten, kto inna osobe do wyrzadzenia szkody naklonil albo byl jej pomocny, jak równiez ten, kto swiadomie skorzystal z wyrzadzonej drugiemu szkody.

Art 423. Kto dziala w obronie koniecznej, odpierajac bezposredni i bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro wlasne lub innej osoby, ten nie jest odpowiedzialny za szkode wyrzadzona napastnikowi.

Art 424. Kto zniszczyl lub uszkodzil cudza rzecz albo zabil lub zranil cudze zwierze w celu odwrócenia od siebie lub od innych niebezpieczenstwa grozacego bezposrednio od tej rzeczy lub zwierzecia, ten nie jest odpowiedzialny za wynikla stad szkode, jezeli niebezpieczenstwa sam nie wywolal, a niebezpieczenstwu nie mozna bylo inaczej zapobiec i jezeli ratowane dobro jest oczywiscie wazniejsze anizeli dobro naruszone.

Art 425. § 1. Osoba, która z jakichkolwiek powodów znajduje sie w stanie wylaczajacym swiadome albo swobodne powziecie decyzji i wyrazenie woli, nie jest odpowiedzialna za szkode w tym stanie wyrzadzona.
§ 2. Jednakze kto ulegl zaklóceniu czynnosci psychicznych wskutek uzycia napojów odurzajacych albo innych podobnych srodków, ten obowiazany jest do naprawienia szkody, chyba ze stan zaklócenia zostal wywolany bez jego winy.

Art 426. Maloletni, który nie ukonczyl lat trzynastu, nie ponosi odpowiedzialnosci za wyrzadzona szkode.

Art 427. Kto z mocy ustawy lub umowy jest zobowiazany do nadzoru nad osoba, której z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego winy poczytac nie mozna, ten obowiazany jest do naprawienia szkody wyrzadzonej przez te osobe, chyba ze uczynil zadosc obowiazkowi nadzoru albo ze szkoda bylaby powstala takze przy starannym wykonywaniu nadzoru. Przepis ten stosuje sie równiez do osób wykonywajacych bez obowiazku ustawowego ani umownego stala piecze nad osoba, której z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego winy poczytac nie mozna.

Art 428. Gdy sprawca z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego nie jest odpowiedzialny za szkode, a brak jest osób zobowiazanych do nadzoru albo gdy nie mozna od nich uzyskac naprawienia szkody, poszkodowany moze zadac calkowitego lub czesciowego naprawienia szkody od samego sprawcy, jezeli z okolicznosci, a zwlaszcza z porównania stanu majatkowego poszkodowanego i sprawcy, wynika, ze wymagaja tego zasady wspólzycia spolecznego.

Art 429. Kto powierza wykonanie czynnosci drugiemu, ten jest odpowiedzialny za szkode wyrzadzona przez sprawce przy wykonywaniu powierzonej mu czynnosci, chyba ze nie ponosi winy w wyborze albo ze wykonanie czynnosci powierzyl osobie, przedsiebiorstwu lub zakladowi, które w zakresie swej dzialalnosci zawodowej trudnia sie wykonywaniem takich czynnosci.

Art 430. Kto na wlasny rachunek powierza wykonanie czynnosci osobie, która przy wykonywaniu tej czynnosci podlega jego kierownictwu i ma obowiazek stosowac sie do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkode wyrzadzona z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynnosci.

Art 431. § 1. Kto zwierze chowa albo sie nim posluguje, obowiazany jest do naprawienia wyrzadzonej przez nie szkody niezaleznie od tego, czy bylo pod jego nadzorem, czy tez zablakalo sie lub ucieklo, chyba ze ani on, ani osoba, za która ponosi odpowiedzialnosc, nie ponosza winy.
§ 2. Chociazby osoba, która zwierze chowa lub sie nim posluguje, nie byla odpowiedzialna wedlug przepisów paragrafu poprzedzajacego, poszkodowany moze od niej zadac calkowitego lub czesciowego naprawienia szkody, jezeli z okolicznosci, a zwlaszcza z porównania stanu majatkowego poszkodowanego i tej osoby, wynika, ze wymagaja tego zasady wspólzycia spolecznego.

Art 432. § 1. Posiadacz gruntu moze zajac cudze zwierze, które wyrzadza szkode na gruncie, jezeli zajecie jest potrzebne do zabezpieczenia roszczenia o naprawienie szkody.
§ 2. Na zajetym zwierzeciu posiadacz gruntu uzyskuje ustawowe prawo zastawu dla zabezpieczenia naleznego mu naprawienia szkody oraz kosztów zywienia i utrzymania zwierzecia.
§ 3. (skreslony).

Art 433. Za szkode wyrzadzona wyrzuceniem, wylaniem lub spadnieciem jakiegokolwiek przedmiotu z pomieszczenia jest odpowiedzialny ten, kto pomieszczenie zajmuje, chyba ze szkoda nastapila wskutek sily wyzszej albo wylacznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za która zajmujacy pomieszczenie nie ponosi odpowiedzialnosci i której dzialaniu nie mógl zapobiec.

Art 434. Za szkode wyrzadzona przez zawalenie sie budowli lub oderwanie sie jej czesci odpowiedzialny jest samoistny posiadacz budowli, chyba ze zawalenie sie budowli lub oderwanie sie jej czesci nie wyniklo ani z braku utrzymania budowli w nalezytym stanie, ani z wady w budowie.

Art 435. § 1. Prowadzacy na wlasny rachunek przedsiebiorstwo lub zaklad wprawiany w ruch za pomoca sil przyrody (pary, gazu, elektrycznosci, paliw plynnych itp.) ponosi odpowiedzialnosc za szkode na osobie lub mieniu, wyrzadzona komukolwiek przez ruch przedsiebiorstwa lub zakladu, chyba ze szkoda nastapila wskutek sily wyzszej albo wylacznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za która nie ponosi odpowiedzialnosci.
§ 2. Przepis powyzszy stosuje sie odpowiednio do przedsiebiorstw lub zakladów wytwarzajacych srodki wybuchowe albo poslugujacych sie takimi srodkami.

Art 436. § 1. Odpowiedzialnosc przewidziana w artykule poprzedzajacym ponosi równiez samoistny posiadacz mechanicznego srodka komunikacji poruszanego za pomoca sil przyrody. Jednakze gdy posiadacz samoistny oddal srodek komunikacji w posiadanie zalezne, odpowiedzialnosc ponosi posiadacz zalezny.
§ 2. W razie zderzenia sie mechanicznych srodków komunikacji poruszanych za pomoca sil przyrody wymienione osoby moga wzajemnie zadac naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych. Równiez tylko na zasadach ogólnych osoby te sa odpowiedzialne za szkody wyrzadzone tym, których przewoza z grzecznosci.

Art 437. Nie mozna wylaczyc ani ograniczyc z góry odpowiedzialnosci okreslonej w dwóch artykulach poprzedzajacych.

Art 438. Kto w celu odwrócenia grozacej drugiemu szkody albo w celu odwrócenia wspólnego niebezpieczenstwa przymusowo lub nawet dobrowolnie poniósl szkode majatkowa, moze zadac naprawienia poniesionych strat w odpowiednim stosunku od osób, które z tego odniosly korzysc.

Art 439. Ten, komu wskutek zachowania sie innej osoby, w szczególnosci wskutek braku nalezytego nadzoru nad ruchem kierowanego przez nia przedsiebiorstwa lub zakladu albo nad stanem posiadanego przez nia budynku lub innego urzadzenia, zagraza bezposrednio szkoda, moze zadac, azeby osoba ta przedsiewziela srodki niezbedne do odwrócenia grozacego niebezpieczenstwa, a w razie potrzeby takze, by dala odpowiednie zabezpieczenie.

Art 440. W stosunkach miedzy osobami fizycznymi zakres obowiazku naprawienia szkody moze byc stosownie do okolicznosci ograniczony, jezeli ze wzgledu na stan majatkowy poszkodowanego lub osoby odpowiedzialnej za szkode wymagaja takiego ograniczenia zasady wspólzycia spolecznego.

Art 441. § 1. Jezeli kilka osób ponosi odpowiedzialnosc za szkode wyrzadzona czynem niedozwolonym, ich odpowiedzialnosc jest solidarna.
§ 2. Jezeli szkoda byla wynikiem dzialania lub zaniechania kilku osób, ten, kto szkode naprawil, moze zadac od pozostalych zwrotu odpowiedniej czesci zaleznie od okolicznosci, a zwlaszcza od winy danej osoby oraz od stopnia, w jakim przyczynila sie do powstania szkody.
§ 3. Ten, kto naprawil szkode, za która jest odpowiedzialny mimo braku winy, ma zwrotne roszczenie do sprawcy, jezeli szkoda powstala z winy sprawcy.

Art 442. (uchylony).

Art 4421. § 1. Roszczenie o naprawienie szkody wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z uplywem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowie
DZIAL sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Jednakze termin ten nie moze byc dluzszy niz dziesiec lat od dnia, w którym nastapilo zdarzenie wywolujace szkode.
§ 2. Jezeli szkoda wynikla ze zbrodni lub wystepku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z uplywem lat dwudziestu od dnia popelnienia przestepstwa bez wzgledu na to, kiedy poszkodowany dowie
DZIAL sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia.
§ 3. W razie wyrzadzenia szkody na osobie, przedawnienie nie moze skonczyc sie wczesniej niz z uplywem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowie
DZIAL sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia.
§ 4. Przedawnienie roszczen osoby maloletniej o naprawienie szkody na osobie nie moze skonczyc sie wczesniej niz z uplywem lat dwóch od uzyskania przez nia pelnoletnosci.

Art 443. Okolicznosc, ze dzialanie lub zaniechanie, z którego szkoda wynikla, stanowilo niewykonanie lub nienalezyte wykonanie istniejacego uprzednio zobowiazania, nie wylacza roszczenia o naprawienie szkody z tytulu czynu niedozwolonego, chyba ze z tresci istniejacego uprzednio zobowiazania wynika co innego.

Art 444. § 1. W razie uszkodzenia ciala lub wywolania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikle z tego powodu koszty. Na zadanie poszkodowanego zobowiazany do naprawienia szkody powinien wylozyc z góry sume potrzebna na koszty leczenia, a jezeli poszkodowany stal sie inwalida, takze sume potrzebna na koszty przygotowania do innego zawodu.
§ 2. Jezeli poszkodowany utracil calkowicie lub czesciowo zdolnosc do pracy zarobkowej albo jezeli zwiekszyly sie jego potrzeby lub zmniejszyly widoki powodzenia na przyszlosc, moze on zadac od zobowiazanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty.
§ 3. Jezeli w chwili wydania wyroku szkody nie da sie dokladnie ustalic, poszkodowanemu moze byc przyznana renta tymczasowa.

Art 445. § 1. W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzajacym sad moze przyznac poszkodowanemu odpowiednia sume tytulem zadoscuczynienia pienieznego za doznana krzywde.
§ 2. Przepis powyzszy stosuje sie równiez w wypadku pozbawienia wolnosci oraz w wypadku sklonienia za pomoca podstepu, gwaltu lub naduzycia stosunku zaleznosci do poddania sie czynowi nierzadnemu.
§ 3. Roszczenie o zadoscuczynienie przechodzi na spadkobierców tylko wtedy, gdy zostalo uznane na pismie albo gdy powództwo zostalo wytoczone za zycia poszkodowanego.

Art 446. § 1. Jezeli wskutek uszkodzenia ciala lub wywolania rozstroju zdrowia nastapila smierc poszkodowanego, zobowiazany do naprawienia szkody powinien zwrócic koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je poniósl.
§ 2. Osoba, wzgledem której ciazyl na zmarlym ustawowy obowiazek alimentacyjny, moze zadac od zobowiazanego do naprawienia szkody renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do mozliwosci zarobkowych i majatkowych zmarlego przez czas prawdopodobnego trwania obowiazku alimentacyjnego. Takiej samej renty moga zadac inne osoby bliskie, którym zmarly dobrowolnie i stale dostarczal srodków utrzymania, jezeli z okolicznosci wynika, ze wymagaja tego zasady wspólzycia spolecznego.
§ 3. Sad moze ponadto przyznac najblizszym czlonkom rodziny zmarlego stosowne odszkodowanie, jezeli wskutek jego smierci nastapilo znaczne pogorszenie ich sytuacji zyciowej.
§ 4. Sad moze takze przyznac najblizszym czlonkom rodziny zmarlego odpowiednia sume tytulem zadoscuczynienia pienieznego za doznana krzywde.

Art 4461. Z chwila urodzenia dziecko moze zadac naprawienia szkód doznanych przed urodzeniem.

Art 447. Z waznych powodów sad moze na zadanie poszkodowanego przyznac mu zamiast renty lub jej czesci odszkodowanie jednorazowe. Dotyczy to w szczególnosci wypadku, gdy poszkodowany stal sie inwalida, a przyznanie jednorazowego odszkodowania ulatwi mu wykonywanie nowego zawodu.

Art 448. W razie naruszenia dobra osobistego sad moze przyznac temu, czyje dobro osobiste zostalo naruszone, odpowiednia sume tytulem zadoscuczynienia pienieznego za doznana krzywde lub na jego zadanie zasadzic odpowiednia sume pieniezna na wskazany przez niego cel spoleczny, niezaleznie od innych srodków potrzebnych do usuniecia skutków naruszenia. Przepis
Art 445 § 3 stosuje sie.

Art 449. Roszczenia przewidziane w
Art 444-448 nie moga byc zbyte, chyba ze sa juz wymagalne i ze zostaly uznane na pismie albo przyznane prawomocnym orzeczeniem.

TytulVI1. ODPOWIEDZIALNOSC ZA SZKODE WYRZADZONA PRZEZ PRODUKT NIEBEZPIECZNY

Art 4491. § 1. Kto wytwarza w zakresie swojej dzialalnosci gospodarczej (producent) produkt niebezpieczny, odpowiada za szkode wyrzadzona komukolwiek przez ten produkt.
§ 2. Przez produkt rozumie sie rzecz ruchoma, chocby zostala ona polaczona z inna rzecza. Za produkt uwaza sie takze zwierzeta i energie elektryczna.
§ 3. Niebezpieczny jest produkt nie zapewniajacy bezpieczenstwa, jakiego mozna oczekiwac, uwzgledniajac normalne uzycie produktu. O tym, czy produkt jest bezpieczny, decyduja okolicznosci z chwili wprowadzenia go do obrotu, a zwlaszcza sposób zaprezentowania go na rynku oraz podane konsumentowi informacje o wlasciwosciach produktu. Produkt nie moze byc uznany za nie zapewniajacy bezpieczenstwa tylko dlatego, ze pózniej wprowadzono do obrotu podobny produkt ulepszony.

Art 4492. Producent odpowiada za szkode na mieniu tylko wówczas, gdy rzecz zniszczona lub uszkodzona nalezy do rzeczy zwykle przeznaczanych do osobistego uzytku i w taki przede wszystkim sposób korzystal z niej poszkodowany.

Art 4493. § 1. Producent nie odpowiada za szkode wyrzadzona przez produkt niebezpieczny, jezeli produktu nie wprowadzil do obrotu albo gdy wprowadzenie produktu do obrotu nastapilo poza zakresem jego dzialalnosci gospodarczej.
§ 2. Producent nie odpowiada równiez wtedy, gdy wlasciwosci niebezpieczne produktu ujawnily sie po wprowadzeniu go do obrotu, chyba ze wynikaly one z przyczyny tkwiacej poprzednio w produkcie. Nie odpowiada on takze wtedy, gdy nie mozna bylo przewidziec niebezpiecznych wlasciwosci produktu, uwzgledniajac stan nauki i techniki w chwili wprowadzenia produktu do obrotu, albo gdy wlasciwosci te wynikaly z zastosowania przepisów prawa.

Art 4494. Domniemywa sie, ze produkt niebezpieczny, który spowodowal szkode, zostal wytworzony i wprowadzony do obrotu w zakresie dzialalnosci gospodarczej producenta.

Art 4495. § 1. Wytwórca materialu, surowca albo czesci skladowej produktu odpowiada tak jak producent, chyba ze wylaczna przyczyna szkody byla wadliwa konstrukcja produktu lub wskazówki producenta.
§ 2. Kto przez umieszczenie na produkcie swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia odrózniajacego podaje sie za producenta, odpowiada jak producent. Tak samo odpowiada ten, kto produkt pochodzenia zagranicznego wprowadza do obrotu krajowego w zakresie swojej dzialalnosci gospodarczej (importer).
§ 3. Producent oraz osoby wymienione w paragrafach poprzedzajacych odpowiadaja solidarnie.
§ 4. Jezeli nie wiadomo, kto jest producentem lub osoba okreslona w § 2, odpowiada ten, kto w zakresie swojej dzialalnosci gospodarczej zbyl produkt niebezpieczny, chyba ze w ciagu miesiaca od daty zawiadomienia o szkodzie wskaze poszkodowanemu osobe i adres producenta lub osoby okreslonej w § 2 zdanie pierwsze, a w wypadku towaru importowanego - osobe i adres importera.
§ 5. Jezeli zbywca produktu nie moze wskazac producenta ani osób okreslonych w § 4, zwalnia go od odpowiedzialnosci wskazanie osoby, od której sam nabyl produkt.

Art 4496. Jezeli za szkode wyrzadzona przez produkt niebezpieczny odpowiada takze osoba trzecia, odpowiedzialnosc tej osoby i osób wymienionych w artykulach poprzedzajacych jest solidarna. Przepisy
Art 441 § 2 i 3 stosuje sie odpowiednio.

Art 4497. § 1. Odszkodowanie za szkode na mieniu nie obejmuje uszkodzenia samego produktu ani korzysci, jakie poszkodowany móglby osiagnac w zwiazku z jego uzywaniem.
§ 2. Odszkodowanie na podstawie
Art 4491 nie przysluguje, gdy szkoda na mieniu nie przekracza kwoty bedacej równowartoscia 500 EURO.

Art 4498. Roszczenie o naprawienie szkody wyrzadzonej przez produkt niebezpieczny ulega przedawnieniu z uplywem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowie
DZIAL sie lub przy zachowaniu nalezytej starannosci mógl sie dowiedziec o szkodzie i osobie obowiazanej do jej naprawienia. Jednak w kazdym wypadku roszczenie przedawnia sie z uplywem lat dziesieciu od wprowadzenia produktu do obrotu.

Art 4499. Odpowiedzialnosci za szkode wyrzadzona przez produkt niebezpieczny nie mozna wylaczyc ani ograniczyc.

Art 44910. Przepisy o odpowiedzialnosci za szkode wyrzadzona przez produkt niebezpieczny nie wylaczaja odpowiedzialnosci za szkody na zasadach ogólnych, za szkody wynikle z niewykonania lub nienalezytego wykonania zobowiazania oraz odpowiedzialnosci z tytulu rekojmi za wady i gwarancji jakosci.

Art 44911. Nie mozna w drodze umowy wylaczyc lub ograniczyc odpowiedzialnosci okreslonej w przepisach niniejszego tytulu, takze w razie dokonania wyboru prawa obcego.

TytulVII. WYKONANIE ZOBOWIAZAN I SKUTKI ICH NIEWYKONANIA

DZIAL I. WYKONANIE ZOBOWIAZAN

Art 450. Wierzyciel nie moze odmówic przyjecia swiadczenia czesciowego, chociazby cala wierzytelnosc byla juz wymagalna, chyba ze przyjecie takiego swiadczenia narusza jego uzasadniony interes.

Art 451. § 1. Dluznik majacy wzgledem tego samego wierzyciela kilka dlugów tego samego rodzaju moze przy spelnieniu swiadczenia wskazac, który dlug chce zaspokoic. Jednakze to, co przypada na poczet danego dlugu, wierzyciel moze przede wszystkim zaliczyc na zwiazane z tym dlugiem zalegle naleznosci uboczne oraz na zalegajace swiadczenia glówne.
§ 2. Jezeli dluznik nie wskazal, który z kilku dlugów chce zaspokoic, a przyjal pokwitowanie, w którym wierzyciel zaliczyl otrzymane swiadczenie na poczet jednego z tych dlugów, dluznik nie moze juz zadac zaliczenia na poczet innego dlugu.
§ 3. W braku oswiadczenia dluznika lub wierzyciela spelnione swiadczenie zalicza sie przede wszystkim na poczet dlugu wymagalnego, a jezeli jest kilka dlugów wymagalnych - na poczet najdawniej wymagalnego.

Art 452. Jezeli swiadczenie zostalo spelnione do rak osoby nie uprawnionej do jego przyjecia, a przyjecie swiadczenia nie zostalo potwierdzone przez wierzyciela, dluznik jest zwolniony w takim zakresie, w jakim wierzyciel ze swiadczenia skorzystal. Przepis ten stosuje sie odpowiednio w wypadku, gdy swiadczenie zostalo spelnione do rak wierzyciela, który byl niezdolny do jego przyjecia.

Art 453. Jezeli dluznik w celu zwolnienia sie z zobowiazania spelnia za zgoda wierzyciela inne swiadczenie, zobowiazanie wygasa. Jednakze gdy przedmiot swiadczenia ma wady, dluznik obowiazany jest do rekojmi wedlug przepisów o rekojmi przy sprzedazy.

Art 454. § 1. Jezeli miejsce spelnienia swiadczenia nie jest oznaczone ani nie wynika z wlasciwosci zobowiazania, swiadczenie powinno byc spelnione w miejscu, gdzie w chwili powstania zobowiazania dluznik mial zamieszkanie lub siedzibe. Jednakze swiadczenie pieniezne powinno byc spelnione w miejscu zamieszkania lub w siedzibie wierzyciela w chwili spelnienia swiadczenia; jezeli wierzyciel zmienil miejsce zamieszkania lub siedzibe po powstaniu zobowiazania, ponosi spowodowana przez te zmiane nadwyzke kosztów przeslania.
§ 2. Jezeli zobowiazanie ma zwiazek z przedsiebiorstwem dluznika lub wierzyciela, o miejscu spelnienia swiadczenia rozstrzyga siedziba przedsiebiorstwa.

Art 455. Jezeli termin spelnienia swiadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z wlasciwosci zobowiazania, swiadczenie powinno byc spelnione niezwlocznie po wezwaniu dluznika do wykonania.

Art 456. Jezeli strony zastrzegly w umowie, ze spelnienie swiadczenia nastepowac bedzie czesciami w ciagu okreslonego czasu, ale nie ustalily wielkosci poszczególnych swiadczen czesciowych albo terminów, w których ma nastapic spelnienie kazdego z tych swiadczen, wierzyciel moze przez oswiadczenie, zlozone dluznikowi w czasie wlasciwym, ustalic zarówno wielkosc poszczególnych swiadczen czesciowych, jak i termin spelnienia kazdego z nich, jednakze powinien uwzglednic mozliwosci dluznika oraz sposób spelnienia swiadczenia.

Art 457. Termin spelnienia swiadczenia oznaczony przez czynnosc prawna poczytuje sie w razie watpliwosci za zastrzezony na korzysc dluznika.

Art 458. Jezeli dluznik stal sie niewyplacalny albo jezeli wskutek okolicznosci, za które ponosi odpowiedzialnosc, zabezpieczenie wierzytelnosci uleglo znacznemu zmniejszeniu, wierzyciel moze zadac spelnienia swiadczenia bez wzgledu na zastrzezony termin.

Art 459. § 1. Zobowiazany do wydania zbioru rzeczy lub masy majatkowej albo do udzielenia wiadomosci o zbiorze rzeczy lub o masie majatkowej powinien przedstawic wierzycielowi spis rzeczy nalezacych do zbioru lub spis przedmiotów wchodzacych w sklad masy majatkowej.
§ 2. Jezeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, ze przedstawiony spis nie jest rzetelny lub dokladny, wierzyciel moze zadac, azeby dluznik zlozyl zapewnienie przed sadem, iz sporzadzil spis wedlug swojej najlepszej wiedzy.

Art 460. § 1. Zobowiazany do zlozenia rachunku z zarzadu powinien przedstawic wierzycielowi na pismie zestawienie wplywów i wydatków wraz z potrzebnymi dowodami.
§ 2. Jezeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, ze przedstawione zestawienie wplywów nie jest rzetelne lub dokladne, wierzyciel moze zadac, azeby dluznik zlozyl zapewnienie przed sadem, iz sporzadzil zestawienie wedlug swojej najlepszej wiedzy.

Art 461. § 1. Zobowiazany do wydania cudzej rzeczy moze ja zatrzymac az do chwili zaspokojenia lub zabezpieczenia przyslugujacych mu roszczen o zwrot nakladów na rzecz oraz roszczen o naprawienie szkody przez rzecz wyrzadzonej (prawo zatrzymania).
§ 2. Przepisu powyzszego nie stosuje sie, gdy obowiazek wydania rzeczy wynika z czynu niedozwolonego albo gdy chodzi o zwrot rzeczy wynajetych, wydzierzawionych lub uzyczonych.
§ 3. (skreslony).

Art 462. § 1. Dluznik, spelniajac swiadczenie, moze zadac od wierzyciela pokwitowania.
§ 2. Dluznik moze zadac pokwitowania w szczególnej formie, jezeli ma w tym interes.
§ 3. Koszty pokwitowania ponosi dluznik, chyba ze umówiono sie inaczej.

Art 463. Jezeli wierzyciel odmawia pokwitowania, dluznik moze powstrzymac sie ze spelnieniem swiadczenia albo zlozyc przedmiot swiadczenia do depozytu sadowego.

Art 464. Swiadczenie do rak osoby, która okazuje pokwitowanie wystawione przez wierzyciela, zwalnia dluznika, chyba ze bylo zastrzezone, iz swiadczenie ma nastapic do rak wlasnych wierzyciela, albo chyba ze dluznik dzialal w zlej wierze.

Art 465. § 1. Jezeli istnieje dokument stwierdzajacy zobowiazanie, dluznik spelniajac swiadczenie moze zadac zwrotu dokumentu. Jednakze gdy wierzyciel ma interes w zachowaniu dokumentu, w szczególnosci gdy swiadczenie zostalo spelnione tylko czesciowo, dluznik moze zadac uczynienia odpowiedniej wzmianki na dokumencie.
§ 2. W razie utraty dokumentu dluznik moze, niezaleznie od pokwitowania, zadac od wierzyciela oswiadczenia na pismie, ze dokument zostal utracony.
§ 3. Jezeli wierzyciel odmawia zwrotu dokumentu lub uczynienia na nim odpowiedniej wzmianki albo pisemnego oswiadczenia o utracie dokumentu, dluznik moze powstrzymac sie ze spelnieniem swiadczenia albo zlozyc jego przedmiot do depozytu sadowego.

Art 466. Z pokwitowania zaplaty dluznej sumy wynika domniemanie zaplaty naleznosci ubocznych. Z pokwitowania swiadczenia okresowego wynika domniemanie, ze spelnione zostaly równiez swiadczenia okresowe wymagalne wczesniej.

Art 467. Poza wypadkami przewidzianymi w innych przepisach dluznik moze zlozyc przedmiot swiadczenia do depozytu sadowego:
1) jezeli wskutek okolicznosci, za które nie ponosi odpowiedzialnosci, nie wie, kto jest wierzycielem, albo nie zna miejsca zamieszkania lub siedziby wierzyciela;
2) jezeli wierzyciel nie ma pelnej zdolnosci do czynnosci prawnych ani przedstawiciela uprawnionego do przyjecia swiadczenia;
3) jezeli powstal spór, kto jest wierzycielem;
4) jezeli z powodu innych okolicznosci dotyczacych osoby wierzyciela swiadczenie nie moze byc spelnione.

Art 468. § 1. O zlozeniu przedmiotu swiadczenia do depozytu sadowego dluznik powinien niezwlocznie zawiadomic wierzyciela, chyba ze zawiadomienie napotyka trudne do przezwyciezenia przeszkody. Zawiadomienie powinno nastapic na pismie.
§ 2. W razie niewykonania powyzszego obowiazku dluznik jest odpowiedzialny za wynikla stad szkode.

Art 469. § 1. Dopóki wierzyciel nie zazadal wydania przedmiotu swiadczenia z depozytu sadowego, dluznik moze przedmiot zlozony odebrac.
§ 2. Jezeli dluznik odbierze przedmiot swiadczenia z depozytu sadowego, zlozenie do depozytu uwaza sie za niebyle.

Art 470. Wazne zlozenie do depozytu sadowego ma takie same skutki jak spelnienie swiadczenia i zobowiazuje wierzyciela do zwrotu dluznikowi kosztów zlozenia.

DZIAL II. SKUTKI NIEWYKONANIA ZOBOWIAZAN

Art 471. Dluznik obowiazany jest do naprawienia szkody wyniklej z niewykonania lub nienalezytego wykonania zobowiazania, chyba ze niewykonanie lub nienalezyte wykonanie jest nastepstwem okolicznosci, za które dluznik odpowiedzialnosci nie ponosi.

Art 472. Jezeli ze szczególnego przepisu ustawy albo z czynnosci prawnej nie wynika nic innego, dluznik odpowiedzialny jest za niezachowanie nalezytej starannosci.

Art 473. § 1. Dluznik moze przez umowe przyjac odpowiedzialnosc za niewykonanie lub za nienalezyte wykonanie zobowiazania z powodu oznaczonych okolicznosci, za które na mocy ustawy odpowiedzialnosci nie ponosi.
§ 2. Niewazne jest zastrzezenie, iz dluznik nie bedzie odpowiedzialny za szkode, która moze wyrzadzic wierzycielowi umyslnie.

Art 474. Dluznik odpowiedzialny jest jak za wlasne dzialanie lub zaniechanie za dzialania i zaniechania osób, z których pomoca zobowiazanie wykonywa, jak równiez osób, którym wykonanie zobowiazania powierza. Przepis powyzszy stosuje sie takze w wypadku, gdy zobowiazanie wykonywa przedstawiciel ustawowy dluznika.

Art 475. § 1. Jezeli swiadczenie stalo sie niemozliwe skutkiem okolicznosci, za które dluznik odpowiedzialnosci nie ponosi, zobowiazanie wygasa.
§ 2. Jezeli rzecz bedaca przedmiotem swiadczenia zostala zbyta, utracona lub uszkodzona, dluznik obowiazany jest wydac wszystko, co uzyskal w zamian za te rzecz albo jako naprawienie szkody.

Art 476. Dluznik dopuszcza sie zwloki, gdy nie spelnia swiadczenia w terminie, a jezeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spelnia swiadczenia niezwlocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóznienie w spelnieniu swiadczenia jest nastepstwem okolicznosci, za które dluznik odpowiedzialnosci nie ponosi.

Art 477. § 1. W razie zwloki dluznika wierzyciel moze zadac, niezaleznie od wykonania zobowiazania, naprawienia szkody wyniklej ze zwloki.
§ 2. Jednakze gdy wskutek zwloki dluznika swiadczenie utracilo dla wierzyciela calkowicie lub w przewazajacym stopniu znaczenie, wierzyciel moze swiadczenia nie przyjac i zadac naprawienia szkody wyniklej z niewykonania zobowiazania.

Art 478. Jezeli przedmiotem swiadczenia jest rzecz oznaczona co do tozsamosci, dluznik bedacy w zwloce odpowiedzialny jest za utrate lub uszkodzenie przedmiotu swiadczenia, chyba ze utrata lub uszkodzenie nastapiloby takze wtedy, gdyby swiadczenie zostalo spelnione w czasie wlasciwym.

Art 479. Jezeli przedmiotem swiadczenia jest okreslona ilosc rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, wierzyciel moze w razie zwloki dluznika nabyc na jego koszt taka sama ilosc rzeczy tego samego gatunku albo zadac od dluznika zaplaty ich wartosci, zachowujac w obu wypadkach roszczenie o naprawienie szkody wyniklej ze zwloki.

Art 480. § 1. W razie zwloki dluznika w wykonaniu zobowiazania czynienia, wierzyciel moze, zachowujac roszczenie o naprawienie szkody, zadac upowaznienia przez sad do wykonania czynnosci na koszt dluznika.
§ 2. Jezeli swiadczenie polega na zaniechaniu, wierzyciel moze, zachowujac roszczenie o naprawienie szkody, zadac upowaznienia przez sad do usuniecia na koszt dluznika wszystkiego, co dluznik wbrew zobowiazaniu uczynil.
§ 3. W wypadkach naglych wierzyciel moze, zachowujac roszczenie o naprawienie szkody, wykonac bez upowaznienia sadu czynnosc na koszt dluznika lub usunac na jego koszt to, co dluznik wbrew zobowiazaniu uczynil.

Art 481. § 1. Jezeli dluznik opóznia sie ze spelnieniem swiadczenia pienieznego, wierzyciel moze zadac odsetek za czas opóznienia, chociazby nie poniósl zadnej szkody i chociazby opóznienie bylo nastepstwem okolicznosci, za które dluznik odpowiedzialnosci nie ponosi.
§ 2. Jezeli stopa odsetek za opóznienie nie byla z góry oznaczona, naleza sie odsetki ustawowe. Jednakze gdy wierzytelnosc jest oprocentowana wedlug stopy wyzszej niz stopa ustawowa, wierzyciel moze zadac odsetek za opóznienie wedlug tej wyzszej stopy.
§ 3. W razie zwloki dluznika wierzyciel moze nadto zadac naprawienia szkody na zasadach ogólnych.

Art 482. § 1. Od zaleglych odsetek mozna zadac odsetek za opóznienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba ze po powstaniu zaleglosci strony zgodzily sie na doliczenie zaleglych odsetek do dluznej sumy.
§ 2. Przepis paragrafu poprzedzajacego nie dotyczy pozyczek dlugoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe.

Art 483. § 1. Mozna zastrzec w umowie, ze naprawienie szkody wyniklej z niewykonania lub nienalezytego wykonania zobowiazania niepienieznego nastapi przez zaplate okreslonej sumy (kara umowna).
§ 2. Dluznik nie moze bez zgody wierzyciela zwolnic sie z zobowiazania przez zaplate kary umownej.

Art 484. § 1. W razie niewykonania lub nienalezytego wykonania zobowiazania kara umowna nalezy sie wierzycielowi w zastrzezonej na ten wypadek wysokosci bez wzgledu na wysokosc poniesionej szkody. Zadanie odszkodowania przenoszacego wysokosc zastrzezonej kary nie jest dopuszczalne, chyba ze strony inaczej postanowily.
§ 2. Jezeli zobowiazanie zostalo w znacznej czesci wykonane, dluznik moze zadac zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest razaco wygórowana.

Art 485. Jezeli przepis szczególny stanowi, ze w razie niewykonania lub nienalezytego wykonania zobowiazania niepienieznego dluznik, nawet bez umownego zastrzezenia, obowiazany jest zaplacic wierzycielowi okreslona sume, stosuje sie odpowiednio przepisy o karze umownej.

Art 486. § 1. W razie zwloki wierzyciela dluznik moze zadac naprawienia wyniklej stad szkody; moze równiez zlozyc przedmiot swiadczenia do depozytu sadowego.
§ 2. Wierzyciel dopuszcza sie zwloki, gdy bez uzasadnionego powodu badz uchyla sie od przyjecia zaofiarowanego swiadczenia, badz odmawia dokonania czynnosci, bez której swiadczenie nie moze byc spelnione, badz oswiadcza dluznikowi, ze swiadczenia nie przyjmie.

DZIAL III. WYKONANIE I SKUTKI NIEWYKONANIA ZOBOWIAZAN Z UMÓW WZAJEMNYCH

Art 487. § 1. Wykonanie i skutki niewykonania zobowiazan z umów wzajemnych podlegaja przepisom dzialów poprzedzajacych niniejszego tytulu, o ile przepisy dzialu niniejszego nie stanowia inaczej.
§ 2. Umowa jest wzajemna, gdy obie strony zobowiazuja sie w taki sposób, ze swiadczenie jednej z nich ma byc odpowiednikiem swiadczenia drugiej.

Art 488. § 1. Swiadczenia bedace przedmiotem zobowiazan z umów wzajemnych (swiadczenia wzajemne) powinny byc spelnione jednoczesnie, chyba ze z umowy, z ustawy albo z orzeczenia sadu lub decyzji innego wlasciwego organu wynika, iz jedna ze stron obowiazana jest do wczesniejszego swiadczenia.
§ 2. Jezeli swiadczenia wzajemne powinny byc spelnione jednoczesnie, kazda ze stron moze powstrzymac sie ze spelnieniem swiadczenia, dopóki druga strona nie zaofiaruje swiadczenia wzajemnego.

Art 489. (skreslony).

Art 490. § 1. Jezeli jedna ze stron obowiazana jest spelnic swiadczenie wzajemne wczesniej, a spelnienie swiadczenia przez druga strone jest watpliwe ze wzgledu na jej stan majatkowy, strona zobowiazana do wczesniejszego swiadczenia moze powstrzymac sie z jego spelnieniem, dopóki druga strona nie zaofiaruje swiadczenia wzajemnego lub nie da zabezpieczenia.
§ 2. Uprawnienia powyzsze nie przysluguja stronie, która w chwili zawarcia umowy wiedziala o zlym stanie majatkowym drugiej strony.
§ 3. (skreslony).

Art 491. § 1. Jezeli jedna ze stron dopuszcza sie zwloki w wykonaniu zobowiazania z umowy wzajemnej, druga strona moze wyznaczyc jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrozeniem, iz w razie bezskutecznego uplywu wyznaczonego terminu bedzie uprawniona do odstapienia od umowy. Moze równiez badz bez wyznaczenia terminu dodatkowego, badz tez po jego bezskutecznym uplywie zadac wykonania zobowiazania i naprawienia szkody wyniklej ze zwloki.
§ 2. Jezeli swiadczenia obu stron sa podzielne, a jedna ze stron dopuszcza sie zwloki tylko co do czesci swiadczenia, uprawnienie do odstapienia od umowy przyslugujace drugiej stronie ogranicza sie, wedlug jej wyboru, albo do tej czesci, albo do calej reszty nie spelnionego swiadczenia. Strona ta moze odstapic od umowy w calosci, jezeli wykonanie czesciowe nie mialoby dla niej znaczenia ze wzgledu na wlasciwosci zobowiazania albo ze wzgledu na zamierzony przez nia cel umowy, wiadomy stronie bedacej w zwloce.

Art 492. Jezeli uprawnienie do odstapienia od umowy wzajemnej zostalo zastrzezone na wypadek niewykonania zobowiazania w terminie scisle okreslonym, strona uprawniona moze w razie zwloki drugiej strony odstapic od umowy bez wyznaczenia terminu dodatkowego. To samo dotyczy wypadku, gdy wykonanie zobowiazania przez jedna ze stron po terminie nie mialoby dla drugiej strony znaczenia ze wzgledu na wlasciwosci zobowiazania albo ze wzgledu na zamierzony przez nia cel umowy, wiadomy stronie bedacej w zwloce.

Art 493. § 1. Jezeli jedno ze swiadczen wzajemnych stalo sie niemozliwe wskutek okolicznosci, za które ponosi odpowiedzialnosc strona zobowiazana, druga strona moze, wedlug swego wyboru, albo zadac naprawienia szkody wyniklej z niewykonania zobowiazania, albo od umowy odstapic.
§ 2. W razie czesciowej niemozliwosci swiadczenia jednej ze stron druga strona moze od umowy odstapic, jezeli wykonanie czesciowe nie mialoby dla niej znaczenia ze wzgledu na wlasciwosci zobowiazania albo ze wzgledu na zamierzony przez te strone cel umowy, wiadomy stronie, której swiadczenie stalo sie czesciowo niemozliwe.

Art 494. Strona, która odstepuje od umowy wzajemnej, obowiazana jest zwrócic drugiej stronie wszystko, co otrzymala od niej na mocy umowy; moze zadac nie tylko zwrotu tego, co swiadczyla, lecz równiez naprawienia szkody wyniklej z niewykonania zobowiazania.

Art 495. § 1. Jezeli jedno ze swiadczen wzajemnych stalo sie niemozliwe wskutek okolicznosci, za które zadna ze stron odpowiedzialnosci nie ponosi, strona, która miala to swiadczenie spelnic, nie moze zadac swiadczenia wzajemnego, a w wypadku, gdy je juz otrzymala, obowiazana jest do zwrotu wedlug przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
§ 2. Jezeli swiadczenie jednej ze stron stalo sie niemozliwe tylko czesciowo, strona ta traci prawo do odpowiedniej czesci swiadczenia wzajemnego. Jednakze druga strona moze od umowy odstapic, jezeli wykonanie czesciowe nie mialoby dla niej znaczenia ze wzgledu na wlasciwosci zobowiazania albo ze wzgledu na zamierzony przez te strone cel umowy, wiadomy stronie, której swiadczenie stalo sie czesciowo niemozliwe.

Art 496. Jezeli wskutek odstapienia od umowy strony maja dokonac zwrotu swiadczen wzajemnych, kazdej z nich przysluguje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego swiadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot.

Art 497. Przepis artykulu poprzedzajacego stosuje sie odpowiednio w razie rozwiazania lub niewaznosci umowy wzajemnej.

TytulVIII. POTRACENIE, ODNOWIENIE, ZWOLNIENIE Z DLUGU

Art 498. § 1. Gdy dwie osoby sa jednoczesnie wzgledem siebie dluznikami i wierzycielami, kazda z nich moze potracic swoja wierzytelnosc z wierzytelnosci drugiej strony, jezeli przedmiotem obu wierzytelnosci sa pieniadze lub rzeczy tej samej jakosci oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelnosci sa wymagalne i moga byc dochodzone przed sadem lub przed innym organem panstwowym.
§ 2. Wskutek potracenia obie wierzytelnosci umarzaja sie nawzajem do wysokosci wierzytelnosci nizszej.

Art 499. Potracenia dokonywa sie przez oswiadczenie zlozone drugiej stronie. Oswiadczenie ma moc wsteczna od chwili, kiedy potracenie stalo sie mozliwe.

Art 500. Jezeli przedmiotem potracenia sa wierzytelnosci, których miejsca spelnienia swiadczen sa rózne, strona korzystajaca z moznosci potracenia obowiazana jest uiscic drugiej stronie sume potrzebna do pokrycia wynikajacego dla niej uszczerbku.

Art 501. Odroczenie wykonania zobowiazania udzielone przez sad albo bezplatnie przez wierzyciela nie wylacza potracenia.

Art 502. Wierzytelnosc przedawniona moze byc potracona, jezeli w chwili, gdy potracenie stalo sie mozliwe, przedawnienie jeszcze nie nastapilo.

Art 503. Przepisy o zaliczeniu zaplaty stosuje sie odpowiednio do potracenia.

Art 504. Zajecie wierzytelnosci przez osobe trzecia wylacza umorzenie tej wierzytelnosci przez potracenie tylko wtedy, gdy dluznik stal sie wierzycielem swego wierzyciela dopiero po dokonaniu zajecia albo gdy jego wierzytelnosc stala sie wymagalna po tej chwili, a przy tym dopiero pózniej anizeli wierzytelnosc zajeta.

Art 505. Nie moga byc umorzone przez potracenie:
1) wierzytelnosci nie ulegajace zajeciu;
2) wierzytelnosci o dostarczenie srodków utrzymania;
3) wierzytelnosci wynikajace z czynów niedozwolonych;
4) wierzytelnosci, co do których potracenie jest wylaczone przez przepisy szczególne.

Art 506. § 1. Jezeli w celu umorzenia zobowiazania dluznik zobowiazuje sie za zgoda wierzyciela spelnic inne swiadczenie albo nawet to samo swiadczenie, lecz z innej podstawy prawnej, zobowiazanie dotychczasowe wygasa (odnowienie).
§ 2. W razie watpliwosci poczytuje sie, ze zmiana tresci dotychczasowego zobowiazania nie stanowi odnowienia. Dotyczy to w szczególnosci wypadku, gdy wierzyciel otrzymuje od dluznika weksel lub czek.

Art 507. Jezeli wierzytelnosc byla zabezpieczona poreczeniem lub ograniczonym prawem rzeczowym ustanowionym przez osobe trzecia, poreczenie lub ograniczone prawo rzeczowe wygasa z chwila odnowienia, chyba ze poreczyciel lub osoba trzecia wyrazi zgode na dalsze trwanie zabezpieczenia.

Art 508. Zobowiazanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dluznika z dlugu, a dluznik zwolnienie przyjmuje.

TytulIX. ZMIANA WIERZYCIELA LUB DLUZNIKA

DZIAL I. ZMIANA WIERZYCIELA

Art 509. § 1. Wierzyciel moze bez zgody dluznika przeniesc wierzytelnosc na osobe trzecia (przelew), chyba ze sprzeciwialoby sie to ustawie, zastrzezeniu umownemu albo wlasciwosci zobowiazania.
§ 2. Wraz z wierzytelnoscia przechodza na nabywce wszelkie zwiazane z nia prawa, w szczególnosci roszczenie o zalegle odsetki.

Art 510. § 1. Umowa sprzedazy, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiazujaca do przeniesienia wierzytelnosci przenosi wierzytelnosc na nabywce, chyba ze przepis szczególny stanowi inaczej albo ze strony inaczej postanowily.
§ 2. Jezeli zawarcie umowy przelewu nastepuje w wykonaniu zobowiazania wynikajacego z uprzednio zawartej umowy zobowiazujacej do przeniesienia wierzytelnosci, z zapisu, z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, waznosc umowy przelewu zalezy od istnienia tego zobowiazania.

Art 511. Jezeli wierzytelnosc jest stwierdzona pismem, przelew tej wierzytelnosci powinien byc równiez pismem stwierdzony.

Art 512. Dopóki zbywca nie zawiadomil dluznika o przelewie, spelnienie swiadczenia do rak poprzedniego wierzyciela ma skutek wzgledem nabywcy, chyba ze w chwili spelnienia swiadczenia dluznik wie
DZIAL o przelewie. Przepis ten stosuje sie odpowiednio do innych czynnosci prawnych dokonanych miedzy dluznikiem a poprzednim wierzycielem.

Art 513. § 1. Dluznikowi przysluguja przeciwko nabywcy wierzytelnosci wszelkie zarzuty, które mial przeciwko zbywcy w chwili powziecia wiadomosci o przelewie.
§ 2. Dluznik moze z przelanej wierzytelnosci potracic wierzytelnosc, która mu przysluguje wzgledem zbywcy, chociazby stala sie wymagalna dopiero po otrzymaniu przez dluznika zawiadomienia o przelewie. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy wierzytelnosc przyslugujaca wzgledem zbywcy stala sie wymagalna pózniej niz wierzytelnosc bedaca przedmiotem przelewu.

Art 514. Jezeli wierzytelnosc jest stwierdzona pismem, zastrzezenie umowne, iz przelew nie moze nastapic bez zgody dluznika, jest skuteczne wzgledem nabywcy tylko wtedy, gdy pismo zawiera wzmianke o tym zastrzezeniu, chyba ze nabywca w chwili przelewu o zastrzezeniu wiedzial.

Art 515. Jezeli dluznik, który otrzymal o przelewie pisemne zawiadomienie pochodzace od zbywcy, spelnil swiadczenie do rak nabywcy wierzytelnosci, zbywca moze powolac sie wobec dluznika na niewaznosc przelewu albo na zarzuty wynikajace z jego podstawy prawnej tylko wtedy, gdy w chwili spelnienia swiadczenia byly one dluznikowi wiadome. Przepis ten stosuje sie odpowiednio do innych czynnosci prawnych dokonanych miedzy dluznikiem a nabywca wierzytelnosci.

Art 516. Zbywca wierzytelnosci ponosi wzgledem nabywcy odpowiedzialnosc za to, ze wierzytelnosc mu przysluguje. Za wyplacalnosc dluznika w chwili przelewu ponosi odpowiedzialnosc tylko o tyle, o ile te odpowiedzialnosc na siebie przyjal.

Art 517. § 1. Przepisów o przelewie nie stosuje sie do wierzytelnosci zwiazanych z dokumentem na okaziciela lub z dokumentem zbywalnym przez indos.
§ 2. Przeniesienie wierzytelnosci z dokumentu na okaziciela nastepuje przez przeniesienie wlasnosci dokumentu. Do przeniesienia wlasnosci dokumentu potrzebne jest jego wydanie.

Art 518. § 1. Osoba trzecia, która splaca wierzyciela, nabywa splacona wierzytelnosc do wysokosci dokonanej zaplaty:
1) jezeli placi cudzy dlug, za który jest odpowiedzialna osobiscie albo pewnymi przedmiotami majatkowymi;
2) jezeli przysluguje jej prawo, przed którym splacona wierzytelnosc ma pierwszenstwo zaspokojenia;
3) jezeli dziala za zgoda dluznika w celu wstapienia w prawa wierzyciela; zgoda dluznika powinna byc pod niewaznoscia wyrazona na pismie;
4) jezeli to przewiduja przepisy szczególne.
§ 2. W wypadkach powyzszych wierzyciel nie moze odmówic przyjecia swiadczenia, które jest juz wymagalne.
§ 3. Jezeli wierzyciel zostal splacony przez osobe trzecia tylko w czesci, przysluguje mu co do pozostalej czesci pierwszenstwo zaspokojenia przed wierzytelnoscia, która przeszla na osobe trzecia wskutek zaplaty czesciowej.

DZIAL II. ZMIANA DLUZNIKA

Art 519. § 1. Osoba trzecia moze wstapic na miejsce dluznika, który zostaje z dlugu zwolniony (przejecie dlugu).
§ 2. Przejecie dlugu moze nastapic:
1) przez umowe miedzy wierzycielem a osoba trzecia za zgoda dluznika; oswiadczenie dluznika moze byc zlozone którejkolwiek ze stron;
2) przez umowe miedzy dluznikiem a osoba trzecia za zgoda wierzyciela; oswiadczenie wierzyciela moze byc zlozone którejkolwiek ze stron; jest ono bezskuteczne, jezeli wierzyciel nie wiedzial, ze osoba przejmujaca dlug jest niewyplacalna.

Art 520. Kazda ze stron, które zawarly umowe o przejecie dlugu, moze wyznaczyc osobie, której zgoda jest potrzebna do skutecznosci przejecia, odpowiedni termin do wyrazenia zgody; bezskuteczny uplyw wyznaczonego terminu jest jednoznaczny z odmówieniem zgody.

Art 521. § 1. Jezeli skutecznosc umowy o przejecie dlugu zalezy od zgody dluznika, a dluznik zgody odmówil, umowe uwaza sie za nie zawarta.
§ 2. Jezeli skutecznosc umowy o przejecie dlugu zalezy od zgody wierzyciela, a wierzyciel zgody odmówil, strona, która wedlug umowy miala przejac dlug, jest odpowiedzialna wzgledem dluznika za to, ze wierzyciel nie bedzie od niego zadal spelnienia swiadczenia.

Art 522. Umowa o przejecie dlugu powinna byc pod niewaznoscia zawarta na pismie. To samo dotyczy zgody wierzyciela na przejecie dlugu.

Art 523. Jezeli w umowie o przeniesienie wlasnosci nieruchomosci nabywca zobowiazal sie zwolnic zbywce od zwiazanych z wlasnoscia dlugów, poczytuje sie w razie watpliwosci, ze strony zawarly umowe o przejecie tych dlugów przez nabywce.

Art 524. § 1. Przejmujacemu dlug przysluguja przeciwko wierzycielowi wszelkie zarzuty, które mial dotychczasowy dluznik, z wyjatkiem zarzutu potracenia z wierzytelnosci dotychczasowego dluznika.
§ 2. Przejmujacy dlug nie moze powolywac sie wzgledem wierzyciela na zarzuty wynikajace z istniejacego miedzy przejmujacym dlug a dotychczasowym dluznikiem stosunku prawnego, bedacego podstawa prawna przejecia dlugu; nie dotyczy to jednak zarzutów, o których wierzyciel wiedzial.

Art 525. Jezeli wierzytelnosc byla zabezpieczona poreczeniem lub ograniczonym prawem rzeczowym ustanowionym przez osobe trzecia, poreczenie lub ograniczone prawo rzeczowe wygasa z chwila przejecia dlugu, chyba ze poreczyciel lub osoba trzecia wyrazi zgode na dalsze trwanie zabezpieczenia.

Art 526. (uchylony).

TytulX. OCHRONA WIERZYCIELA W RAZIE NIEWYPLACALNOSCI DLUZNIKA

Art 527. § 1. Gdy wskutek czynnosci prawnej dluznika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskala korzysc majatkowa, kazdy z wierzycieli moze zadac uznania tej czynnosci za bezskuteczna w stosunku do niego, jezeli dluznik dzialal ze swiadomoscia pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziala lub przy zachowaniu nalezytej starannosci mogla sie dowiedziec.
§ 2. Czynnosc prawna dluznika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jezeli wskutek tej czynnosci dluznik stal sie niewyplacalny albo stal sie niewyplacalny w wyzszym stopniu, niz byl przed dokonaniem czynnosci.
§ 3. Jezeli wskutek czynnosci prawnej dluznika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskala korzysc majatkowa osoba bedaca w bliskim z nim stosunku, domniemywa sie, ze osoba ta wiedziala, iz dluznik dzialal ze swiadomoscia pokrzywdzenia wierzycieli.
§ 4. Jezeli wskutek czynnosci prawnej dluznika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli korzysc majatkowa uzyskal przedsiebiorca pozostajacy z dluznikiem w stalych stosunkach gospodarczych, domniemywa sie, ze bylo mu wiadome, iz dluznik dzialal ze swiadomoscia pokrzywdzenia wierzycieli.

Art 528. Jezeli wskutek czynnosci prawnej dokonanej przez dluznika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskala korzysc majatkowa bezplatnie, wierzyciel moze zadac uznania czynnosci za bezskuteczna, chociazby osoba ta nie wiedziala i nawet przy zachowaniu nalezytej starannosci nie mogla sie dowiedziec, ze dluznik dzialal ze swiadomoscia pokrzywdzenia wierzycieli.

Art 529. Jezeli w chwili darowizny dluznik byl niewyplacalny, domniemywa sie, iz dzialal ze swiadomoscia pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dluznik stal sie niewyplacalny wskutek dokonania darowizny.

Art 530. Przepisy artykulów poprzedzajacych stosuje sie odpowiednio w wypadku, gdy dluznik dzialal w zamiarze pokrzywdzenia przyszlych wierzycieli. Jezeli jednak osoba trzecia uzyskala korzysc majatkowa odplatnie, wierzyciel moze zadac uznania czynnosci za bezskuteczna tylko wtedy, gdy osoba trzecia o zamiarze dluznika wiedziala.

Art 531. § 1. Uznanie za bezskuteczna czynnosci prawnej dluznika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli nastepuje w drodze powództwa lub zarzutu przeciwko osobie trzeciej, która wskutek tej czynnosci uzyskala korzysc majatkowa.
§ 2. W wypadku gdy osoba trzecia rozporzadzila uzyskana korzyscia, wierzyciel moze wystapic bezposrednio przeciwko osobie, na której rzecz rozporzadzenie nastapilo, jezeli osoba ta wiedziala o okolicznosciach uzasadniajacych uznanie czynnosci dluznika za bezskuteczna albo jezeli rozporzadzenie bylo nieodplatne.

Art 532. Wierzyciel, wzgledem którego czynnosc prawna dluznika zostala uznana za bezskuteczna, moze z pierwszenstwem przed wierzycielami osoby trzeciej dochodzic zaspokojenia z przedmiotów majatkowych, które wskutek czynnosci uznanej za bezskuteczna wyszly z majatku dluznika albo do niego nie weszly.

Art 533. Osoba trzecia, która uzyskala korzysc majatkowa wskutek czynnosci prawnej dluznika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli, moze zwolnic sie od zadoscuczynienia roszczeniu wierzyciela zadajacego uznania czynnosci za bezskuteczna, jezeli zaspokoi tego wierzyciela albo wskaze mu wystarczajace do jego zaspokojenia mienie dluznika.

Art 534. Uznania czynnosci prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczna nie mozna zadac po uplywie lat pieciu od daty tej czynnosci.

TytulXI. SPRZEDAZ

DZIAL I. PRZEPISY OGÓLNE

Art 535. Przez umowe sprzedazy sprzedawca zobowiazuje sie przeniesc na kupujacego wlasnosc rzeczy i wydac mu rzecz, a kupujacy zobowiazuje sie rzecz odebrac i zaplacic sprzedawcy cene.

Art 5351. Przepisy niniejszego dzialu stosuje sie do sprzedazy konsumenckiej w takim zakresie, w jakim sprzedaz ta nie jest uregulowana odrebnymi przepisami.

Art 536. § 1. Cene mozna okreslic przez wskazanie podstaw do jej ustalenia.
§ 2. Jezeli z okolicznosci wynika, ze strony mialy na wzgledzie cene przyjeta w stosunkach danego rodzaju, poczytuje sie w razie watpliwosci, ze chodzilo o cene w miejscu i czasie, w którym rzecz ma byc kupujacemu wydana.

Art 537. § 1. Jezeli w miejscu i czasie zawarcia umowy sprzedazy obowiazuje zarzadzenie, wedlug którego za rzeczy danego rodzaju lub gatunku moze byc zaplacona jedynie cena scisle okreslona (cena sztywna), cena ta wiaze strony bez wzgledu na to, jaka cene w umowie ustalily.
§ 2. Sprzedawca, który otrzymal cene wyzsza od ceny sztywnej, obowiazany jest zwrócic kupujacemu pobrana róznice.
§ 3. Kupujacy, który wedlug umowy mial zaplacic cene nizsza od ceny sztywnej, a rzecz zuzyl lub odprzedal po cenie obliczonej na podstawie ceny umówionej, obowiazany jest zaplacic cene sztywna tylko wtedy, gdy przed zuzyciem lub odprzedaniem rzeczy znal cene sztywna lub mógl ja znac przy zachowaniu nalezytej starannosci. Kupujacy, który rzeczy nie zuzyl ani nie odprzedal, moze od umowy odstapic.

Art 538. Jezeli w miejscu i czasie zawarcia umowy sprzedazy obowiazuje zarzadzenie, wedlug którego za rzeczy danego rodzaju lub gatunku nie moze byc zaplacona cena wyzsza od ceny okreslonej (cena maksymalna), kupujacy nie jest obowiazany do zaplaty ceny wyzszej, a sprzedawca, który otrzymal cene wyzsza, obowiazany jest zwrócic kupujacemu pobrana róznice.

Art 539. Jezeli w miejscu i czasie zawarcia umowy sprzedazy obowiazuje zarzadzenie, wedlug którego za rzeczy danego rodzaju lub gatunku nie moze byc zaplacona cena nizsza od ceny okreslonej (cena minimalna), sprzedawcy, który otrzymal cene nizsza, przysluguje roszczenie o doplate róznicy.

Art 540. § 1. Jezeli wlasciwy organ panstwowy ustalil, w jaki sposób sprzedawca ma obliczyc cene za rzeczy danego rodzaju lub gatunku (cena wynikowa), stosuje sie, zaleznie od wlasciwosci takiej ceny, badz przepisy o cenie sztywnej, badz przepisy o cenie maksymalnej.
§ 2. W razie sporu co do prawidlowosci obliczenia ceny wynikowej cene te ustali sad.

Art 541. Wynikajace z przepisów o cenie sztywnej, maksymalnej, minimalnej lub wynikowej roszczenie sprzedawcy o doplate róznicy ceny, jak równiez roszczenie kupujacego o zwrot tej róznicy przedawnia sie z uplywem roku od dnia zaplaty.

Art 542. (skreslony).

Art 543. Wystawienie rzeczy w miejscu sprzedazy na widok publiczny z oznaczeniem ceny uwaza sie za oferte sprzedazy.

Art 544. § 1. Jezeli rzecz sprzedana ma byc przeslana przez sprzedawce do miejsca, które nie jest miejscem spelnienia swiadczenia, poczytuje sie w razie watpliwosci, ze wydanie zostalo dokonane z chwila, gdy w celu dostarczenia rzeczy na miejsce przeznaczenia sprzedawca powierzyl ja przewoznikowi trudniacemu sie przewozem rzeczy tego rodzaju.
§ 2. Jednakze kupujacy obowiazany jest zaplacic cene dopiero po nadejsciu rzeczy na miejsce przeznaczenia i po umozliwieniu mu zbadania rzeczy.

Art 545. § 1. Sposób wydania i odebrania rzeczy sprzedanej powinien zapewnic jej calosc i nienaruszalnosc; w szczególnosci sposób opakowania i przewozu powinien odpowiadac wlasciwosciom rzeczy.
§ 2. W razie przeslania rzeczy sprzedanej na miejsce przeznaczenia za posrednictwem przewoznika, kupujacy obowiazany jest zbadac przesylke w czasie i w sposób przyjety przy przesylkach tego rodzaju; jezeli stwierdzil, ze w czasie przewozu nastapil ubytek lub uszkodzenie rzeczy, obowiazany jest dokonac wszelkich czynnosci niezbednych do ustalenia odpowiedzialnosci przewoznika.

Art 546. § 1. Sprzedawca obowiazany jest udzielic kupujacemu potrzebnych wyjasnien o stosunkach prawnych i faktycznych dotyczacych rzeczy sprzedanej oraz wydac posiadane przez siebie dokumenty, które jej dotycza. Jezeli tresc takiego dokumentu dotyczy takze innych rzeczy, sprzedawca obowiazany jest wydac uwierzytelniony wyciag z dokumentu.
§ 2. Jezeli jest to potrzebne do nalezytego korzystania z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem, sprzedawca powinien zalaczyc instrukcje dotyczaca sposobu korzystania z rzeczy.

Art 547. § 1. Jezeli ani z umowy, ani z zarzadzen okreslajacych cene nie wynika, kogo obciazaja koszty wydania i odebrania rzeczy, sprzedawca ponosi koszty wydania, w szczególnosci koszty zmierzenia lub zwazenia, opakowania, ubezpieczenia za czas przewozu i koszty przeslania rzeczy, a koszty odebrania ponosi kupujacy.
§ 2. Jezeli rzecz ma byc przeslana do miejsca, które nie jest miejscem spelnienia swiadczenia, koszty ubezpieczenia i przeslania ponosi kupujacy.
§ 3. Koszty nie wymienione w paragrafach poprzedzajacych ponosza obie strony po polowie.

Art 548. § 1. Z chwila wydania rzeczy sprzedanej przechodza na kupujacego korzysci i ciezary zwiazane z rzecza oraz niebezpieczenstwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy.
§ 2. Jezeli strony zastrzegly inna chwile przejscia korzysci i ciezarów, poczytuje sie w razie watpliwosci, ze niebezpieczenstwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy przechodzi na kupujacego z ta sama chwila.

Art 549. Jezeli kupujacy zastrzegl sobie oznaczenie ksztaltu, wymiaru lub innych wlasciwosci rzeczy albo terminu i miejsca wydania, a dopuszcza sie zwloki z dokonaniem oznaczenia, sprzedawca moze:
1) wykonac uprawnienia, które przysluguja wierzycielowi w razie zwloki dluznika ze spelnieniem swiadczenia wzajemnego, albo
2) dokonac sam oznaczenia i podac je do wiadomosci kupujacego wyznaczajac mu odpowiedni termin do odmiennego oznaczenia; po bezskutecznym uplywie wyznaczonego terminu oznaczenie dokonane przez sprzedawce staje sie dla kupujacego wiazace.

Art 550. Jezeli w umowie sprzedazy zastrzezona zostala na rzecz kupujacego wylacznosc badz w ten sposób, ze sprzedawca nie bedzie dostarczal rzeczy okreslonego rodzaju innym osobom, badz tez w ten sposób, ze kupujacy bedzie jedynym odprzedawca zakupionych rzeczy na oznaczonym obszarze, sprzedawca nie moze w zakresie, w którym wylacznosc zostala zastrzezona, ani bezposrednio, ani posrednio zawierac umów sprzedazy, które moglyby naruszyc wylacznosc przyslugujaca kupujacemu.

Art 551. § 1. Jezeli kupujacy dopuscil sie zwloki z odebraniem rzeczy sprzedanej, sprzedawca moze oddac rzecz na przechowanie na koszt i niebezpieczenstwo kupujacego.
§ 2. Sprzedawca moze równiez sprzedac rzecz na rachunek kupujacego, powinien jednak uprzednio wyznaczyc kupujacemu dodatkowy termin do odebrania, chyba ze wyznaczenie terminu nie jest mozliwe albo ze rzecz jest narazona na zepsucie, albo ze z innych wzgledów grozilaby szkoda. O dokonaniu sprzedazy sprzedawca obowiazany jest niezwlocznie zawiadomic kupujacego.

Art 552. Jezeli kupujacy dopuscil sie zwloki z zaplata ceny za dostarczona czesc rzeczy sprzedanych albo jezeli ze wzgledu na jego stan majatkowy jest watpliwe, czy zaplata ceny za czesc rzeczy, które maja byc dostarczone pózniej, nastapi w terminie, sprzedawca moze powstrzymac sie z dostarczeniem dalszych czesci rzeczy sprzedanych wyznaczajac kupujacemu odpowiedni termin do zabezpieczenia zaplaty, a po bezskutecznym uplywie wyznaczonego terminu moze od umowy odstapic.

Art 553. (skreslony).

Art 554. Roszczenia z tytulu sprzedazy dokonanej w zakresie dzialalnosci przedsiebiorstwa sprzedawcy, roszczenia rzemieslników z takiego tytulu oraz roszczenia prowadzacych gospodarstwa rolne z tytulu sprzedazy plodów rolnych i lesnych przedawniaja sie z uplywem lat dwóch.

Art 555. Przepisy o sprzedazy rzeczy stosuje sie odpowiednio do sprzedazy energii oraz do sprzedazy praw.

Art 5551. (skreslony).

DZIAL II. REKOJMIA ZA WADY

Art 556. § 1. Sprzedawca jest odpowiedzialny wzgledem kupujacego, jezeli rzecz sprzedana ma wade zmniejszajaca jej wartosc lub uzytecznosc ze wzgledu na cel w umowie oznaczony albo wynikajacy z okolicznosci lub z przeznaczenia rzeczy, jezeli rzecz nie ma wlasciwosci, o których istnieniu zapewnil kupujacego, albo jezeli rzecz zostala kupujacemu wydana w stanie niezupelnym (rekojmia za wady fizyczne).
§ 2. Sprzedawca jest odpowiedzialny wzgledem kupujacego, jezeli rzecz sprzedana stanowi wlasnosc osoby trzeciej albo jezeli jest obciazona prawem osoby trzeciej; w razie sprzedazy praw sprzedawca jest odpowiedzialny takze za istnienie praw (rekojmia za wady prawne).

Art 557. § 1. Sprzedawca jest zwolniony od odpowiedzialnosci z tytulu rekojmi, jezeli kupujacy wie
DZIAL o wadzie w chwili zawarcia umowy.
§ 2. Gdy przedmiotem sprzedazy sa rzeczy oznaczone tylko co do gatunku albo rzeczy majace powstac w przyszlosci, sprzedawca jest zwolniony od odpowiedzialnosci z tytulu rekojmi, jezeli kupujacy wie
DZIAL o wadzie w chwili wydania rzeczy.

Art 558. § 1. Strony moga odpowiedzialnosc z tytulu rekojmi rozszerzyc, ograniczyc lub wylaczyc. Jednakze w umowach z udzialem konsumentów ograniczenie lub wylaczenie odpowiedzialnosci z tytulu rekojmi jest dopuszczalne tylko w wypadkach okreslonych w przepisach szczególnych.
§ 2. Wylaczenie lub ograniczenie odpowiedzialnosci z tytulu rekojmi jest bezskuteczne, jezeli sprzedawca zatail podstepnie wade przed kupujacym.

Art 559. Sprzedawca nie jest odpowiedzialny z tytulu rekojmi za wady fizyczne, które powstaly po przejsciu niebezpieczenstwa na kupujacego, chyba ze wady wynikly z przyczyny tkwiacej juz poprzednio w rzeczy sprzedanej.

Art 560. § 1. Jezeli rzecz sprzedana ma wady, kupujacy moze od umowy odstapic albo zadac obnizenia ceny. Jednakze kupujacy nie moze od umowy odstapic, jezeli sprzedawca niezwlocznie wymieni rzecz wadliwa na rzecz wolna od wad albo niezwlocznie wady usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jezeli rzecz byla juz wymieniona przez sprzedawce lub naprawiana, chyba ze wady sa nieistotne.
§ 2. Jezeli kupujacy odstepuje od umowy z powodu wady rzeczy sprzedanej, strony powinny sobie nawzajem zwrócic otrzymane swiadczenia wedlug przepisów o odstapieniu od umowy wzajemnej.
§ 3. Jezeli kupujacy zada obnizenia ceny z powodu wady rzeczy sprzedanej, obnizenie powinno nastapic w takim stosunku, w jakim wartosc rzeczy wolnej od wad pozostaje do jej wartosci obliczonej z uwzglednieniem istniejacych wad.
§ 4. Jezeli sprzedawca dokonal wymiany, powinien pokryc takze zwiazane z tym koszty, jakie poniósl kupujacy.

Art 561. § 1. Jezeli przedmiotem sprzedazy sa rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, kupujacy moze zadac dostarczenia zamiast rzeczy wadliwych takiej samej ilosci rzeczy wolnych od wad oraz naprawienia szkody wyniklej z opóznienia.
§ 2. Jezeli przedmiotem sprzedazy jest rzecz okreslona co do tozsamosci, a sprzedawca jest wytwórca tej rzeczy, kupujacy moze zadac usuniecia wady, wyznaczajac w tym celu sprzedawcy odpowiedni termin z zagrozeniem, ze po bezskutecznym uplywie wyznaczonego terminu od umowy odstapi. Sprzedawca moze odmówic usuniecia wady, gdyby wymagalo ono nadmiernych kosztów.
§ 3. Przepisy powyzsze nie wylaczaja uprawnienia do odstapienia od umowy lub do zadania obnizenia ceny.

Art 562. Jezeli w umowie sprzedazy zastrzezono, ze dostarczenie rzeczy sprzedanych ma nastapic czesciami, a sprzedawca mimo zadania kupujacego nie dostarczyl zamiast rzeczy wadliwych takiej samej ilosci rzeczy wolnych od wad, kupujacy moze od umowy odstapic takze co do czesci rzeczy, które maja byc dostarczone pózniej.

Art 563. § 1. Kupujacy traci uprawnienia z tytulu rekojmi za wady fizyczne rzeczy, jezeli nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ciagu miesiaca od jej wykrycia, a w wypadku gdy zbadanie rzeczy jest w danych stosunkach przyjete, jezeli nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ciagu miesiaca po uplywie czasu, w którym przy zachowaniu nalezytej starannosci mógl ja wykryc. Minister Handlu Wewnetrznego moze w drodze rozporzadzenia ustalic krótsze terminy do zawiadomienia o wadach artykulów zywnosciowych.
§ 2. Jednakze przy sprzedazy miedzy osobami prowadzacymi dzialalnosc gospodarcza utrata uprawnien z tytulu rekojmi nastepuje, jezeli kupujacy nie zbadal rzeczy w czasie i w sposób przyjety przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomil niezwlocznie sprzedawcy o dostrzezonej wadzie, a w wypadku gdy wada wyszla na jaw dopiero pózniej - jezeli nie zawiadomil sprzedawcy niezwlocznie po jej wykryciu.
§ 3. Do zachowania terminów zawiadomienia o wadach rzeczy sprzedanej wystarczy wyslanie przed uplywem tych terminów listu poleconego.

Art 564. W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzajacym utrata uprawnien z tytulu rekojmi za wady fizyczne rzeczy nie nastepuje mimo niezachowania terminów do zbadania rzeczy przez kupujacego i do zawiadomienia sprzedawcy o wadach, jezeli sprzedawca wade podstepnie zatail albo zapewnil kupujacego, ze wady nie istnieja.

Art 565. Jezeli sposród rzeczy sprzedanych tylko niektóre sa wadliwe i daja sie odlaczyc od rzeczy wolnych od wad, bez szkody dla stron obu, uprawnienie kupujacego do odstapienia od umowy ogranicza sie do rzeczy wadliwych.

Art 566. § 1. Jezeli z powodu wady fizycznej rzeczy sprzedanej kupujacy odstepuje od umowy albo zada obnizenia ceny, moze on zadac naprawienia szkody poniesionej wskutek istnienia wady, chyba ze szkoda jest nastepstwem okolicznosci, za które sprzedawca nie ponosi odpowiedzialnosci. W ostatnim wypadku kupujacy moze zadac tylko naprawienia szkody, która poniósl przez to, ze zawarl umowe, nie wiedzac o istnieniu wady; w szczególnosci moze zadac zwrotu kosztów zawarcia umowy, kosztów odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy oraz zwrotu dokonanych nakladów w takim zakresie, w jakim nie odniósl korzysci z tych nakladów.
§ 2. Przepisy powyzsze stosuje sie odpowiednio, gdy kupujacy zada dostarczenia rzeczy wolnych od wad zamiast rzeczy wadliwych albo usuniecia wady przez sprzedawce.

Art 567. § 1. Jezeli z powodu wady fizycznej rzeczy nadeslanej z innej miejscowosci kupujacy odstepuje od umowy albo zada dostarczenia rzeczy wolnej od wad zamiast rzeczy wadliwej, nie moze on odeslac rzeczy bez uprzedniego porozumienia sie ze sprzedawca i obowiazany jest postarac sie o jej przechowanie na koszt sprzedawcy dopóty, dopóki w normalnym toku czynnosci sprzedawca nie bedzie mógl postapic z rzecza wedlug swego uznania.
§ 2. Jezeli istnieje niebezpieczenstwo pogorszenia rzeczy, kupujacy jest uprawniony, a gdy interes sprzedawcy tego wymaga - obowiazany sprzedac rzecz z zachowaniem nalezytej starannosci. Powyzsze uprawnienie przysluguje kupujacemu takze wtedy, gdy sprzedawca zwleka z wydaniem dyspozycji albo gdy przechowanie rzeczy wymaga znacznych kosztów lub jest nadmiernie utrudnione; w tych wypadkach kupujacy moze równiez odeslac rzecz sprzedawcy na jego koszt i niebezpieczenstwo.
§ 3. O zamiarze sprzedazy kupujacy powinien w miare moznosci zawiadomic sprzedawce, w kazdym zas razie powinien wyslac mu zawiadomienie niezwlocznie po dokonaniu sprzedazy.

Art 568. § 1. Uprawnienia z tytulu rekojmi za wady fizyczne wygasaja po uplywie roku, a gdy chodzi o wady budynku - po uplywie lat trzech, liczac od dnia, kiedy rzecz zostala kupujacemu wydana.
§ 2. Uplyw powyzszych terminów nie wylacza wykonania uprawnien z tytulu rekojmi, jezeli sprzedawca wade podstepnie zatail.
§ 3. Zarzut z tytulu rekojmi moze byc podniesiony takze po uplywie powyzszych terminów, jezeli przed ich uplywem kupujacy zawiadomil sprzedawce o wadzie.

Art 569. (skreslony).

Art 570. Do sprzedazy zwierzat, które wymienia rozporzadzenie Ministra Rolnictwa wydane w porozumieniu z Ministrami Sprawiedliwosci oraz Przemyslu Spozywczego i Skupu, stosuje sie przepisy o rekojmi za wady fizyczne ze zmianami wskazanymi w dwóch artykulach ponizszych.

Art 571. § 1. Sprzedawca zwierzecia jest odpowiedzialny tylko za wady glówne i jedynie wtedy, gdy wyjda one na jaw przed uplywem oznaczonego terminu. Wady glówne i terminy ich ujawnienia, jak równiez terminy do zawiadomienia sprzedawcy o wadzie glównej okresla rozporzadzenie Ministra Rolnictwa wydane w porozumieniu z wlasciwymi ministrami.
§ 2. Za wady, które nie zostaly uznane za glówne, sprzedawca ponosi odpowiedzialnosc tylko wtedy, gdy to bylo w umowie zastrzezone.
§ 3. Jezeli w ciagu terminu oznaczonego w rozporzadzeniu wyjdzie na jaw wada glówna, domniemywa sie, ze istniala ona juz w chwili wydania zwierzecia.

Art 572. § 1. Rozporzadzenie Ministra Rolnictwa wydane w porozumieniu z wlasciwymi ministrami moze postanawiac, ze uprawnienia z tytulu rekojmi wygasaja, jezeli kupujacy w okreslonym przez rozporzadzenie terminie nie zglosi choroby zwierzecia wlasciwemu organowi panstwowemu lub nie podda chorego zwierzecia zbadaniu we wlasciwej placówce lekarsko-weterynaryjnej.
§ 2. Uprawnienia z tytulu rekojmi za wady glówne wygasaja z uplywem trzech miesiecy, liczac od konca terminu rekojmi, przewidzianego w rozporzadzeniu Ministra Rolnictwa wydanym w porozumieniu z wlasciwymi ministrami.

Art 5721. Kupujacy moze dochodzic uprawnien z tytulu rekojmi za wady prawne, chociazby osoba trzecia nie wystapila przeciw niemu z roszczeniem dotyczacym rzeczy sprzedanej.

Art 573. Kupujacy, przeciwko któremu osoba trzecia dochodzi roszczen dotyczacych rzeczy sprzedanej, obowiazany jest niezwlocznie zawiadomic o tym sprzedawce i wezwac go do wziecia udzialu w sprawie. Jezeli tego zaniechal, a osoba trzecia uzyskala orzeczenie dla siebie korzystne, sprzedawca zostaje zwolniony od odpowiedzialnosci z tytulu rekojmi za wade prawna o tyle, o ile jego u
DZIAL w postepowaniu byl potrzebny do wykazania, ze roszczenia osoby trzeciej byly calkowicie lub czesciowo bezzasadne.

Art 574. Jezeli z powodu wady prawnej rzeczy sprzedanej kupujacy odstepuje od umowy albo zada obnizenia ceny, moze on zadac naprawienia szkody poniesionej wskutek istnienia wady, chyba ze szkoda jest nastepstwem okolicznosci, za która sprzedawca odpowiedzialnosci nie ponosi. W ostatnim wypadku kupujacy moze zadac tylko naprawienia szkody, która poniósl przez to, ze zawarl umowe nie wiedzac o istnieniu wady; w szczególnosci moze on zadac zwrotu kosztów zawarcia umowy, kosztów odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy oraz zwrotu dokonanych nakladów w takim zakresie, w jakim nie odniósl z nich korzysci, a nie otrzymal ich zwrotu od osoby trzeciej. Moze równiez zadac zwrotu kosztów procesu.

Art 575. Jezeli z powodu wady prawnej rzeczy sprzedanej kupujacy jest zmuszony wydac rzecz osobie trzeciej, umowne wylaczenie odpowiedzialnosci z tytulu rekojmi nie zwalnia sprzedawcy od obowiazku zwrotu otrzymanej ceny, chyba ze kupujacy wiedzial, iz prawa sprzedawcy byly sporne, albo ze nabyl rzecz na wlasne niebezpieczenstwo.

Art 5751. Jezeli kupujacy uniknal utraty w calosci lub w czesci nabytej rzeczy, albo skutków jej obciazenia na korzysc osoby trzeciej przez zaplate sumy pienieznej lub spelnienie innego swiadczenia, sprzedawca moze zwolnic sie od odpowiedzialnosci z tytulu rekojmi, zwracajac kupujacemu zaplacona sume lub wartosc spelnionego swiadczenia wraz z odsetkami i kosztami.

Art 576. § 1. Uprawnienia z tytulu rekojmi za wady prawne rzeczy sprzedanej wygasaja z uplywem roku od chwili, kiedy kupujacy dowie
DZIAL sie o istnieniu wady. Jezeli kupujacy dowie
DZIAL sie o istnieniu wady prawnej dopiero na skutek powództwa osoby trzeciej, termin ten biegnie od dnia, w którym orzeczenie wydane w sporze z osoba trzecia stalo sie prawomocne.
§ 2. Uplyw powyzszego terminu nie wylacza wykonania uprawnien z tytulu rekojmi, jezeli sprzedawca wade podstepnie zatail.
§ 3. Zarzut z tytulu rekojmi moze byc podniesiony takze po uplywie powyzszego terminu, jezeli przed jego uplywem kupujacy zawiadomil sprzedawce o wadzie.

DZIAL III. GWARANCJA JAKOSCI

Art 577. § 1. W wypadku gdy kupujacy otrzymal od sprzedawcy dokument gwarancyjny co do jakosci rzeczy sprzedanej, poczytuje sie w razie watpliwosci, ze wystawca dokumentu (gwarant) jest obowiazany do usuniecia wady fizycznej rzeczy lub do dostarczenia rzeczy wolnej od wad, jezeli wady te ujawnia sie w ciagu terminu okreslonego w gwarancji.
§ 2. Jezeli w gwarancji nie zastrzezono innego terminu, termin wynosi jeden rok liczac od dnia, kiedy rzecz zostala kupujacemu wydana.

Art 578. Jezeli w gwarancji inaczej nie zastrzezono, odpowiedzialnosc z tytulu gwarancji obejmuje tylko wady powstale z przyczyn tkwiacych w sprzedanej rzeczy.

Art 579. Kupujacy moze wykonywac uprawnienia z tytulu rekojmi za wady fizyczne rzeczy, niezaleznie od uprawnien wynikajacych z gwarancji.

Art 580. § 1. Kto wykonuje uprawnienia wynikajace z gwarancji, powinien dostarczyc rzecz na koszt gwaranta do miejsca wskazanego w gwarancji lub do miejsca, w którym rzecz zostala wydana przy udzieleniu gwarancji, chyba ze z okolicznosci wynika, iz wada powinna byc usunieta w miejscu, w którym rzecz znajdowala sie w chwili ujawnienia wady.
§ 2. Gwarant jest obowiazany wykonac obowiazki wynikajace z gwarancji w odpowiednim terminie i dostarczyc uprawnionemu z gwarancji rzecz na swój koszt do miejsca wskazanego w paragrafie poprzedzajacym.
§ 3. Niebezpieczenstwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy w czasie od wydania jej gwarantowi do jej odebrania przez uprawnionego z gwarancji ponosi gwarant.

Art 581. § 1. Jezeli w wykonaniu swoich obowiazków gwarant dostarczyl uprawnionemu z gwarancji zamiast rzeczy wadliwej rzecz wolna od wad albo dokonal istotnych napraw rzeczy objetej gwarancja, termin gwarancji biegnie na nowo od chwili dostarczenia rzeczy wolnej od wad lub zwrócenia rzeczy naprawionej. Jezeli gwarant wymienil czesc rzeczy, przepis powyzszy stosuje sie odpowiednio do czesci wymienionej.
§ 2. W innych wypadkach termin gwarancji ulega przedluzeniu o czas, w ciagu którego wskutek wady rzeczy objetej gwarancja uprawniony z gwarancji nie mógl z niej korzystac.

Art 582. (skreslony).

DZIAL IV. SZCZEGÓLNE RODZAJE SPRZEDAZY
Roz
DZIAL I
Sprzedaz na raty

Art 583. § 1. Sprzedaza na raty jest dokonana w zakresie dzialalnosci przedsiebiorstwa sprzedaz rzeczy ruchomej osobie fizycznej za cene platna w okreslonych ratach, jezeli wedlug umowy rzecz ma byc kupujacemu wydana przed calkowitym zaplaceniem ceny.
§ 2. Wystawienie przez kupujacego weksli na pokrycie lub zabezpieczenie ceny kupna nie wylacza stosowania przepisów rozdzialu niniejszego.

Art 584. § 1. Odpowiedzialnosc sprzedawcy z tytulu rekojmi za wady rzeczy sprzedanej na raty moze byc przez umowe wylaczona lub ograniczona tylko w wypadkach przewidzianych przez przepisy szczególne.
§ 2. Umowa nie moze utrudnic kupujacemu wykonania uprawnien z tytulu rekojmi.

Art 585. Kupujacy moze placic raty przed terminem platnosci. W razie przedterminowej zaplaty kupujacy moze odliczyc kwote, która odpowiada wysokosci stopy procentowej obowiazujacej dla danego rodzaju kredytów Narodowego Banku Polskiego.

Art 586. § 1. Zastrzezenie natychmiastowej wymagalnosci nie uiszczonej ceny na wypadek uchybienia terminom poszczególnych rat jest skuteczne tylko wtedy, gdy bylo uczynione na pismie przy zawarciu umowy, a kupujacy jest w zwloce z zaplata co najmniej dwóch rat, laczna zas suma zaleglych rat przewyzsza jedna piata czesc umówionej ceny.
§ 2. Sprzedawca moze odstapic od umowy z powodu niezaplacenia ceny tylko wtedy, gdy kupujacy jest w zwloce z zaplata co najmniej dwóch rat, a laczna suma zaleglych rat przewyzsza jedna piata czesc umówionej ceny. W wypadku takim sprzedawca powinien wyznaczyc kupujacemu odpowiedni termin dodatkowy do zaplacenia zaleglosci z zagrozeniem, iz w razie bezskutecznego uplywu wyznaczonego terminu bedzie uprawniony do odstapienia od umowy.
§ 3. Postanowienia umowne mniej korzystne dla kupujacego sa niewazne. Zamiast nich stosuje sie przepisy niniejszego artykulu.

Art 587. Przepisów rozdzialu niniejszego nie stosuje sie do sprzedazy na raty, jezeli kupujacy nabyl rzecz w zakresie dzialalnosci swego przedsiebiorstwa.

Art 588. § 1. Przepisy rozdzialu niniejszego stosuje sie odpowiednio w wypadkach, gdy rzecz ruchoma zostaje sprzedana osobie fizycznej korzystajacej z kredytu udzielonego w tym celu przez bank, jezeli kredyt ten ma byc splacony ratami, a rzecz zostala kupujacemu wydana przed calkowita splata kredytu.
§ 2. Do zabezpieczenia roszczen banku, który kredytu udziela, przysluguje mu ustawowe prawo zastawu na rzeczy sprzedanej, dopóki rzecz znajduje sie u kupujacego.
§ 3. Odpowiedzialnosc z tytulu rekojmi za wady rzeczy ponosi wylacznie sprzedawca.
Roz
DZIAL II
Zastrzezenie wlasnosci rzeczy sprzedanej. Sprzedaz na próbe

Art 589. Jezeli sprzedawca zastrzegl sobie wlasnosc sprzedanej rzeczy ruchomej az do uiszczenia ceny, poczytuje sie w razie watpliwosci, ze przeniesienie wlasnosci rzeczy nastapilo pod warunkiem zawieszajacym.

Art 590. § 1. Jezeli rzecz zostaje kupujacemu wydana, zastrzezenie wlasnosci powinno byc stwierdzone pismem. Jest ono skuteczne wzgledem wierzycieli kupujacego, jezeli pismo ma date pewna.
§ 2. (skreslony).

Art 591. W razie zastrzezenia prawa wlasnosci sprzedawca odbierajac rzecz moze zadac odpowiedniego wynagrodzenia za zuzycie lub uszkodzenie rzeczy.

Art 592. § 1. Sprzedaz na próbe albo z zastrzezeniem zbadania rzeczy przez kupujacego poczytuje sie w razie watpliwosci za zawarta pod warunkiem zawieszajacym, ze kupujacy uzna przedmiot sprzedazy za dobry. W braku oznaczenia w umowie terminu próby lub zbadania rzeczy sprzedawca moze wyznaczyc kupujacemu odpowiedni termin.
§ 2. Jezeli kupujacy rzecz odebral i nie zlozyl oswiadczenia przed uplywem umówionego przez strony lub wyznaczonego przez sprzedawce terminu, uwaza sie, ze uznal przedmiot sprzedazy za dobry.
Roz
DZIAL III
Prawo odkupu

Art 593. § 1. Prawo odkupu moze byc zastrzezone na czas nie przenoszacy lat pieciu; termin dluzszy ulega skróceniu do lat pieciu.
§ 2. Prawo odkupu wykonywa sie przez oswiadczenie sprzedawcy zlozone kupujacemu. Jezeli zawarcie umowy sprzedazy wymagalo zachowania szczególnej formy, oswiadczenie o wykonaniu prawa odkupu powinno byc zlozone w tej samej formie.

Art 594. § 1. Z chwila wykonania prawa odkupu kupujacy obowiazany jest przeniesc z powrotem na sprzedawce wlasnosc kupionej rzeczy za zwrotem ceny i kosztów sprzedazy oraz za zwrotem nakladów; jednakze zwrot nakladów, które nie stanowily nakladów koniecznych, nalezy sie kupujacemu tylko w granicach istniejacego zwiekszenia wartosci rzeczy.
§ 2. Jezeli okreslona w umowie sprzedazy cena odkupu przenosi cene i koszty sprzedazy, sprzedawca moze zadac obnizenia ceny odkupu do wartosci rzeczy w chwili wykonania prawa odkupu, jednakze nie nizej sumy obliczonej wedlug paragrafu poprzedzajacego.

Art 595. § 1. Prawo odkupu jest niezbywalne i niepodzielne.
§ 2. Jezeli jest kilku uprawnionych do odkupu, a niektórzy z nich nie wykonywaja tego prawa, pozostali moga je wykonac w calosci.
Roz
DZIAL IV.
Prawo pierwokupu

Art 596. Jezeli ustawa lub czynnosc prawna zastrzega dla jednej ze stron pierwszenstwo kupna oznaczonej rzeczy na wypadek, gdyby druga strona sprzedala rzecz osobie trzeciej (prawo pierwokupu), stosuje sie w braku przepisów szczególnych przepisy niniejszego rozdzialu.

Art 597. § 1. Rzecz, której dotyczy prawo pierwokupu, moze byc sprzedana osobie trzeciej tylko pod warunkiem, ze uprawniony do pierwokupu swego prawa nie wykona.
§ 2. Prawo pierwokupu wykonywa sie przez oswiadczenie zlozone zobowiazanemu. Jezeli zawarcie umowy sprzedazy rzeczy, której dotyczy prawo pierwokupu, wymaga zachowania szczególnej formy, oswiadczenie o wykonaniu prawa pierwokupu powinno byc zlozone w tej samej formie.

Art 598. § 1. Zobowiazany z tytulu prawa pierwokupu powinien niezwlocznie zawiadomic uprawnionego o tresci umowy sprzedazy zawartej z osoba trzecia.
§ 2. Prawo pierwokupu co do nieruchomosci mozna wykonac w ciagu miesiaca, a co do innych rzeczy - w ciagu tygodnia od otrzymania zawiadomienia o sprzedazy, chyba ze zostaly zastrzezone inne terminy.

Art 599. § 1. Jezeli zobowiazany z tytulu prawa pierwokupu sprzedal rzecz osobie trzeciej bezwarunkowo albo jezeli nie zawiadomil uprawnionego o sprzedazy lub podal mu do wiadomosci istotne postanowienia umowy sprzedazy niezgodnie z rzeczywistoscia, ponosi on odpowiedzialnosc za wynikla stad szkode.
§ 2. Jednakze jezeli prawo pierwokupu przysluguje z mocy ustawy Skarbowi Panstwa lub jednostce samorzadu terytorialnego, wspólwlascicielowi albo dzierzawcy, sprzedaz dokonana bezwarunkowo jest niewazna.

Art 600. § 1. Przez wykonanie prawa pierwokupu dochodzi do skutku miedzy zobowiazanym a uprawnionym umowa sprzedazy tej samej tresci, co umowa zawarta przez zobowiazanego z osoba trzecia, chyba ze przepis szczególny stanowi inaczej. Jednakze postanowienia umowy z osoba trzecia, majace na celu udaremnienie prawa pierwokupu, sa wzgledem uprawnionego bezskuteczne.
§ 2. Jezeli umowa sprzedazy zawarta z osoba trzecia przewiduje swiadczenia dodatkowe, których uprawniony do pierwokupu nie móglby spelnic, moze on swe prawo wykonac uiszczajac wartosc tych swiadczen. Jednakze gdy prawo pierwokupu przysluguje Skarbowi Panstwa lub jednostce samorzadu terytorialnego z mocy ustawy, takie swiadczenie dodatkowe uwaza sie za nie zastrzezone.

Art 601. Jezeli wedlug umowy sprzedazy zawartej z osoba trzecia cena ma byc zaplacona w terminie pózniejszym, uprawniony do pierwokupu moze z tego terminu skorzystac tylko wtedy, gdy zabezpieczy zaplate ceny. Przepisu tego nie stosuje sie, gdy uprawnionym jest panstwowa jednostka organizacyjna.

Art 602. § 1. Prawo pierwokupu jest niezbywalne. Jest ono niepodzielne, chyba ze przepisy szczególne zezwalaja na czesciowe wykonanie tego prawa.
§ 2. Jezeli jest kilku uprawnionych, a niektórzy z nich nie wykonywaja prawa pierwokupu, pozostali moga wykonac je w calosci.

TytulXII. ZAMIANA

Art 603. Przez umowe zamiany kazda ze stron zobowiazuje sie przeniesc na druga strone wlasnosc rzeczy w zamian za zobowiazanie sie do przeniesienia wlasnosci innej rzeczy.

Art 604. Do zamiany stosuje sie odpowiednio przepisy o sprzedazy.

TytulXIII. DOSTAWA

Art 605. Przez umowe dostawy dostawca zobowiazuje sie do wytworzenia rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku oraz do ich dostarczenia czesciami albo periodycznie, a odbiorca zobowiazuje sie do odebrania tych rzeczy i do zaplacenia ceny.

Art 6051. Jezeli umowa dostawy jest zawierana w zakresie dzialalnosci przedsiebiorstwa dostawcy, a odbiorca jest osoba fizyczna, która nabywa rzeczy w celu niezwiazanym z jej dzialalnoscia gospodarcza ani zawodowa, do umowy tej stosuje sie przepisy o sprzedazy konsumenckiej.

Art 606. Umowa dostawy powinna byc stwierdzona pismem.

Art 607. Jezeli surowce lub materialy niezbedne do wykonania przedmiotu dostawy a dostarczane przez odbiorce sa nieprzydatne do prawidlowego wykonania przedmiotu dostawy, dostawca obowiazany jest niezwlocznie zawiadomic o tym odbiorce.

Art 608. § 1. Jezeli w umowie zastrzezono, ze wytworzenie zamówionych rzeczy ma nastapic z surowców okreslonego gatunku lub pochodzenia, dostawca powinien zawiadomic odbiorce o ich przygotowaniu do produkcji i jest obowiazany zezwolic odbiorcy na sprawdzenie ich jakosci.
§ 2. Jezeli w umowie zastrzezono, ze wytworzenie zamówionych rzeczy ma nastapic w okreslony sposób, dostawca jest obowiazany zezwolic odbiorcy na sprawdzenie procesu produkcji.

Art 609. Dostawca ponosi odpowiedzialnosc z tytulu rekojmi za wady fizyczne dostarczonych rzeczy takze w tym wypadku, gdy wytworzenie rzeczy nastapilo w sposób okreslony przez odbiorce lub wedlug dostarczonej przez niego dokumentacji technologicznej, chyba ze dostawca, mimo zachowania nalezytej starannosci, nie mógl wykryc wadliwosci sposobu produkcji lub dokumentacji technologicznej albo ze odbiorca, mimo zwrócenia przez dostawce uwagi na powyzsze wadliwosci, obstawal przy podanym przez siebie sposobie produkcji lub dokumentacji technologicznej.

Art 610. Jezeli dostawca opóznia sie z rozpoczeciem wytwarzania przedmiotu dostawy lub poszczególnych jego czesci tak dalece, ze nie jest prawdopodobne, zeby zdolal je dostarczyc w czasie umówionym, odbiorca moze nie wyznaczajac terminu dodatkowego od umowy odstapic jeszcze przed uplywem terminu do dostarczenia przedmiotu dostawy.

Art 611. Jezeli w toku wytwarzania przedmiotu dostawy okaze sie, ze dostawca wykonywa ten przedmiot w sposób wadliwy albo sprzeczny z umowa, odbiorca moze wezwac dostawce do zmiany sposobu wykonania wyznaczajac dostawcy w tym celu odpowiedni termin, a po bezskutecznym uplywie wyznaczonego terminu od umowy odstapic.

Art 612. W przedmiotach nie uregulowanych przepisami niniejszego tytulu, do praw i obowiazków dostawcy i odbiorcy stosuje sie odpowiednio przepisy o sprzedazy.

TytulXIV. KONTRAKTACJA

Art 613. § 1. Przez umowe kontraktacji producent rolny zobowiazuje sie wytworzyc i dostarczyc kontraktujacemu oznaczona ilosc produktów rolnych okreslonego rodzaju, a kontraktujacy zobowiazuje sie te produkty odebrac w terminie umówionym, zaplacic umówiona cene oraz spelnic okreslone swiadczenie dodatkowe, jezeli umowa lub przepisy szczególne przewiduja obowiazek spelnienia takiego swiadczenia.
§ 2. Ilosc produktów rolnych moze byc w umowie oznaczona takze wedlug obszaru, z którego produkty te maja byc zebrane.
§ 3. Przepisy dotyczace sprzedazy wedlug cen sztywnych, maksymalnych, minimalnych i wynikowych stosuje sie odpowiednio.
§ 4. Przez producenta rolnego rozumie sie równiez grupe producentów rolnych lub ich zwiazek.

Art 614. Jezeli przedmiot kontraktacji ma byc wytworzony w gospodarstwie prowadzonym przez kilka osób wspólnie, odpowiedzialnosc tych osób wzgledem kontraktujacego jest solidarna.

Art 615. Swiadczeniami dodatkowymi ze strony kontraktujacego moga byc w szczególnosci:
1) zapewnienie producentowi moznosci nabycia okreslonych srodków produkcji i uzyskania pomocy finansowej;
2) pomoc agrotechniczna i zootechniczna;
3) premie pieniezne;
4) premie rzeczowe.

Art 616. Umowa kontraktacyjna powinna byc zawarta na pismie.

Art 617. Kontraktujacy jest uprawniony do nadzoru i kontroli nad wykonywaniem umowy kontraktacji przez producenta.

Art 618. Swiadczenie producenta powinno byc spelnione w miejscu wytworzenia zakontraktowanych produktów, chyba ze co innego wynika z umowy.

Art 619. (skreslony).

Art 620. Jezeli przedmiot kontraktacji jest podzielny, kontraktujacy nie moze odmówic przyjecia swiadczenia czesciowego, chyba ze inaczej zastrzezono.

Art 621. Do rekojmi za wady fizyczne i prawne przedmiotu kontraktacji oraz srodków produkcji dostarczonych producentowi przez kontraktujacego stosuje sie odpowiednio przepisy o rekojmi przy sprzedazy z ta zmiana, ze prawo odstapienia od umowy z powodu wad fizycznych przedmiotu kontraktacji przysluguje kontraktujacemu tylko wtedy, gdy wady sa istotne.

Art 622. § 1. Jezeli wskutek okolicznosci, za które zadna ze stron odpowiedzialnosci nie ponosi, producent nie moze dostarczyc przedmiotu kontraktacji, obowiazany jest on tylko do zwrotu pobranych zaliczek i kredytów bankowych.
§ 2. W umowie strony moga zastrzec warunki zwrotu zaliczek i kredytu korzystniejsze dla producenta.

Art 623. Jezeli umowa kontraktacji wklada na producenta obowiazek zgloszenia w okreslonym terminie niemoznosci dostarczenia przedmiotu kontraktacji wskutek okolicznosci, za które producent odpowiedzialnosci nie ponosi, niedopelnienie tego obowiazku z winy producenta wylacza moznosc powolywania sie na te okolicznosci. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy kontraktujacy o powyzszych okolicznosciach wie
DZIAL albo gdy byly one powszechnie znane.

Art 624. § 1. Wzajemne roszczenia producenta i kontraktujacego przedawniaja sie z uplywem lat dwóch od dnia spelnienia swiadczenia przez producenta, a jezeli swiadczenie producenta nie zostalo spelnione - od dnia, w którym powinno bylo byc spelnione.
§ 2. Jezeli swiadczenie producenta bylo spelniane czesciami, przedawnienie biegnie od dnia, w którym zostalo spelnione ostatnie swiadczenie czesciowe.

Art 625. Jezeli po zawarciu umowy kontraktacji gospodarstwo producenta przeszlo w posiadanie innej osoby, prawa i obowiazki z tej umowy wynikajace przechodza na nowego posiadacza. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy przejscie posiadania bylo nastepstwem odplatnego nabycia gospodarstwa, a nabywca nie wie
DZIAL i mimo zachowania nalezytej starannosci nie mógl sie dowiedziec o istnieniu umowy kontraktacji.

Art 626. § 1. Jezeli po zawarciu umowy kontraktacji producent wniósl posiadane gospodarstwo jako wklad do rolniczej spóldzielni produkcyjnej, spóldzielnia ta wstepuje w prawa i obowiazki producenta, chyba ze stan wniesionego gospodarstwa stoi temu na przeszkodzie.
§ 2. Jezeli stan gospodarstwa producenta w chwili jego przystapienia do spóldzielni nie pozwala na wykonanie umowy kontraktacji przez spóldzielnie, umowa wygasa, a producent obowiazany jest zwrócic pobrane zaliczki i kredyty bankowe; inne korzysci wynikajace z tej umowy obowiazany jest zwrócic w takim zakresie, w jakim ich nie zuzyl w celu wykonania umowy.
§ 3. Jezeli producent po przystapieniu do spóldzielni dokonywa indywidualnie sprzetu zakontraktowanych zbiorów, ponosi on wylaczna odpowiedzialnosc za wykonanie umowy kontraktacji.

TytulXV. UMOWA O DZIELO

Art 627. Przez umowe o dzielo przyjmujacy zamówienie zobowiazuje sie do wykonania oznaczonego dziela, a zamawiajacy do zaplaty wynagrodzenia.

Art 6271. Do umowy zawartej, w zakresie dzialalnosci przedsiebiorstwa przyjmujacego zamówienie, z osoba fizyczna, która zamawia dzielo, bedace rzecza ruchoma, w celu niezwiazanym z jej dzialalnoscia gospodarcza ani zawodowa, stosuje sie odpowiednio przepisy o sprzedazy konsumenckiej.

Art 628. § 1. Wysokosc wynagrodzenia za wykonanie dziela mozna okreslic przez wskazanie podstaw do jego ustalenia. Jezeli strony nie okreslily wysokosci wynagrodzenia ani nie wskazaly podstaw do jego ustalenia, poczytuje sie w razie watpliwosci, ze strony mialy na mysli zwykle wynagrodzenie za dzielo tego rodzaju. Jezeli takze w ten sposób nie da sie ustalic wysokosci wynagrodzenia, nalezy sie wynagrodzenie odpowiadajace uzasadnionemu nakladowi pracy oraz innym nakladom przyjmujacego zamówienie.
§ 2. Przepisy dotyczace sprzedazy wedlug cen sztywnych, maksymalnych, minimalnych i wynikowych stosuje sie odpowiednio.

Art 629. Jezeli strony okreslily wynagrodzenie na podstawie zestawienia planowanych prac i przewidywanych kosztów (wynagrodzenie kosztorysowe), a w toku wykonywania dziela zarzadzenie wlasciwego organu panstwowego zmienilo wysokosc cen lub stawek obowiazujacych dotychczas w obliczeniach kosztorysowych, kazda ze stron moze zadac odpowiedniej zmiany umówionego wynagrodzenia. Nie dotyczy to jednak naleznosci uiszczonej za materialy lub robocizne przed zmiana cen lub stawek.

Art 630. § 1. Jezeli w toku wykonywania dziela zajdzie koniecznosc przeprowadzenia prac, które nie byly przewidziane w zestawieniu prac planowanych bedacych podstawa obliczenia wynagrodzenia kosztorysowego, a zestawienie sporzadzil zamawiajacy, przyjmujacy zamówienie moze zadac odpowiedniego podwyzszenia umówionego wynagrodzenia. Jezeli zestawienie planowanych prac sporzadzil przyjmujacy zamówienie, moze on zadac podwyzszenia wynagrodzenia tylko wtedy, gdy mimo zachowania nalezytej starannosci nie mógl przewidziec koniecznosci prac dodatkowych.
§ 2. Przyjmujacy zamówienie nie moze zadac podwyzszenia wynagrodzenia, jezeli wykonal prace dodatkowe bez uzyskania zgody zamawiajacego.

Art 631. Gdyby w wypadkach przewidzianych w dwóch artykulach poprzedzajacych zaszla koniecznosc znacznego podwyzszenia wynagrodzenia kosztorysowego, zamawiajacy moze od umowy odstapic, powinien jednak uczynic to niezwlocznie i zaplacic przyjmujacemu zamówienie odpowiednia czesc umówionego wynagrodzenia.

Art 632. § 1. Jezeli strony umówily sie o wynagrodzenie ryczaltowe, przyjmujacy zamówienie nie moze zadac podwyzszenia wynagrodzenia, chociazby w czasie zawarcia umowy nie mozna bylo przewidziec rozmiaru lub kosztów prac.
§ 2. Jezeli jednak wskutek zmiany stosunków, której nie mozna bylo przewidziec, wykonanie dziela groziloby przyjmujacemu zamówienie razaca strata, sad moze podwyzszyc ryczalt lub rozwiazac umowe.

Art 633. Jezeli materialów na wykonanie dziela dostarcza zamawiajacy, przyjmujacy zamówienie powinien ich uzyc w sposób odpowiedni oraz zlozyc rachunek i zwrócic nie zuzyta czesc.

Art 634. Jezeli material dostarczony przez zamawiajacego nie nadaje sie do prawidlowego wykonania dziela albo jezeli zajda inne okolicznosci, które moga przeszkodzic prawidlowemu wykonaniu, przyjmujacy zamówienie powinien niezwlocznie zawiadomic o tym zamawiajacego.

Art 635. Jezeli przyjmujacy zamówienie opóznia sie z rozpoczeciem lub wykonczeniem dziela tak dalece, ze nie jest prawdopodobne, zeby zdolal je ukonczyc w czasie umówionym, zamawiajacy moze bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstapic jeszcze przed uplywem terminu do wykonania dziela.

Art 636. § 1. Jezeli przyjmujacy zamówienie wykonywa dzielo w sposób wadliwy albo sprzeczny z umowa, zamawiajacy moze wezwac go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyc mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym uplywie wyznaczonego terminu zamawiajacy moze od umowy odstapic albo powierzyc poprawienie lub dalsze wykonanie dziela innej osobie na koszt i niebezpieczenstwo przyjmujacego zamówienie.
§ 2. Jezeli zamawiajacy sam dostarczyl materialu, moze on w razie odstapienia od umowy lub powierzenia wykonania dziela innej osobie zadac zwrotu materialu i wydania rozpoczetego dziela.

Art 637. § 1. Jezeli dzielo ma wady, zamawiajacy moze zadac ich usuniecia, wyznaczajac w tym celu przyjmujacemu zamówienie odpowiedni termin z zagrozeniem, ze po bezskutecznym uplywie wyznaczonego terminu nie przyjmie naprawy. Przyjmujacy moze odmówic naprawy, gdyby wymagala nadmiernych kosztów.
§ 2. Gdy wady usunac sie nie dadza albo gdy z okolicznosci wynika, ze przyjmujacy zamówienie nie zdola ich usunac w czasie odpowiednim, zamawiajacy moze od umowy odstapic, jezeli wady sa istotne; jezeli wady nie sa istotne, zamawiajacy moze zadac obnizenia wynagrodzenia w odpowiednim stosunku. To samo dotyczy wypadku, gdy przyjmujacy zamówienie nie usunal wad w terminie wyznaczonym przez zamawiajacego.

Art 638. Jezeli z artykulów poprzedzajacych nie wynika nic innego, do rekojmi za wady dziela stosuje sie odpowiednio przepisy o rekojmi przy sprzedazy.

Art 639. Zamawiajacy nie moze odmówic zaplaty wynagrodzenia mimo niewykonania dziela, jezeli przyjmujacy zamówienie byl gotów je wykonac, lecz doznal przeszkody z przyczyn dotyczacych zamawiajacego. Jednakze w wypadku takim zamawiajacy moze odliczyc to, co przyjmujacy zamówienie oszczedzil z powodu niewykonania dziela.

Art 640. Jezeli do wykonania dziela potrzebne jest wspóldzialanie zamawiajacego, a tego wspóldzialania brak, przyjmujacy zamówienie moze wyznaczyc zamawiajacemu odpowiedni termin z zagrozeniem, iz po bezskutecznym uplywie wyznaczonego terminu bedzie uprawniony do odstapienia od umowy.

Art 641. § 1. Niebezpieczenstwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia materialu na wykonanie dziela obciaza tego, kto materialu dostarczyl.
§ 2. Gdy dzielo uleglo zniszczeniu lub uszkodzeniu wskutek wadliwosci materialu dostarczonego przez zamawiajacego albo wskutek wykonania dziela wedlug jego wskazówek, przyjmujacy zamówienie moze zadac za wykonana prace umówionego wynagrodzenia lub jego odpowiedniej czesci, jezeli uprzedzil zamawiajacego o niebezpieczenstwie zniszczenia lub uszkodzenia dziela.

Art 642. § 1. W braku odmiennej umowy przyjmujacemu zamówienie nalezy sie wynagrodzenie w chwili oddania dziela.
§ 2. Jezeli dzielo ma byc oddawane czesciami, a wynagrodzenie zostalo obliczone za kazda czesc z osobna, wynagrodzenie nalezy sie z chwila spelnienia kazdego ze swiadczen czesciowych.

Art 643. Zamawiajacy obowiazany jest odebrac dzielo, które przyjmujacy zamówienie wydaje mu zgodnie ze swym zobowiazaniem.

Art 644. Dopóki dzielo nie zostalo ukonczone, zamawiajacy moze w kazdej chwili od umowy odstapic placac umówione wynagrodzenie. Jednakze w wypadku takim zamawiajacy moze odliczyc to, co przyjmujacy zamówienie oszczedzil z powodu niewykonania dziela.

Art 645. § 1. Umowa o dzielo, którego wykonanie zalezy od osobistych przymiotów przyjmujacego zamówienie, rozwiazuje sie wskutek jego smierci lub niezdolnosci do pracy.
§ 2. Jezeli material byl wlasnoscia przyjmujacego zamówienie, a dzielo czesciowo wykonane przedstawia ze wzgledu na zamierzony cel umowy wartosc dla zamawiajacego, przyjmujacy zamówienie lub jego spadkobierca moze zadac, azeby zamawiajacy odebral material w stanie, w jakim sie znajduje, za zaplata jego wartosci oraz odpowiedniej czesci wynagrodzenia.

Art 646. Roszczenia wynikajace z umowy o dzielo przedawniaja sie z uplywem lat dwóch od dnia oddania dziela, a jezeli dzielo nie zostalo oddane - od dnia, w którym zgodnie z trescia umowy mialo byc oddane.

TytulXVI. UMOWA O ROBOTY BUDOWLANE

Art 647. Przez umowe o roboty budowlane wykonawca zobowiazuje sie do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiazuje sie do dokonania wymaganych przez wlasciwe przepisy czynnosci zwiazanych z przygotowaniem robót, w szczególnosci do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zaplaty umówionego wynagrodzenia.

Art 6471. § 1. W umowie o roboty budowlane, o której mowa w
Art 647, zawartej miedzy inwestorem a wykonawca (generalnym wykonawca), strony ustalaja zakres robót, które wykonawca bedzie wykonywal osobiscie lub za pomoca podwykonawców.
§ 2. Do zawarcia przez wykonawce umowy o roboty budowlane z podwykonawca jest wymagana zgoda inwestora. Jezeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawce umowy z podwykonawca lub jej projektu, wraz z czescia dokumentacji dotyczaca wykonania robót okreslonych w umowie lub projekcie, nie zglosi na pismie sprzeciwu lub zastrzezen, uwaza sie, ze wyrazil zgode na zawarcie umowy.
§ 3. Do zawarcia przez podwykonawce umowy z dalszym podwykonawca jest wymagana zgoda inwestora i wykonawcy. Przepis § 2 zdanie drugie stosuje sie odpowiednio.
§ 4. Umowy, o których mowa w § 2 i 3, powinny byc dokonane w formie pisemnej pod rygorem niewaznosci.
§ 5. Zawierajacy umowe z podwykonawca oraz inwestor i wykonawca ponosza solidarna odpowiedzialnosc za zaplate wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawce.
§ 6. Odmienne postanowienia umów, o których mowa w niniejszym artykule, sa niewazne.

Art 648. § 1. Umowa o roboty budowlane powinna byc stwierdzona pismem.
§ 2. Wymagana przez wlasciwe przepisy dokumentacja stanowi czesc skladowa umowy.
§ 3. (skreslony).

Art 649. W razie watpliwosci poczytuje sie, iz wykonawca podjal sie wszystkich robót objetych projektem stanowiacym czesc skladowa umowy.

Art 6491. § 1. Gwarancji zaplaty za roboty budowlane, zwanej dalej "gwarancja zaplaty", inwestor udziela wykonawcy (generalnemu wykonawcy) w celu zabezpieczenia terminowej zaplaty umówionego wynagrodzenia za wykonanie robót budowlanych.
§ 2. Gwarancja zaplaty jest gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa, a takze akredytywa bankowa lub poreczenie banku udzielone na zlecenie inwestora.
§ 3. Strony ponosza w równych czesciach udokumentowane koszty zabezpieczenia wierzytelnosci.

Art 6492. § 1. Nie mozna przez czynnosc prawna wylaczyc ani ograniczyc prawa wykonawcy (generalnego wykonawcy) do zadania od inwestora gwarancji zaplaty.
§ 2. Odstapienie inwestora od umowy spowodowane zadaniem wykonawcy (generalnego wykonawcy) przedstawienia gwarancji zaplaty jest bezskuteczne.

Art 6493. § 1. Wykonawca (generalny wykonawca) robót budowlanych moze w kazdym czasie zadac od inwestora gwarancji zaplaty do wysokosci ewentualnego roszczenia z tytulu wynagrodzenia wynikajacego z umowy oraz robót dodatkowych lub koniecznych do wykonania umowy, zaakceptowanych na pismie przez inwestora.
§ 2. Udzielenie gwarancji zaplaty nie stoi na przeszkodzie zadaniu gwarancji zaplaty do lacznej wysokosci okreslonej w § 1.

Art 6494. § 1. Jezeli wykonawca (generalny wykonawca) nie uzyska zadanej gwarancji zaplaty w wyznaczonym przez siebie terminie, nie krótszym niz 45 dni, uprawniony jest do odstapienia od umowy z winy inwestora ze skutkiem na dzien odstapienia.
§ 2. Brak zadanej gwarancji zaplaty stanowi przeszkode w wykonaniu robót budowlanych z przyczyn dotyczacych inwestora.
§ 3. Inwestor nie moze odmówic zaplaty wynagrodzenia mimo niewykonania robót budowlanych, jezeli wykonawca (generalny wykonawca) byl gotów je wykonac, lecz doznal przeszkody z przyczyn dotyczacych inwestora. Jednakze w wypadku takim inwestor moze odliczyc to, co wykonawca (generalny wykonawca) oszczedzil z powodu niewykonania robót budowlanych.

Art 6495. Przepisy
Art 6491-6494 stosuje sie do umów zawartych miedzy wykonawca (generalnym wykonawca) a dalszymi wykonawcami (podwykonawcami).

Art 650. (skreslony).

Art 651. Jezeli dostarczona przez inwestora dokumentacja, teren budowy, maszyny lub urzadzenia nie nadaja sie do prawidlowego wykonania robót albo jezeli zajda inne okolicznosci, które moga przeszkodzic prawidlowemu wykonaniu robót, wykonawca powinien niezwlocznie zawiadomic o tym inwestora.

Art 652. Jezeli wykonawca przejal protokolarnie od inwestora teren budowy, ponosi on az do chwili oddania obiektu odpowiedzialnosc na zasadach ogólnych za szkody wynikle na tym terenie.

Art 653. (skreslony).

Art 654. W braku odmiennego postanowienia umowy inwestor obowiazany jest na zadanie wykonawcy przyjmowac wykonane roboty czesciowo, w miare ich ukonczenia, za zaplata odpowiedniej czesci wynagrodzenia.

Art 655. Gdyby wykonany obiekt ulegl zniszczeniu lub uszkodzeniu wskutek wadliwosci dostarczonych przez inwestora materialów, maszyn lub urzadzen albo wskutek wykonania robót wedlug wskazówek inwestora, wykonawca moze zadac umówionego wynagrodzenia lub jego odpowiedniej czesci, jezeli uprzedzil inwestora o niebezpieczenstwie zniszczenia lub uszkodzenia obiektu albo jezeli mimo zachowania nalezytej starannosci nie mógl stwierdzic wadliwosci dostarczonych przez inwestora materialów, maszyn lub urzadzen.

Art 656. § 1. Do skutków opóznienia sie przez wykonawce z rozpoczeciem robót lub wykonczeniem obiektu albo wykonywania przez wykonawce robót w sposób wadliwy lub sprzeczny z umowa, do rekojmi za wady wykonanego obiektu, jak równiez do uprawnienia inwestora do odstapienia od umowy przed ukonczeniem obiektu stosuje sie odpowiednio przepisy o umowie o dzielo.
§ 2. (skreslony).

Art 657. Uprawnienie do odstapienia od umowy przez wykonawce lub przez inwestora moze byc ograniczone lub wylaczone przez przepisy szczególne.

Art 658. Przepisy niniejszego tytulu stosuje sie odpowiednio do umowy o wykonanie remontu budynku lub budowli.

TytulXVII. NAJEM I DZIERZAWA

DZIAL I. NAJEM
Roz
DZIAL I
Przepisy ogólne

Art 659. § 1. Przez umowe najmu wynajmujacy zobowiazuje sie oddac najemcy rzecz do uzywania przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a najemca zobowiazuje sie placic wynajmujacemu umówiony czynsz.
§ 2. Czynsz moze byc oznaczony w pieniadzach lub w swiadczeniach innego rodzaju.

Art 660. Umowa najmu nieruchomosci lub pomieszczenia na czas dluzszy niz rok powinna byc zawarta na pismie. W razie niezachowania tej formy poczytuje sie umowe za zawarta na czas nie oznaczony.

Art 661. § 1. Najem zawarty na czas dluzszy niz lat dziesiec poczytuje sie po uplywie tego terminu za zawarty na czas nie oznaczony.
§ 2. Najem zawarty miedzy przedsiebiorcami na czas dluzszy niz lat trzydziesci poczytuje sie po uplywie tego terminu za zawarty na czas nieoznaczony.

Art 662. § 1. Wynajmujacy powinien wydac najemcy rzecz w stanie przydatnym do umówionego uzytku i utrzymywac ja w takim stanie przez czas trwania najmu.
§ 2. Drobne naklady polaczone ze zwyklym uzywaniem rzeczy obciazaja najemce.
§ 3. Jezeli rzecz najeta ulegla zniszczeniu z powodu okolicznosci, za które wynajmujacy odpowiedzialnosci nie ponosi, wynajmujacy nie ma obowiazku przywrócenia stanu poprzedniego.

Art 663. Jezeli w czasie trwania najmu rzecz wymaga napraw, które obciazaja wynajmujacego, a bez których rzecz nie jest przydatna do umówionego uzytku, najemca moze wyznaczyc wynajmujacemu odpowiedni termin do wykonania napraw. Po bezskutecznym uplywie wyznaczonego terminu najemca moze dokonac koniecznych napraw na koszt wynajmujacego.

Art 664. § 1. Jezeli rzecz najeta ma wady, które ograniczaja jej przydatnosc do umówionego uzytku, najemca moze zadac odpowiedniego obnizenia czynszu za czas trwania wad.
§ 2. Jezeli w chwili wydania najemcy rzecz miala wady, które uniemozliwiaja przewidziane w umowie uzywanie rzeczy, albo jezeli wady takie powstaly pózniej, a wynajmujacy mimo otrzymanego zawiadomienia nie usunal ich w czasie odpowiednim, albo jezeli wady usunac sie nie dadza, najemca moze wypowiedziec najem bez zachowania terminów wypowiedzenia.
§ 3. Roszczenie o obnizenie czynszu z powodu wad rzeczy najetej, jak równiez uprawnienie do niezwlocznego wypowiedzenia najmu nie przysluguje najemcy, jezeli w chwili zawarcia umowy wie
DZIAL o wadach.

Art 665. Jezeli osoba trzecia dochodzi przeciwko najemcy roszczen dotyczacych rzeczy najetej, najemca powinien niezwlocznie zawiadomic o tym wynajmujacego.

Art 666. § 1. Najemca powinien przez czas trwania najmu uzywac rzeczy najetej w sposób w umowie okreslony, a gdy umowa nie okresla sposobu uzywania - w sposób odpowiadajacy wlasciwosciom i przeznaczeniu rzeczy.
§ 2. Jezeli w czasie trwania najmu okaze sie potrzeba napraw, które obciazaja wynajmujacego, najemca powinien zawiadomic go o tym niezwlocznie.

Art 667. § 1. Bez zgody wynajmujacego najemca nie moze czynic w rzeczy najetej zmian sprzecznych z umowa lub z przeznaczeniem rzeczy.
§ 2. Jezeli najemca uzywa rzeczy w sposób sprzeczny z umowa lub z przeznaczeniem rzeczy i mimo upomnienia nie przestaje jej uzywac w taki sposób albo gdy rzecz zaniedbuje do tego stopnia, ze zostaje ona narazona na utrate lub uszkodzenie, wynajmujacy moze wypowiedziec najem bez zachowania terminów wypowiedzenia.

Art 668. § 1. Najemca moze rzecz najeta oddac w calosci lub czesci osobie trzeciej do bezplatnego uzywania albo w podnajem, jezeli umowa mu tego nie zabrania. W razie oddania rzeczy osobie trzeciej zarówno najemca, jak i osoba trzecia sa odpowiedzialni wzgledem wynajmujacego za to, ze rzecz najeta bedzie uzywana zgodnie z obowiazkami wynikajacymi z umowy najmu.
§ 2. Stosunek wynikajacy z zawartej przez najemce umowy o bezplatne uzywanie lub podnajem rozwiazuje sie najpózniej z chwila zakonczenia stosunku najmu.

Art 669. § 1. Najemca obowiazany jest uiszczac czynsz w terminie umówionym.
§ 2. Jezeli termin platnosci czynszu nie jest w umowie okreslony, czynsz powinien byc placony z góry, a mianowicie: gdy najem ma trwac nie dluzej niz miesiac - za caly czas najmu, a gdy najem ma trwac dluzej niz miesiac albo gdy umowa byla zawarta na czas nie oznaczony - miesiecznie, do dziesiatego dnia miesiaca.

Art 670. § 1. Dla zabezpieczenia czynszu oraz swiadczen dodatkowych, z którymi najemca zalega nie dluzej niz rok, przysluguje wynajmujacemu ustawowe prawo zastawu na rzeczach ruchomych najemcy wniesionych do przedmiotu najmu, chyba ze rzeczy te nie podlegaja zajeciu.
§ 2. (skreslony).

Art 671. § 1. Przyslugujace wynajmujacemu ustawowe prawo zastawu wygasa, gdy rzeczy obciazone zastawem zostana z przedmiotu najmu usuniete.
§ 2. Wynajmujacy moze sie sprzeciwic usunieciu rzeczy obciazonych zastawem i zatrzymac je na wlasne niebezpieczenstwo, dopóki zalegly czynsz nie bedzie zaplacony lub zabezpieczony.
§ 3. W wypadku gdy rzeczy obciazone zastawem zostana usuniete na mocy zarzadzenia organu panstwowego, wynajmujacy zachowuje ustawowe prawo zastawu, jezeli przed uplywem trzech dni zglosi je organowi, który zarzadzil usuniecie.

Art 672. Jezeli najemca dopuszcza sie zwloki z zaplata czynszu co najmniej za dwa pelne okresy platnosci, wynajmujacy moze najem wypowiedziec bez zachowania terminów wypowiedzenia.

Art 673. § 1. Jezeli czas trwania najmu nie jest oznaczony, zarówno wynajmujacy, jak i najemca moga wypowiedziec najem z zachowaniem terminów umownych, a w ich braku z zachowaniem terminów ustawowych.
§ 2. Ustawowe terminy wypowiedzenia najmu sa nastepujace: gdy czynsz jest platny w odstepach czasu dluzszych niz miesiac, najem mozna wypowiedziec najpózniej na trzy miesiace naprzód na koniec kwartalu kalendarzowego; gdy czynsz jest platny miesiecznie - na miesiac naprzód na koniec miesiaca kalendarzowego; gdy czynsz jest platny w krótszych odstepach czasu - na trzy dni naprzód; gdy najem jest dzienny - na jeden dzien naprzód.
§ 3. Jezeli czas trwania najmu jest oznaczony, zarówno wynajmujacy, jak i najemca moga wypowiedziec najem w wypadkach okreslonych w umowie.

Art 674. Jezeli po uplywie terminu oznaczonego w umowie albo w wypowiedzeniu najemca uzywa nadal rzeczy za zgoda wynajmujacego, poczytuje sie w razie watpliwosci, ze najem zostal przedluzony na czas nie oznaczony.

Art 675. § 1. Po zakonczeniu najmu najemca obowiazany jest zwrócic rzecz w stanie nie pogorszonym; jednakze nie ponosi odpowiedzialnosci za zuzycie rzeczy bedace nastepstwem prawidlowego uzywania.
§ 2. Jezeli najemca oddal innej osobie rzecz do bezplatnego uzywania lub w podnajem, obowiazek powyzszy ciazy takze na tej osobie.
§ 3. Domniemywa sie, ze rzecz byla wydana najemcy w stanie dobrym i przydatnym do umówionego uzytku.

Art 676. Jezeli najemca ulepszyl rzecz najeta, wynajmujacy, w braku odmiennej umowy, moze wedlug swego wyboru albo zatrzymac ulepszenia za zaplata sumy odpowiadajacej ich wartosci w chwili zwrotu, albo zadac przywrócenia stanu poprzedniego.

Art 677. Roszczenia wynajmujacego przeciwko najemcy o naprawienie szkody z powodu uszkodzenia lub pogorszenia rzeczy, jak równiez roszczenia najemcy przeciwko wynajmujacemu o zwrot nakladów na rzecz albo o zwrot nadplaconego czynszu przedawniaja sie z uplywem roku od dnia zwrotu rzeczy.

Art 678. § 1. W razie zbycia rzeczy najetej w czasie trwania najmu nabywca wstepuje w stosunek najmu na miejsce zbywcy; moze jednak wypowiedziec najem z zachowaniem ustawowych terminów wypowiedzenia.
§ 2. Powyzsze uprawnienie do wypowiedzenia najmu nie przysluguje nabywcy, jezeli umowa najmu byla zawarta na czas oznaczony z zachowaniem formy pisemnej i z data pewna, a rzecz zostala najemcy wydana.

Art 679. § 1. Jezeli wskutek wypowiedzenia najmu przez nabywce rzeczy najetej najemca jest zmuszony zwrócic rzecz wczesniej, anizeli bylby zobowiazany wedlug umowy najmu, moze on zadac od zbywcy naprawienia szkody.
§ 2. Najemca powinien niezwlocznie zawiadomic zbywce o przedwczesnym wypowiedzeniu przez nabywce; w przeciwnym razie przysluguja zbywcy przeciwko najemcy wszelkie zarzuty, których najemca nie podniósl, a których podniesienie pociagneloby za soba bezskutecznosc wypowiedzenia ze strony nabywcy.
Roz
DZIAL II
Najem lokalu

Art 680. Do najmu lokalu stosuje sie przepisy rozdzialu poprzedzajacego, z zachowaniem przepisów ponizszych.

Art 6801. § 1. Malzonkowie sa najemcami lokalu bez wzgledu na istniejace miedzy nimi stosunki majatkowe, jezeli nawiazanie stosunku najmu lokalu majacego sluzyc zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych zalozonej przez nich rodziny nastapilo w czasie trwania malzenstwa. Jezeli miedzy malzonkami istnieje rozdzielnosc majatkowa albo rozdzielnosc majatkowa z wyrównaniem dorobków do wspólnosci najmu stosuje sie odpowiednio przepisy o wspólnosci ustawowej.
§ 2. Ustanie wspólnosci majatkowej w czasie trwania malzenstwa nie powoduje ustania wspólnosci najmu lokalu majacego sluzyc zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych rodziny. Sad, stosujac odpowiednio przepisy o ustanowieniu w wyroku rozdzielnosci majatkowej, moze z waznych powodów na zadanie jednego z malzonków zniesc wspólnosc najmu lokalu.

Art 681. Do drobnych nakladów, które obciazaja najemce lokalu, naleza w szczególnosci: drobne naprawy podlóg, drzwi i okien, malowanie scian, podlóg oraz wewnetrznej strony drzwi wejsciowych, jak równiez drobne naprawy instalacji i urzadzen technicznych, zapewniajacych korzystanie ze swiatla, ogrzewania lokalu, doplywu i odplywu wody.

Art 682. Jezeli wady najetego lokalu sa tego rodzaju, ze zagrazaja zdrowiu najemcy lub jego domowników albo osób u niego zatrudnionych, najemca moze wypowiedziec najem bez zachowania terminów wypowiedzenia, chociazby w chwili zawarcia umowy wie
DZIAL o wadach.

Art 683. Najemca lokalu powinien stosowac sie do porzadku domowego, o ile ten nie jest sprzeczny z uprawnieniami wynikajacymi z umowy; powinien równiez liczyc sie z potrzebami innych mieszkanców i sasiadów.

Art 684. Najemca moze zalozyc w najetym lokalu oswietlenie elektryczne, gaz, telefon, radio i inne podobne urzadzenia, chyba ze sposób ich zalozenia sprzeciwia sie obowiazujacym przepisom albo zagraza bezpieczenstwu nieruchomosci. Jezeli do zalozenia urzadzen potrzebne jest wspóldzialanie wynajmujacego, najemca moze domagac sie tego wspóldzialania za zwrotem wyniklych stad kosztów.

Art 685. Jezeli najemca lokalu wykracza w sposób razacy lub uporczywy przeciwko obowiazujacemu porzadkowi domowemu albo przez swoje niewlasciwe zachowanie czyni korzystanie z innych lokali w budynku uciazliwym, wynajmujacy moze wypowiedziec najem bez zachowania terminów wypowiedzenia.

Art 6851. Wynajmujacy lokal moze podwyzszyc czynsz, wypowiadajac dotychczasowa wysokosc czynszu najpózniej na miesiac naprzód, na koniec miesiaca kalendarzowego.

Art 686. Ustawowe prawo zastawu wynajmujacego lokal mieszkalny rozciaga sie takze na wniesione do lokalu ruchomosci czlonków rodziny najemcy razem z nim mieszkajacych.

Art 687. Jezeli najemca lokalu dopuszcza sie zwloki z zaplata czynszu co najmniej za dwa pelne okresy platnosci, a wynajmujacy zamierza najem wypowiedziec bez zachowania terminów wypowiedzenia, powinien on uprzedzic najemce na pismie, udzielajac mu dodatkowego terminu miesiecznego do zaplaty zaleglego czynszu.

Art 688. Jezeli czas trwania najmu lokalu nie jest oznaczony, a czynsz jest platny miesiecznie, najem mozna wypowiedziec najpózniej na trzy miesiace naprzód na koniec miesiaca kalendarzowego.

Art 6881. § 1. Za zaplate czynszu i innych naleznych oplat odpowiadaja solidarnie z najemca stale zamieszkujace z nim osoby pelnoletnie.
§ 2. Odpowiedzialnosc osób, o których mowa w § 1, ogranicza sie do wysokosci czynszu i innych oplat naleznych za okres ich stalego zamieszkiwania.

Art 6882. Bez zgody wynajmujacego najemca nie moze oddac lokalu lub jego czesci do bezplatnego uzywania ani go podnajac. Zgoda wynajmujacego nie jest wymagana co do osoby, wzgledem której najemca jest obciazony obowiazkiem alimentacyjnym.

Art 689. (skreslony).

Art 690. Do ochrony praw najemcy do uzywania lokalu stosuje sie odpowiednio przepisy o ochronie wlasnosci.

Art 691. § 1. W razie smierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstepuja: malzonek niebedacy wspólnajemca lokalu, dzieci najemcy i jego wspólmalzonka, inne osoby, wobec których najemca byl obowiazany do swiadczen alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawala faktycznie we wspólnym pozyciu z najemca.
§ 2. Osoby wymienione w § 1 wstepuja w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jezeli stale zamieszkiwaly z najemca w tym lokalu do chwili jego smierci.
§ 3. W razie braku osób wymienionych w § 1 stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa.
§ 4. Osoby, które wstapily w stosunek najmu lokalu mieszkalnego na podstawie § 1, moga go wypowiedziec z zachowaniem terminów ustawowych, chociazby umowa najmu byla zawarta na czas oznaczony. W razie wypowiedzenia stosunku najmu przez niektóre z tych osób stosunek ten wygasa wzgledem osób, które go wypowiedzialy.
§ 5. Przepisów § 1-4 nie stosuje sie w razie smierci jednego ze wspólnajemców lokalu mieszkalnego.

Art 692. Przepisów o wypowiedzeniu najmu przez nabywce rzeczy najetej nie stosuje sie do najmu lokali mieszkalnych, chyba ze najemca nie objal jeszcze lokalu.

DZIAL II. DZIERZAWA

Art 693. § 1. Przez umowe dzierzawy wydzierzawiajacy zobowiazuje sie oddac dzierzawcy rzecz do uzywania i pobierania pozytków przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a dzierzawca zobowiazuje sie placic wydzierzawiajacemu umówiony czynsz.
§ 2. Czynsz moze byc zastrzezony w pieniadzach lub swiadczeniach innego rodzaju. Moze byc równiez oznaczony w ulamkowej czesci pozytków.

Art 694. Do dzierzawy stosuje sie odpowiednio przepisy o najmie z zachowaniem przepisów ponizszych.

Art 695. § 1. Dzierzawe zawarta na czas dluzszy niz lat trzydziesci poczytuje sie po uplywie tego terminu za zawarta na czas nie oznaczony.
§ 2. (uchylony).

Art 696. Dzierzawca powinien wykonywac swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawidlowej gospodarki i nie moze zmieniac przeznaczenia przedmiotu dzierzawy bez zgody wydzierzawiajacego.

Art 697. Dzierzawca ma obowiazek dokonywania napraw niezbednych do zachowania przedmiotu dzierzawy w stanie nie pogorszonym.

Art 698. § 1. Bez zgody wydzierzawiajacego dzierzawca nie moze oddawac przedmiotu dzierzawy osobie trzeciej do bezplatnego uzywania ani go poddzierzawiac.
§ 2. W razie naruszenia powyzszego obowiazku wydzierzawiajacy moze dzierzawe wypowiedziec bez zachowania terminów wypowiedzenia.

Art 699. Jezeli termin platnosci czynszu nie jest w umowie oznaczony, czynsz jest platny z dolu w terminie zwyczajowo przyjetym, a w braku takiego zwyczaju - pólrocznie z dolu.

Art 700. Jezeli wskutek okolicznosci, za które dzierzawca odpowiedzialnosci nie ponosi i które nie dotycza jego osoby, zwykly przychód z przedmiotu dzierzawy ulegl znacznemu zmniejszeniu, dzierzawca moze zadac obnizenia czynszu przypadajacego za dany okres gospodarczy.

Art 701. Do rzeczy ruchomych objetych ustawowym prawem zastawu wydzierzawiajacego naleza takze rzeczy sluzace do prowadzenia gospodarstwa lub przedsiebiorstwa, jezeli znajda sie w obrebie przedmiotu dzierzawy.

Art 702. Jezeli w umowie zastrzezono, ze oprócz czynszu dzierzawca bedzie obowiazany uiszczac podatki i inne ciezary zwiazane z wlasnoscia lub z posiadaniem przedmiotu dzierzawy oraz ponosic koszty jego ubezpieczenia, ustawowe prawo zastawu przyslugujace wydzierzawiajacemu zabezpiecza równiez roszczenie wydzierzawiajacego wzgledem dzierzawcy o zwrot sum, które z powyzszych tytulów zaplacil.

Art 703. Jezeli dzierzawca dopuszcza sie zwloki z zaplata czynszu co najmniej za dwa pelne okresy platnosci, a w wypadku gdy czynsz jest platny rocznie, jezeli dopuszcza sie zwloki z zaplata ponad trzy miesiace, wydzierzawiajacy moze dzierzawe wypowiedziec bez zachowania terminu wypowiedzenia. Jednakze wydzierzawiajacy powinien uprzedzic dzierzawce udzielajac mu dodatkowego trzymiesiecznego terminu do zaplaty zaleglego czynszu.

Art 704. W braku odmiennej umowy dzierzawe gruntu rolnego mozna wypowiedziec na jeden rok naprzód na koniec roku dzierzawnego, inna zas dzierzawe na szesc miesiecy naprzód przed uplywem roku dzierzawnego.

Art 705. Po zakonczeniu dzierzawy dzierzawca obowiazany jest, w braku odmiennej umowy, zwrócic przedmiot dzierzawy w takim stanie, w jakim powinien sie znajdowac stosownie do przepisów o wykonywaniu dzierzawy.

Art 706. Jezeli przy zakonczeniu dzierzawy dzierzawca gruntu rolnego pozostawia zgodnie ze swym obowiazkiem zasiewy, moze on zadac zwrotu poczynionych na te zasiewy nakladów o tyle, o ile wbrew wymaganiom prawidlowej gospodarki nie otrzymal odpowiednich zasiewów przy rozpoczeciu dzierzawy.

Art 707. Jezeli dzierzawa konczy sie przed uplywem roku dzierzawnego, dzierzawca obowiazany jest zaplacic czynsz w takim stosunku, w jakim pozytki, które w tym roku pobral lub mógl pobrac, pozostaja do pozytków z calego roku dzierzawnego.

Art 708. Przepisy dzialu niniejszego stosuje sie odpowiednio w wypadku, gdy osoba bioraca nieruchomosc rolna do uzywania i pobierania pozytków nie jest obowiazana do uiszczania czynszu, lecz tylko do ponoszenia podatków i innych ciezarów zwiazanych z wlasnoscia lub z posiadaniem gruntu.

Art 709. Przepisy o dzierzawie rzeczy stosuje sie odpowiednio do dzierzawy praw.

TytulXVII1. UMOWA LEASINGU

Art 7091. Przez umowe leasingu finansujacy zobowiazuje sie, w zakresie dzialalnosci swego przedsiebiorstwa, nabyc rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach okreslonych w tej umowie i oddac te rzecz korzystajacemu do uzywania albo uzywania i pobierania pozytków przez czas oznaczony, a korzystajacy zobowiazuje sie zaplacic finansujacemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniezne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytulu nabycia rzeczy przez finansujacego.

Art 7092. Umowa leasingu powinna byc zawarta na pismie pod rygorem niewaznosci.

Art 7093. Jezeli rzecz nie zostanie wydana korzystajacemu w ustalonym terminie na skutek okolicznosci, za które ponosi on odpowiedzialnosc, umówione terminy platnosci rat pozostaja niezmienione.

Art 7094. § 1. Finansujacy powinien wydac korzystajacemu rzecz w takim stanie, w jakim znajdowala sie ona w chwili wydania finansujacemu przez zbywce.
§ 2. Finansujacy nie odpowiada wobec korzystajacego za przydatnosc rzeczy do umówionego uzytku.
§ 3. Finansujacy obowiazany jest wydac korzystajacemu razem z rzecza odpis umowy ze zbywca lub odpisy innych posiadanych dokumentów dotyczacych tej umowy, w szczególnosci odpis dokumentu gwarancyjnego co do jakosci rzeczy, otrzymanego od zbywcy lub producenta.

Art 7095. § 1. Jezeli po wydaniu korzystajacemu rzecz zostala utracona z powodu okolicznosci, za które finansujacy nie ponosi odpowiedzialnosci, umowa leasingu wygasa.
§ 2. Korzystajacy powinien niezwlocznie zawiadomic finansujacego o utracie rzeczy.
§ 3. Jezeli umowa leasingu wygasla z przyczyn okreslonych w § 1, finansujacy moze zadac od korzystajacego natychmiastowego zaplacenia wszystkich przewidzianych w umowie a niezaplaconych rat, pomniejszonych o korzysci, jakie finansujacy uzyskal wskutek ich zaplaty przed umówionym terminem i wygasniecia umowy leasingu oraz z tytulu ubezpieczenia rzeczy, a takze naprawienia szkody.

Art 7096. Jezeli w umowie leasingu zastrzezono, ze korzystajacy obowiazany jest ponosic koszty ubezpieczenia rzeczy od jej utraty w czasie trwania leasingu, w braku odmiennego postanowienia umownego, koszty te obejmuja skladke z tytulu ubezpieczenia na ogólnie przyjetych warunkach.

Art 7097. § 1. Korzystajacy obowiazany jest utrzymywac rzecz w nalezytym stanie, w szczególnosci dokonywac jej konserwacji i napraw niezbednych do zachowania rzeczy w stanie niepogorszonym, z uwzglednieniem jej zuzycia wskutek prawidlowego uzywania, oraz ponosic ciezary zwiazane z wlasnoscia lub posiadaniem rzeczy.
§ 2. Jezeli w umowie leasingu nie zostalo zastrzezone, ze konserwacji i napraw rzeczy dokonuje osoba majaca okreslone kwalifikacje, korzystajacy powinien niezwlocznie zawiadomic finansujacego o koniecznosci dokonania istotnej naprawy rzeczy.
§ 3. Korzystajacy obowiazany jest umozliwic finansujacemu sprawdzenie rzeczy w zakresie okreslonym w § 1 i 2.

Art 7098. § 1. Finansujacy nie odpowiada wobec korzystajacego za wady rzeczy, chyba ze wady te powstaly na skutek okolicznosci, za które finansujacy ponosi odpowiedzialnosc. Postanowienia umowne mniej korzystne dla korzystajacego sa niewazne.
§ 2. Z chwila zawarcia przez finansujacego umowy ze zbywca z mocy ustawy przechodza na korzystajacego uprawnienia z tytulu wad rzeczy przyslugujace finansujacemu wzgledem zbywcy, z wyjatkiem uprawnienia odstapienia przez finansujacego od umowy ze zbywca.
§ 3. Wykonanie przez korzystajacego uprawnien okreslonych w § 2 nie wplywa na jego obowiazki wynikajace z umowy leasingu, chyba ze finansujacy odstapi od umowy ze zbywca z powodu wad rzeczy.
§ 4. Korzystajacy moze zadac odstapienia przez finansujacego od umowy ze zbywca z powodu wad rzeczy, jezeli uprawnienie finansujacego do odstapienia wynika z przepisów prawa lub umowy ze zbywca. Bez zgloszenia zadania przez korzystajacego finansujacy nie moze odstapic od umowy ze zbywca z powodu wad rzeczy.
§ 5. W razie odstapienia przez finansujacego od umowy ze zbywca z powodu wad rzeczy, umowa leasingu wygasa. Finansujacy moze zadac od korzystajacego natychmiastowego zaplacenia wszystkich przewidzianych w umowie a niezaplaconych rat, pomniejszonych o korzysci, jakie finansujacy uzyskal wskutek ich zaplaty przed umówionym terminem i wygasniecia umowy leasingu oraz umowy ze zbywca.

Art 7099. Korzystajacy powinien uzywac rzeczy i pobierac jej pozytki w sposób okreslony w umowie leasingu, a gdy umowa tego nie okresla - w sposób odpowiadajacy wlasciwosciom i przeznaczeniu rzeczy.

Art 70910. Bez zgody finansujacego korzystajacy nie moze czynic w rzeczy zmian, chyba ze wynikaja one z przeznaczenia rzeczy.

Art 70911. Jezeli mimo upomnienia na pismie przez finansujacego korzystajacy narusza obowiazki okreslone w
Art 7097 § 1 lub w
Art 7099 albo nie usunie zmian w rzeczy dokonanych z naruszeniem
Art 70910, finansujacy moze wypowiedziec umowe leasingu ze skutkiem natychmiastowym, chyba ze strony uzgodnily termin wypowiedzenia.

Art 70912. § 1. Bez zgody finansujacego korzystajacy nie moze oddac rzeczy do uzywania osobie trzeciej.
§ 2. W razie naruszenia obowiazku okreslonego w § 1, finansujacy moze wypowiedziec umowe leasingu ze skutkiem natychmiastowym, chyba ze strony uzgodnily termin wypowiedzenia.

Art 70913. § 1. Korzystajacy obowiazany jest placic raty w terminach umówionych.
§ 2. Jezeli korzystajacy dopuszcza sie zwloki z zaplata co najmniej jednej raty, finansujacy powinien wyznaczyc na pismie korzystajacemu odpowiedni termin dodatkowy do zaplacenia zaleglosci z zagrozeniem, ze w razie bezskutecznego uplywu wyznaczonego terminu moze wypowiedziec umowe leasingu ze skutkiem natychmiastowym, chyba ze strony uzgodnily termin wypowiedzenia. Postanowienia umowne mniej korzystne dla korzystajacego sa niewazne.

Art 70914. § 1. W razie zbycia rzeczy przez finansujacego nabywca wstepuje w stosunek leasingu na miejsce finansujacego.
§ 2. Finansujacy powinien niezwlocznie zawiadomic korzystajacego o zbyciu rzeczy.

Art 70915. W razie wypowiedzenia przez finansujacego umowy leasingu na skutek okolicznosci, za które korzystajacy ponosi odpowiedzialnosc, finansujacy moze zadac od korzystajacego natychmiastowego zaplacenia wszystkich przewidzianych w umowie a niezaplaconych rat, pomniejszonych o korzysci, jakie finansujacy uzyskal wskutek ich zaplaty przed umówionym terminem i rozwiazania umowy leasingu.

Art 70916. Jezeli finansujacy zobowiazal sie, bez dodatkowego swiadczenia, przeniesc na korzystajacego wlasnosc rzeczy po uplywie oznaczonego w umowie czasu trwania leasingu, korzystajacy moze zadac przeniesienia wlasnosci rzeczy w terminie miesiaca od uplywu tego czasu, chyba ze strony uzgodnily inny termin.

Art 70917. Do odpowiedzialnosci finansujacego za wady rzeczy powstale na skutek okolicznosci, za które finansujacy ponosi odpowiedzialnosc, uprawnien i obowiazków stron w razie dochodzenia przez osobe trzecia przeciwko korzystajacemu roszczen dotyczacych rzeczy, odpowiedzialnosci korzystajacego i osoby trzeciej wobec finansujacego w razie oddania rzeczy tej osobie przez korzystajacego do uzywania, zabezpieczenia rat leasingu i swiadczen dodatkowych korzystajacego, zwrotu rzeczy przez korzystajacego po zakonczeniu leasingu oraz do ulepszenia rzeczy przez korzystajacego stosuje sie odpowiednio przepisy o najmie, a do zaplaty przez korzystajacego rat przed terminem platnosci stosuje sie odpowiednio przepisy o sprzedazy na raty.

Art 70918. Do umowy, przez która jedna strona zobowiazuje sie oddac rzecz stanowiaca jej wlasnosc do uzywania albo do uzywania i pobierania pozytków drugiej stronie, a druga strona zobowiazuje sie zaplacic wlascicielowi rzeczy w umówionych ratach wynagrodzenie pieniezne, równe co najmniej wartosci rzeczy w chwili zawarcia tej umowy, stosuje sie odpowiednio przepisy niniejszego tytulu.

TytulXVIII. UZYCZENIE

Art 710. Przez umowe uzyczenia uzyczajacy zobowiazuje sie zezwolic bioracemu, przez czas oznaczony lub nie oznaczony, na bezplatne uzywanie oddanej mu w tym celu rzeczy.

Art 711. Jezeli rzecz uzyczona ma wady, uzyczajacy obowiazany jest do naprawienia szkody, która wyrzadzil bioracemu przez to, ze wiedzac o wadach nie zawiadomil go o nich. Przepisu powyzszego nie stosuje sie, gdy bioracy mógl wade z latwoscia zauwazyc.

Art 712. § 1. Jezeli umowa nie okresla sposobu uzywania rzeczy, bioracy moze rzeczy uzywac w sposób odpowiadajacy jej wlasciwosciom i przeznaczeniu.
§ 2. Bez zgody uzyczajacego bioracy nie moze oddac rzeczy uzyczonej osobie trzeciej do uzywania.

Art 713. Bioracy do uzywania ponosi zwykle koszty utrzymania rzeczy uzyczonej. Jezeli poczynil inne wydatki lub naklady na rzecz, stosuje sie odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art 714. Bioracy do uzywania jest odpowiedzialny za przypadkowa utrate lub uszkodzenie rzeczy, jezeli jej uzywa w sposób sprzeczny z umowa albo z wlasciwosciami lub z przeznaczeniem rzeczy, albo gdy nie bedac do tego upowazniony przez umowe ani zmuszony przez okolicznosci powierza rzecz innej osobie, a rzecz nie bylaby ulegla utracie lub uszkodzeniu, gdyby jej uzywal w sposób wlasciwy albo gdyby ja zachowal u siebie.

Art 715. Jezeli umowa uzyczenia zostala zawarta na czas nie oznaczony, uzyczenie konczy sie, gdy bioracy uczynil z rzeczy uzytek odpowiadajacy umowie albo gdy uplynal czas, w którym mógl ten uzytek uczynic.

Art 716. Jezeli bioracy uzywa rzeczy w sposób sprzeczny z umowa albo z wlasciwosciami lub z przeznaczeniem rzeczy, jezeli powierza rzecz innej osobie nie bedac do tego upowazniony przez umowe ani zmuszony przez okolicznosci, albo jezeli rzecz stanie sie potrzebna uzyczajacemu z powodów nie przewidzianych w chwili zawarcia umowy, uzyczajacy moze zadac zwrotu rzeczy, chociazby umowa byla zawarta na czas oznaczony.

Art 717. Jezeli kilka osób wspólnie wzielo rzecz do uzywania, ich odpowiedzialnosc jest solidarna.

Art 718. § 1. Po zakonczeniu uzyczenia bioracy do uzywania obowiazany jest zwrócic uzyczajacemu rzecz w stanie nie pogorszonym; jednakze bioracy nie ponosi odpowiedzialnosci za zuzycie rzeczy bedace nastepstwem prawidlowego uzywania.
§ 2. Jezeli bioracy do uzywania powierzyl rzecz innej osobie, obowiazek powyzszy ciazy takze na tej osobie.

Art 719. Roszczenie uzyczajacego przeciwko bioracemu do uzywania o naprawienie szkody za uszkodzenie lub pogorszenie rzeczy, jak równiez roszczenia bioracego do uzywania przeciwko uzyczajacemu o zwrot nakladów na rzecz oraz o naprawienie szkody poniesionej wskutek wad rzeczy przedawniaja sie z uplywem roku od dnia zwrotu rzeczy.

TytulXIX. POZYCZKA

Art 720. § 1. Przez umowe pozyczki dajacy pozyczke zobowiazuje sie przeniesc na wlasnosc bioracego okreslona ilosc pieniedzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a bioracy zobowiazuje sie zwrócic te sama ilosc pieniedzy albo te sama ilosc rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakosci.
§ 2. Umowa pozyczki, której wartosc przenosi piecset zlotych, powinna byc stwierdzona pismem.

Art 721. Dajacy pozyczke moze odstapic od umowy i odmówic wydania przedmiotu pozyczki, jezeli zwrot pozyczki jest watpliwy z powodu zlego stanu majatkowego drugiej strony. Uprawnienie to nie przysluguje dajacemu pozyczke, jezeli w chwili zawarcia umowy o zlym stanie majatkowym drugiej strony wie
DZIAL lub z latwoscia mógl sie dowiedziec.

Art 722. Roszczenie bioracego pozyczke o wydanie przedmiotu pozyczki przedawnia sie z uplywem szesciu miesiecy od chwili, gdy przedmiot mial byc wydany.

Art 723. Jezeli termin zwrotu pozyczki nie jest oznaczony, dluznik obowiazany jest zwrócic pozyczke w ciagu szesciu tygodni po wypowiedzeniu przez dajacego pozyczke.

Art 724. Jezeli rzeczy otrzymane przez bioracego pozyczke maja wady, dajacy pozyczke obowiazany jest do naprawienia szkody, która wyrzadzil bioracemu przez to, ze wiedzac o wadach nie zawiadomil go o nich. Przepisu powyzszego nie stosuje sie w wypadku, gdy bioracy mógl z latwoscia wade zauwazyc.

TytulXX. UMOWA RACHUNKU BANKOWEGO

Art 725. Przez umowe rachunku bankowego bank zobowiazuje sie wzgledem posiadacza rachunku, na czas oznaczony lub nieoznaczony, do przechowywania jego srodków pienieznych oraz, jezeli umowa tak stanowi, do przeprowadzania na jego zlecenie rozliczen pienieznych.

Art 726. Bank moze obracac czasowo wolne srodki pieniezne zgromadzone na rachunku bankowym z obowiazkiem ich zwrotu w calosci lub w czesci na kazde zadanie, chyba ze umowa uzaleznia obowiazek zwrotu od wypowiedzenia.

Art 727. Bank moze odmówic wykonania zlecenia posiadacza rachunku bankowego tylko w wypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych.

Art 728. § 1. Przy umowie zawartej na czas nieoznaczony bank jest obowiazany informowac posiadacza rachunku, w sposób okreslony w umowie, o kazdej zmianie stanu rachunku bankowego.
§ 2. Bank jest obowiazany przesylac posiadaczowi co najmniej raz w miesiacu bezplatnie wyciag z rachunku z informacja o zmianach stanu rachunku i ustaleniem salda, chyba ze posiadacz wyrazil pisemnie zgode na inny sposób informowania o zmianach stanu rachunku i ustaleniu salda.
§ 3. Posiadacz rachunku bankowego jest obowiazany zglosic bankowi niezgodnosc zmian stanu rachunku lub salda w ciagu czternastu dni od dnia otrzymania wyciagu z rachunku.

Art 729. Posiadacz imiennego rachunku bankowego obowiazany jest zawiadamiac bank o kazdej zmianie swego zamieszkania lub siedziby.

Art 730. Rozwiazanie umowy rachunku bankowego zawartej na czas nie oznaczony moze nastapic w kazdym czasie wskutek wypowiedzenia przez którakolwiek ze stron; jednakze bank moze wypowiedziec taka umowe tylko z waznych powodów.

Art 731. Roszczenia wynikajace ze stosunku rachunku bankowego przedawniaja sie z uplywem lat dwóch. Nie dotyczy to roszczen o zwrot wkladów oszczednosciowych.

Art 732. Przepisy niniejszego tytulu stosuje sie odpowiednio równiez do rachunków prowadzonych przez spóldzielcze kasy oszczednosciowo-kredytowe.

Art 733. Przepisy niniejszego tytulu nie uchybiaja przepisom o rozliczeniach pienieznych.

TytulXXI. ZLECENIE

Art 734. § 1. Przez umowe zlecenia przyjmujacy zlecenie zobowiazuje sie do dokonania okreslonej czynnosci prawnej dla dajacego zlecenie.
§ 2. W braku odmiennej umowy zlecenie obejmuje umocowanie do wykonania czynnosci w imieniu dajacego zlecenie. Przepis ten nie uchybia przepisom o formie pelnomocnictwa.

Art 735. § 1. Jezeli ani z umowy, ani z okolicznosci nie wynika, ze przyjmujacy zlecenie zobowiazal sie wykonac je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia nalezy sie wynagrodzenie.
§ 2. Jezeli nie ma obowiazujacej taryfy, a nie umówiono sie o wysokosc wynagrodzenia, nalezy sie wynagrodzenie odpowiadajace wykonanej pracy.

Art 736. Kto zawodowo trudni sie zalatwianiem czynnosci dla drugich, powinien, jezeli nie chce zlecenia przyjac, zawiadomic o tym niezwlocznie dajacego zlecenie. Taki sam obowiazek ciazy na osobie, która dajacemu zlecenie oswiadczyla gotowosc zalatwiania czynnosci danego rodzaju.

Art 737. Przyjmujacy zlecenie moze bez uprzedniej zgody dajacego zlecenie odstapic od wskazanego przez niego sposobu wykonania zlecenia, jezeli nie ma moznosci uzyskania jego zgody, a zachodzi uzasadniony powód do przypuszczenia, ze dajacy zlecenie zgodzilby sie na zmiane, gdyby wie
DZIAL o istniejacym stanie rzeczy.

Art 738. § 1. Przyjmujacy zlecenie moze powierzyc wykonanie zlecenia osobie trzeciej tylko wtedy, gdy to wynika z umowy lub ze zwyczaju albo gdy jest do tego zmuszony przez okolicznosci. W wypadku takim obowiazany jest zawiadomic niezwlocznie dajacego zlecenie o osobie i o miejscu zamieszkania swego zastepcy i w razie zawiadomienia odpowiedzialny jest tylko za brak nalezytej starannosci w wyborze zastepcy.
§ 2. Zastepca odpowiedzialny jest za wykonanie zlecenia takze wzgledem dajacego zlecenie. Jezeli przyjmujacy zlecenie ponosi odpowiedzialnosc za czynnosci swego zastepcy jak za swoje wlasne czynnosci, ich odpowiedzialnosc jest solidarna.

Art 739. W wypadku gdy przyjmujacy zlecenie powierzyl wykonanie zlecenia innej osobie nie bedac do tego uprawniony, a rzecz nalezaca do dajacego zlecenie ulegla przy wykonywaniu zlecenia utracie lub uszkodzeniu, przyjmujacy zlecenie jest odpowiedzialny takze za utrate lub uszkodzenie przypadkowe, chyba ze jedno lub drugie nastapiloby równiez wtedy, gdyby sam zlecenie wykonywal.

Art 740. Przyjmujacy zlecenie powinien udzielac dajacemu zlecenie potrzebnych wiadomosci o przebiegu sprawy, a po wykonaniu zlecenia lub po wczesniejszym rozwiazaniu umowy zlozyc mu sprawozdanie. Powinien mu wydac wszystko, co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyskal, chociazby w imieniu wlasnym.

Art 741. Przyjmujacemu zlecenie nie wolno uzywac we wlasnym interesie rzeczy i pieniedzy dajacego zlecenie. Od sum pienieznych zatrzymanych ponad potrzebe wynikajaca z wykonywania zlecenia powinien placic dajacemu zlecenie odsetki ustawowe.

Art 742. Dajacy zlecenie powinien zwrócic przyjmujacemu zlecenie wydatki, które ten poczynil w celu nalezytego wykonania zlecenia, wraz z odsetkami ustawowymi; powinien równiez zwolnic przyjmujacego zlecenie od zobowiazan, które ten w powyzszym celu zaciagnal w imieniu wlasnym.

Art 743. Jezeli wykonanie zlecenia wymaga wydatków, dajacy zlecenie powinien na zadanie przyjmujacego udzielic mu odpowiedniej zaliczki.

Art 744. W razie odplatnego zlecenia wynagrodzenie nalezy sie przyjmujacemu dopiero po wykonaniu zlecenia, chyba ze co innego wynika z umowy lub z przepisów szczególnych.

Art 745. Jezeli kilka osób dalo lub przyjelo zlecenie wspólnie, ich odpowiedzialnosc wzgledem drugiej strony jest solidarna.

Art 746. § 1. Dajacy zlecenie moze je wypowiedziec w kazdym czasie. Powinien jednak zwrócic przyjmujacemu zlecenie wydatki, które ten poczynil w celu nalezytego wykonania zlecenia; w razie odplatnego zlecenia obowiazany jest uiscic przyjmujacemu zlecenie czesc wynagrodzenia odpowiadajaca jego dotychczasowym czynnosciom, a jezeli wypowiedzenie nastapilo bez waznego powodu, powinien takze naprawic szkode.
§ 2. Przyjmujacy zlecenie moze je wypowiedziec w kazdym czasie. Jednakze gdy zlecenie jest odplatne, a wypowiedzenie nastapilo bez waznego powodu, przyjmujacy zlecenie jest odpowiedzialny za szkode.
§ 3. Nie mozna zrzec sie z góry uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z waznych powodów.

Art 747. W braku odmiennej umowy zlecenie nie wygasa ani wskutek smierci dajacego zlecenie, ani wskutek utraty przez niego zdolnosci do czynnosci prawnych. Jezeli jednak, zgodnie z umowa, zlecenie wygaslo, przyjmujacy zlecenie powinien, gdyby z przerwania powierzonych mu czynnosci mogla wyniknac szkoda, prowadzic te czynnosci nadal, dopóki spadkobierca albo przedstawiciel ustawowy dajacego zlecenie nie bedzie mógl zarzadzic inaczej.

Art 748. W braku odmiennej umowy zlecenie wygasa wskutek smierci przyjmujacego zlecenie albo wskutek utraty przez niego pelnej zdolnosci do czynnosci prawnych.

Art 749. Jezeli zlecenie wygaslo, uwaza sie je mimo to za istniejace na korzysc przyjmujacego zlecenie az do chwili, kiedy dowie
DZIAL sie o wygasnieciu zlecenia.

Art 750. Do umów o swiadczenie uslug, które nie sa uregulowane innymi przepisami, stosuje sie odpowiednio przepisy o zleceniu.

Art 751. Z uplywem lat dwóch przedawniaja sie:
1) roszczenia o wynagrodzenie za spelnione czynnosci i o zwrot poniesionych wydatków przyslugujace osobom, które stale lub w zakresie dzialalnosci przedsiebiorstwa trudnia sie czynnosciami danego rodzaju; to samo dotyczy roszczen z tytulu zaliczek udzielonych tym osobom;
2) roszczenia z tytulu utrzymania, pielegnowania, wychowania lub nauki, jezeli przysluguja osobom trudniacym sie zawodowo takimi czynnosciami albo osobom utrzymujacym zaklady na ten cel przeznaczone.

TytulXXII. PROWADZENIE CUDZYCH SPRAW BEZ ZLECENIA

Art 752. Kto bez zlecenia prowadzi cudza sprawe, powinien dzialac z korzyscia osoby, której sprawe prowadzi, i zgodnie z jej prawdopodobna wola, a przy prowadzeniu sprawy obowiazany jest zachowywac nalezyta starannosc.

Art 753. § 1. Prowadzacy cudza sprawe bez zlecenia powinien w miare moznosci zawiadomic o tym osobe, której sprawe prowadzi, i stosownie do okolicznosci albo oczekiwac jej zlecen, albo prowadzic sprawe dopóty, dopóki osoba ta nie bedzie mogla sama sie nia zajac.
§ 2. Z czynnosci swych prowadzacy cudza sprawe powinien zlozyc rachunek oraz wydac wszystko, co przy prowadzeniu sprawy uzyskal dla osoby, której sprawe prowadzi. Jezeli dzialal zgodnie ze swoimi obowiazkami, moze zadac zwrotu uzasadnionych wydatków i nakladów wraz z ustawowymi odsetkami oraz zwolnienia od zobowiazan, które zaciagnal przy prowadzeniu sprawy.

Art 754. Kto prowadzi cudza sprawe wbrew wiadomej mu woli osoby, której sprawe prowadzi, nie moze zadac zwrotu poniesionych wydatków i odpowiedzialny jest za szkode, chyba ze wola tej osoby sprzeciwia sie ustawie lub zasadom wspólzycia spolecznego.

Art 755. Jezeli prowadzacy cudza sprawe dokonal zmian w mieniu osoby, której sprawe prowadzi, bez wyraznej potrzeby lub korzysci tej osoby albo wbrew wiadomej mu jej woli, obowiazany jest przywrócic stan poprzedni, a gdyby to nie bylo mozliwe, naprawic szkode. Naklady moze zabrac z powrotem, o ile moze to uczynic bez uszkodzenia rzeczy.

Art 756. Potwierdzenie osoby, której sprawa byla prowadzona, nadaje prowadzeniu sprawy skutki zlecenia.

Art 757. Kto w celu odwrócenia niebezpieczenstwa grozacego drugiemu ratuje jego dobro, moze zadac od niego zwrotu uzasadnionych wydatków, chociazby jego dzialanie nie odnioslo skutku, i jest odpowiedzialny tylko za wine umyslna lub razace niedbalstwo.

TytulXXIII. UMOWA AGENCYJNA

Art 758. § 1. Przez umowe agencyjna przyjmujacy zlecenie (agent) zobowiazuje sie, w zakresie dzialalnosci swego przedsiebiorstwa, do stalego posredniczenia, za wynagrodzeniem, przy zawieraniu z klientami umów na rzecz dajacego zlecenie przedsiebiorcy albo do zawierania ich w jego imieniu.
§ 2. Do zawierania umów w imieniu dajacego zlecenie oraz do odbierania dla niego oswiadczen agent jest uprawniony tylko wtedy, gdy ma do tego umocowanie.

Art 7581. § 1. Jezeli sposób wynagrodzenia nie zostal w umowie okreslony, agentowi nalezy sie prowizja.
§ 2. Prowizja jest wynagrodzenie, którego wysokosc zalezy od liczby lub wartosci zawartych umów.
§ 3. Jezeli wysokosc prowizji nie zostala w umowie okreslona, nalezy sie ona w wysokosci zwyczajowo przyjetej w stosunkach danego rodzaju, w miejscu dzialalnosci prowadzonej przez agenta, a w razie niemoznosci ustalenia prowizji w ten sposób, agentowi nalezy sie prowizja w odpowiedniej wysokosci, uwzgledniajacej wszystkie okolicznosci bezposrednio zwiazane z wykonaniem zleconych mu czynnosci.

Art 7582. Kazda ze stron moze zadac od drugiej pisemnego potwierdzenia tresci umowy oraz postanowien ja zmieniajacych lub uzupelniajacych. Zrzeczenie sie tego uprawnienia jest niewazne.

Art 759. W razie watpliwosci poczytuje sie, ze agent jest upowazniony do przyjmowania dla dajacego zlecenie zaplaty za swiadczenie, które spelnia za dajacego zlecenie, oraz do przyjmowania dla niego swiadczen, za które placi, jak równiez do odbierania zawiadomien o wadach oraz oswiadczen dotyczacych wykonania umowy, która zawarl w imieniu dajacego zlecenie.

Art 760. Kazda ze stron obowiazana jest do zachowania lojalnosci wobec drugiej.

Art 7601. § 1. Agent obowiazany jest w szczególnosci przekazywac wszelkie informacje majace znaczenie dla dajacego zlecenie oraz przestrzegac jego wskazówek uzasadnionych w danych okolicznosciach, a takze podejmowac, w zakresie prowadzonych spraw, czynnosci potrzebne do ochrony praw dajacego zlecenie.
§ 2. Postanowienia umowy sprzeczne z trescia § 1 sa niewazne.

Art 7602. § 1. Dajacy zlecenie obowiazany jest przekazywac agentowi dokumenty i informacje potrzebne do prawidlowego wykonania umowy.
§ 2. Dajacy zlecenie obowiazany jest w rozsadnym czasie zawiadomic agenta o przyjeciu lub odrzuceniu propozycji zawarcia umowy oraz o niewykonaniu umowy, przy której zawarciu agent posredniczyl lub która zawarl w imieniu dajacego zlecenie.
§ 3. Dajacy zlecenie obowiazany jest zawiadomic w rozsadnym czasie agenta o tym, ze liczba umów, których zawarcie przewiduje, lub wartosc ich przedmiotu bedzie znacznie nizsza niz ta, której agent móglby sie normalnie spodziewac.
§ 4. Postanowienia umowy sprzeczne z trescia § 1-3 sa niewazne.

Art 7603. W razie gdy agent zawierajacy umowe w imieniu dajacego zlecenie nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, umowe uwaza sie za potwierdzona, jezeli dajacy zlecenie niezwlocznie po otrzymaniu wiadomosci o zawarciu umowy nie oswiadczy klientowi, ze umowy nie potwierdza.

Art 761. § 1. Agent moze zadac prowizji od umów zawartych w czasie trwania umowy agencyjnej, jezeli do ich zawarcia doszlo w wyniku jego dzialalnosci lub jezeli zostaly one zawarte z klientami pozyskanymi przez agenta poprzednio dla umów tego samego rodzaju.
§ 2. Jezeli agentowi zostalo przyznane prawo wylacznosci w odniesieniu do oznaczonej grupy klientów lub obszaru geograficznego, a w czasie trwania umowy agencyjnej zostala bez udzialu agenta zawarta umowa z klientem z tej grupy lub obszaru, agent moze zadac prowizji od tej umowy. Dajacy zlecenie obowiazany jest w rozsadnym czasie zawiadomic agenta o zawarciu takiej umowy.

Art 7611. § 1. Agent moze zadac prowizji od umowy zawartej po rozwiazaniu umowy agencyjnej, jezeli - przy spelnieniu przeslanek z
Art 761 - propozycje zawarcia umowy dajacy zlecenie lub agent otrzymal od klienta przed rozwiazaniem umowy agencyjnej.
§ 2. Agent moze zadac prowizji od umowy zawartej po rozwiazaniu umowy agencyjnej takze wtedy, gdy do jej zawarcia doszlo w przewazajacej mierze w wyniku jego dzialalnosci w okresie trwania umowy agencyjnej, a zarazem w rozsadnym czasie od jej rozwiazania.

Art 7612. Agent nie moze zadac prowizji, o której mowa w
Art 761, jezeli prowizja ta nalezy sie zgodnie z
Art 7611 poprzedniemu agentowi, chyba ze z okolicznosci wynika, ze wzgledy slusznosci przemawiaja za podzialem prowizji miedzy obu agentów.

Art 7613. § 1. W braku odmiennego postanowienia umowy agencyjnej agent nabywa prawo do prowizji z chwila, w której dajacy zlecenie powinien byl, zgodnie z umowa z klientem, spelnic swiadczenie albo faktycznie je spelnil, albo tez swoje swiadczenie spelnil klient. Jednakze strony nie moga umówic sie, ze agent nabywa prawo do prowizji pózniej niz w chwili, w której klient spelnil swiadczenie albo powinien byl je spelnic, gdyby dajacy zlecenie spelnil swiadczenie.
§ 2. Jezeli umowa zawarta pomiedzy dajacym zlecenie i klientem ma byc wykonywana czesciami, agent nabywa prawo do prowizji w miare wykonywania tej umowy.
§ 3. Roszczenie o zaplate prowizji staje sie wymagalne z uplywem ostatniego dnia miesiaca nastepujacego po kwartale, w którym agent nabyl prawo do prowizji. Postanowienie umowy mniej korzystne dla agenta jest niewazne.

Art 7614. Agent nie moze zadac prowizji, gdy oczywiste jest, ze umowa z klientem nie zostanie wykonana na skutek okolicznosci, za które dajacy zlecenie nie ponosi odpowiedzialnosci, jezeli zas prowizja zostala juz agentowi wyplacona, podlega ona zwrotowi. Postanowienie umowy agencyjnej mniej korzystne dla agenta jest niewazne.

Art 7615. § 1. Dajacy zlecenie obowiazany jest zlozyc agentowi oswiadczenie zawierajace dane o naleznej mu prowizji nie pózniej niz w ostatnim dniu miesiaca nastepujacego po kwartale, w którym agent nabyl prawo do prowizji. Oswiadczenie to powinno wskazywac wszystkie dane stanowiace podstawe do obliczenia wysokosci naleznej prowizji. Postanowienie umowy agencyjnej mniej korzystne dla agenta jest niewazne.
§ 2. Agent moze domagac sie udostepnienia informacji potrzebnych do ustalenia, czy wysokosc naleznej mu prowizji zostala prawidlowo obliczona, w szczególnosci moze domagac sie wyciagów z ksiag handlowych dajacego zlecenie albo zadac, aby wglad i wyciag z tych ksiag zostal zapewniony bieglemu rewidentowi wybranemu przez strony. Postanowienie umowy agencyjnej mniej korzystne dla agenta jest niewazne.
§ 3. W razie nieudostepnienia agentowi informacji, o których mowa w § 2, agent moze domagac sie ich udostepnienia w drodze powództwa wytoczonego w okresie szesciu miesiecy od dnia zgloszenia zadania dajacemu zlecenie.
§ 4. W razie nieosiagniecia przez strony porozumienia co do wyboru bieglego rewidenta, o którym mowa w § 2, agent moze domagac sie, w drodze powództwa wytoczonego w okresie szesciu miesiecy od dnia zgloszenia zadania dajacemu zlecenie, dokonania wgladu i wyciagu z ksiag przez bieglego wskazanego przez sad.

Art 7616. Przepisy
Art 761-7615 stosuje sie w razie gdy prowizja stanowi calosc lub czesc wynagrodzenia, chyba ze strony uzgodnily stosowanie tych przepisów do innego rodzaju wynagrodzenia.

Art 7617. § 1. W umowie agencyjnej zawartej w formie pisemnej mozna zastrzec, ze agent za odrebnym wynagrodzeniem (prowizja del credere), w uzgodnionym zakresie, odpowiada za wykonanie zobowiazania przez klienta. Jezeli umowa nie stanowi inaczej, agent odpowiada za to, ze klient spelni swiadczenie. W razie niezachowania formy pisemnej poczytuje sie umowe agencyjna za zawarta bez tego zastrzezenia.
§ 2. Odpowiedzialnosc agenta moze dotyczyc tylko oznaczonej umowy lub umów z oznaczonym klientem, przy których zawarciu posredniczyl albo które zawarl w imieniu dajacego zlecenie.

Art 762. W braku odmiennego postanowienia umowy agent moze domagac sie zwrotu wydatków zwiazanych z wykonaniem zlecenia tylko o tyle, o ile byly uzasadnione i o ile ich wysokosc przekracza zwykla w danych stosunkach miare.

Art 763. Dla zabezpieczenia roszczenia o wynagrodzenie oraz o zwrot wydatków i zaliczek udzielonych dajacemu zlecenie agentowi przysluguje ustawowe prawo zastawu na rzeczach i papierach wartosciowych dajacego zlecenie, otrzymanych w zwiazku z umowa agencyjna, dopóki przedmioty te znajduja sie u niego lub osoby, która je dzierzy w jego imieniu, albo dopóki moze nimi rozporzadzac za pomoca dokumentów.

Art 764. Umowe zawarta na czas oznaczony, a wykonywana przez strony po uplywie terminu, na jaki zostala zawarta, poczytuje sie za zawarta na czas nieoznaczony.

Art 7641. § 1. Umowa zawarta na czas nieoznaczony moze byc wypowiedziana na miesiac naprzód w pierwszym roku, na dwa miesiace naprzód w drugim roku oraz na trzy miesiace naprzód w trzecim i nastepnych latach trwania umowy. Ustawowe terminy wypowiedzenia nie moga byc skracane.
§ 2. Ustawowe terminy wypowiedzenia moga zostac umownie przedluzone, z tym ze termin ustalony dla dajacego zlecenie nie moze byc krótszy niz termin ustalony dla agenta. Przedluzenie terminu dla agenta powoduje takie samo przedluzenie dla dajacego zlecenie.
§ 3. Jezeli umowa nie stanowi inaczej, termin wypowiedzenia uplywa z koncem miesiaca kalendarzowego.
§ 4. Przepisy § 1-3 maja zastosowanie do umowy zawartej na czas oznaczony, a przeksztalconej z mocy
Art 764 w umowe zawarta na czas nieoznaczony. Okres, na jaki umowa na czas oznaczony byla zawarta, uwzglednia sie przy ustalaniu terminu wypowiedzenia.

Art 7642. § 1. Umowa agencyjna, chociazby byla zawarta na czas oznaczony, moze byc wypowiedziana bez zachowania terminów wypowiedzenia z powodu niewykonania obowiazków przez jedna ze stron w calosci lub znacznej czesci, a takze w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych okolicznosci.
§ 2. Jezeli wypowiedzenia dokonano na skutek okolicznosci, za które ponosi odpowiedzialnosc druga strona, jest ona zobowiazana do naprawienia szkody poniesionej przez wypowiadajacego w nastepstwie rozwiazania umowy.

Art 7643. § 1. Po rozwiazaniu umowy agencyjnej agent moze zadac od dajacego zlecenie swiadczenia wyrównawczego, jezeli w czasie trwania umowy agencyjnej pozyskal nowych klientów lub doprowadzil do istotnego wzrostu obrotów z dotychczasowymi klientami, a dajacy zlecenie czerpie nadal znaczne korzysci z umów z tymi klientami. Roszczenie to przysluguje agentowi, jezeli, biorac pod uwage wszystkie okolicznosci, a zwlaszcza utrate przez agenta prowizji od umów zawartych przez dajacego zlecenie z tymi klientami, przemawiaja za tym wzgledy slusznosci.
§ 2. Swiadczenie wyrównawcze nie moze przekroczyc wysokosci wynagrodzenia agenta za jeden rok, obliczonego na podstawie sredniego rocznego wynagrodzenia uzyskanego w okresie ostatnich pieciu lat. Jezeli umowa agencyjna trwala krócej niz piec lat, wynagrodzenie to oblicza sie z uwzglednieniem sredniej z calego okresu jej trwania.
§ 3. Uzyskanie swiadczenia wyrównawczego nie pozbawia agenta moznosci dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych.
§ 4. W razie smierci agenta, swiadczenia wyrównawczego, o którym mowa w § 1, moga zadac jego spadkobiercy.
§ 5. Mozliwosc dochodzenia roszczenia o swiadczenie wyrównawcze zalezy od zgloszenia przez agenta lub jego spadkobierców odpowiedniego zadania wobec dajacego zlecenie przed uplywem roku od rozwiazania umowy.

Art 7644. Swiadczenie wyrównawcze nie przysluguje agentowi, jezeli:
1) dajacy zlecenie wypowie
DZIAL umowe na skutek okolicznosci, za które odpowiedzialnosc ponosi agent, usprawiedliwiajacych wypowiedzenie umowy bez zachowania terminów wypowiedzenia,
2) agent wypowie
DZIAL umowe, chyba ze wypowiedzenie jest uzasadnione okolicznosciami, za które odpowiada dajacy zlecenie, albo jest usprawiedliwione wiekiem, ulomnoscia lub choroba agenta, a wzgledy slusznosci nie pozwalaja domagac sie od niego dalszego wykonywania czynnosci agenta,
3) agent za zgoda dajacego zlecenie przeniósl na inna osobe swoje prawa i obowiazki wynikajace z umowy.

Art 7645. Do czasu rozwiazania umowy strony nie moga umówic sie w sposób odbiegajacy na niekorzysc agenta od postanowien
Art 7643 i
Art 7644.

Art 7646. § 1. Strony moga, w formie pisemnej pod rygorem niewaznosci, ograniczyc dzialalnosc agenta majaca charakter konkurencyjny na okres po rozwiazaniu umowy agencyjnej (ograniczenie dzialalnosci konkurencyjnej). Ograniczenie jest wazne, jezeli dotyczy grupy klientów lub obszaru geograficznego, objetych dzialalnoscia agenta, oraz rodzaju towarów lub uslug stanowiacych przedmiot umowy.
§ 2. Ograniczenie dzialalnosci konkurencyjnej nie moze byc zastrzezone na okres dluzszy niz dwa lata od rozwiazania umowy.
§ 3. Dajacy zlecenie obowiazany jest do wyplacania agentowi odpowiedniej sumy pienieznej za ograniczenie dzialalnosci konkurencyjnej w czasie jego trwania, chyba ze co innego wynika z umowy albo ze umowa agencyjna zostala rozwiazana na skutek okolicznosci, za które agent ponosi odpowiedzialnosc.
§ 4. Jezeli wysokosc sumy, o której mowa w § 3, nie zostala w umowie okreslona, nalezy sie suma w wysokosci odpowiedniej do korzysci osiagnietych przez dajacego zlecenie na skutek ograniczenia dzialalnosci konkurencyjnej oraz utraconych z tego powodu mozliwosci zarobkowych agenta.

Art 7647. Dajacy zlecenie moze do dnia rozwiazania umowy odwolac ograniczenie dzialalnosci konkurencyjnej z takim skutkiem, ze po uplywie szesciu miesiecy od chwili odwolania jest on zwolniony z obowiazku wyplacania sumy, o której mowa w
Art 7646 § 3 i 4. Odwolanie ograniczenia dzialalnosci konkurencyjnej wymaga formy pisemnej pod rygorem niewaznosci.

Art 7648. Jezeli agent wypowie
DZIAL umowe na skutek okolicznosci, za które odpowiedzialnosc ponosi dajacy zlecenie, moze on zwolnic sie z obowiazku przestrzegania ograniczenia dzialalnosci konkurencyjnej przez zlozenie dajacemu zlecenie oswiadczenia na pismie przed uplywem miesiaca od dnia wypowiedzenia.

Art 7649. Do umowy o tresci okreslonej w
Art 758 § 1, zawartej z agentem przez osobe nie bedaca przedsiebiorca, stosuje sie przepisy niniejszego tytulu, z wylaczeniem
Art 761-7612,
Art 7615 oraz
Art 7643-7648.

TytulXXIV. UMOWA KOMISU

Art 765. Przez umowe komisu przyjmujacy zlecenie (komisant) zobowiazuje sie za wynagrodzeniem (prowizja) w zakresie dzialalnosci swego przedsiebiorstwa do kupna lub sprzedazy rzeczy ruchomych na rachunek dajacego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu wlasnym.

Art 766. Komisant powinien wydac komitentowi wszystko, co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyskal, w szczególnosci powinien przelac na niego wierzytelnosci, które nabyl na jego rachunek. Powyzsze uprawnienia komitenta sa skuteczne takze wzgledem wierzycieli komisanta.

Art 767. Jezeli komisant zawarl umowe na warunkach korzystniejszych od warunków oznaczonych przez komitenta, uzyskana korzysc nalezy sie komitentowi.

Art 768. § 1. Jezeli komisant sprzedal oddana mu do sprzedazy rzecz za cene nizsza od ceny oznaczonej przez komitenta, obowiazany jest zaplacic komitentowi róznice.
§ 2. Jezeli komisant nabyl rzecz za cene wyzsza od ceny oznaczonej przez komitenta, komitent moze niezwlocznie po otrzymaniu zawiadomienia o wykonaniu zlecenia oswiadczyc, ze nie uznaje czynnosci za dokonana na jego rachunek; brak takiego oswiadczenia jest jednoznaczny z wyrazeniem zgody na wyzsza cene.
§ 3. Komitent nie moze zadac zaplacenia róznicy ceny ani odmówic zgody na wyzsza cene, jezeli zlecenie nie moglo byc wykonane po cenie oznaczonej, a zawarcie umowy uchronilo komitenta od szkody.

Art 769. § 1. Jezeli rzecz jest narazona na zepsucie, a nie mozna czekac na zarzadzenie komitenta, komisant jest uprawniony, a gdy tego interes komitenta wymaga - zobowiazany sprzedac rzecz z zachowaniem nalezytej starannosci. O dokonaniu sprzedazy obowiazany jest zawiadomic niezwlocznie komitenta.
§ 2. Jezeli komitent dopuscil sie zwloki z odebraniem rzeczy, stosuje sie odpowiednio przepisy o skutkach zwloki kupujacego z odebraniem rzeczy sprzedanej.

Art 770. Komisant nie ponosi odpowiedzialnosci za ukryte wady fizyczne rzeczy, jak równiez za jej wady prawne, jezeli przed zawarciem umowy podal to do wiadomosci kupujacego. Jednakze wylaczenie odpowiedzialnosci nie dotyczy wad rzeczy, o których komisant wie
DZIAL lub z latwoscia mógl sie dowiedziec.

Art 7701. Do umowy sprzedazy rzeczy ruchomej, zawartej przez komisanta z osoba fizyczna, która nabywa rzecz w celu niezwiazanym z jej dzialalnoscia gospodarcza ani zawodowa, stosuje sie przepisy o sprzedazy konsumenckiej.

Art 771. Komisant, który bez upowaznienia komitenta udzielil osobie trzeciej kredytu lub zaliczki, dziala na wlasne niebezpieczenstwo.

Art 772. § 1. Komisant nabywa roszczenie o zaplate prowizji z chwila, gdy komitent otrzymal rzecz albo cene. Jezeli umowa ma byc wykonywana czesciami, komisant nabywa roszczenie o prowizje w miare wykonywania umowy.
§ 2. Komisant moze zadac prowizji takze wtedy, gdy umowa nie zostala wykonana z przyczyn dotyczacych komitenta.

Art 773. § 1. Dla zabezpieczenia roszczen o prowizje oraz roszczen o zwrot wydatków i zaliczek udzielonych komitentowi, jak równiez dla zabezpieczenia wszelkich innych naleznosci wyniklych ze zlecen komisowych przysluguje komisantowi ustawowe prawo zastawu na rzeczach stanowiacych przedmiot komisu, dopóki rzeczy te znajduja sie u niego lub u osoby, która je dzierzy w jego imieniu, albo dopóki moze nimi rozporzadzac za pomoca dokumentów.
§ 2. Wymienione naleznosci moga byc zaspokojone z wierzytelnosci nabytych przez komisanta na rachunek komitenta, z pierwszenstwem przed wierzycielami komitenta.
§ 3. (skreslony).

TytulXXV. UMOWA PRZEWOZU

DZIAL I. PRZEPISY OGÓLNE

Art 774. Przez umowe przewozu przewoznik zobowiazuje sie w zakresie dzialalnosci swego przedsiebiorstwa do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy.

Art 775. Przepisy tytulu niniejszego stosuje sie do przewozu w zakresie poszczególnych rodzajów transportu tylko o tyle, o ile przewóz ten nie jest uregulowany odrebnymi przepisami.

DZIAL II. PRZEWÓZ OSÓB

Art 776. Przewoznik obowiazany jest do zapewnienia podróznym odpowiadajacych rodzajowi transportu warunków bezpieczenstwa i higieny oraz takich wygód, jakie ze wzgledu na rodzaj transportu uwaza sie za niezbedne.

Art 777. § 1. Za bagaz, który podrózny przewozi ze soba, przewoznik ponosi odpowiedzialnosc tylko wtedy, gdy szkoda wynikla z winy umyslnej lub razacego niedbalstwa przewoznika.
§ 2. Za bagaz powierzony przewoznikowi przewoznik ponosi odpowiedzialnosc wedlug zasad przewidzianych dla przewozu rzeczy.

Art 778. Roszczenia z umowy przewozu osób przedawniaja sie z uplywem roku od dnia wykonania przewozu, a gdy przewóz nie zostal wykonany - od dnia, kiedy mial byc wykonany.

DZIAL III. PRZEWÓZ RZECZY

Art 779. Wysylajacy powinien podac przewoznikowi swój adres oraz adres odbiorcy, miejsce przeznaczenia, oznaczenie przesylki wedlug rodzaju, ilosci oraz sposobu opakowania, jak równiez wartosc rzeczy szczególnie cennych.

Art 780. § 1. Na zadanie przewoznika wysylajacy powinien wystawic list przewozowy zawierajacy dane wymienione w artykule poprzedzajacym, a ponadto wszelkie inne istotne postanowienia umowy. Wysylajacy ponosi skutki niedokladnego lub nieprawdziwego oswiadczenia.
§ 2. Wysylajacy moze zadac od przewoznika wydania mu odpisu listu przewozowego albo innego poswiadczenia przyjecia przesylki do przewozu.

Art 781. § 1. Jezeli stan zewnetrzny przesylki lub jej opakowanie nie sa odpowiednie dla danego rodzaju przewozu, przewoznik moze zadac, aby wysylajacy zlozyl pisemne oswiadczenie co do stanu przesylki, a w wypadku razacych braków odmówic przewozu.
§ 2. Jezeli przewoznik przyjmie przesylke bez zastrzezen, domniemywa sie, ze znajdowala sie w nalezytym stanie.

Art 782. Wysylajacy powinien dac przewoznikowi wszelkie dokumenty potrzebne ze wzgledu na przepisy celne, podatkowe i administracyjne.

Art 783. Jezeli rozpoczecie lub dokonanie przewozu dozna czasowej przeszkody wskutek okolicznosci dotyczacej przewoznika, wysylajacy moze od umowy odstapic, powinien jednak dac przewoznikowi odpowiednie wynagrodzenie za dokonana czesc przewozu w granicach tego, co na kosztach przewozu oszczedzil. Nie wylacza to roszczenia o naprawienie szkody, jezeli przeszkoda byla nastepstwem okolicznosci, za które przewoznik ponosi odpowiedzialnosc.

Art 784. Przewoznik powinien zawiadomic niezwlocznie odbiorce o nadejsciu przesylki do miejsca przeznaczenia.

Art 785. Po nadejsciu przesylki do miejsca przeznaczenia odbiorca moze w imieniu wlasnym wykonac wszelkie prawa wynikajace z umowy przewozu, w szczególnosci moze zadac wydania przesylki i listu przewozowego, jezeli jednoczesnie wykona zobowiazania wynikajace z tej umowy.

Art 786. Przez przyjecie przesylki i listu przewozowego odbiorca zobowiazuje sie do zaplaty oznaczonych w liscie przewozowym naleznosci przewoznika.

Art 787. § 1. Jezeli odbiorca odmawia przyjecia przesylki albo jezeli z innych przyczyn nie mozna mu jej doreczyc, przewoznik powinien niezwlocznie zawiadomic o tym wysylajacego. Jezeli wysylajacy nie nadesle w odpowiednim czasie wskazówek, przewoznik powinien oddac przesylke na przechowanie lub inaczej ja zabezpieczyc, zawiadamiajac o tym wysylajacego i odbiorce.
§ 2. Jezeli przesylka jest narazona na zepsucie albo jezeli jej przechowanie wymaga kosztów, na które nie ma pokrycia, przewoznik moze ja sprzedac przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o skutkach zwloki kupujacego z odebraniem rzeczy sprzedanej.

Art 788. § 1. Odszkodowanie za utrate, ubytek lub uszkodzenie przesylki w czasie od jej przyjecia do przewozu az do wydania odbiorcy nie moze przewyzszac zwyklej wartosci przesylki, chyba ze szkoda wynikla z winy umyslnej lub razacego niedbalstwa przewoznika.
§ 2. Przewoznik nie ponosi odpowiedzialnosci za ubytek nie przekraczajacy granic ustalonych we wlasciwych przepisach, a w braku takich przepisów - granic zwyczajowo przyjetych (ubytek naturalny).
§ 3. Za utrate, ubytek lub uszkodzenie pieniedzy, kosztownosci, papierów wartosciowych albo rzeczy szczególnie cennych przewoznik ponosi odpowiedzialnosc jedynie wtedy, gdy wlasciwosci przesylki byly podane przy zawarciu umowy, chyba ze szkoda wynikla z winy umyslnej lub razacego niedbalstwa przewoznika.

Art 789. § 1. Przewoznik moze oddac przesylke do przewozu innemu przewoznikowi na cala przestrzen przewozu lub jej czesc, jednakze ponosi odpowiedzialnosc za czynnosci dalszych przewozników jak za swoje wlasne czynnosci.
§ 2. Kazdy przewoznik, który przyjmuje przesylke na podstawie tego samego listu przewozowego, ponosi solidarna odpowiedzialnosc za caly przewóz wedlug tresci listu.
§ 3. Przewoznik, który z tytulu swej solidarnej odpowiedzialnosci za caly przewóz zaplacil odszkodowanie, ma zwrotne roszczenie do przewoznika ponoszacego odpowiedzialnosc za okolicznosci, z których szkoda wynikla. Jezeli okolicznosci tych ustalic nie mozna, odpowiedzialnosc ponosza wszyscy przewoznicy w stosunku do przypadajacego im przewoznego. Wolny od odpowiedzialnosci jest przewoznik, który udowodni, ze szkoda nie powstala na przestrzeni, przez która przewozil.

Art 790. § 1. Dla zabezpieczenia roszczen wynikajacych z umowy przewozu, w szczególnosci: przewoznego, skladowego, oplat celnych i innych wydatków, jak równiez dla zabezpieczenia takich roszczen przyslugujacych poprzednim spedytorom i przewoznikom, przysluguje przewoznikowi ustawowe prawo zastawu na przesylce, dopóki przesylka znajduje sie u niego lub u osoby, która ja dzierzy w jego imieniu, albo dopóki moze nia rozporzadzac za pomoca dokumentów.
§ 2. (skreslony).

Art 791. § 1. Wskutek zaplaty naleznosci przewoznika i przyjecia przesylki bez zastrzezen wygasaja wszelkie roszczenia przeciwko przewoznikowi wynikajace z umowy przewozu. Nie dotyczy to jednak roszczen z tytulu niewidocznych uszkodzen przesylki, jezeli odbiorca w ciagu tygodnia od chwili przyjecia przesylki zawiadomil o nich przewoznika.
§ 2. Przepisu powyzszego nie stosuje sie, gdy szkoda wynikla z winy umyslnej lub razacego niedbalstwa przewoznika.

Art 792. Roszczenia z umowy przewozu rzeczy przedawniaja sie z uplywem roku od dnia dostarczenia przesylki, a w razie calkowitej utraty przesylki lub jej dostarczenia z opóznieniem - od dnia, kiedy przesylka miala byc dostarczona.

Art 793. Roszczenia przyslugujace przewoznikowi przeciwko innym przewoznikom, którzy uczestniczyli w przewozie przesylki, przedawniaja sie z uplywem szesciu miesiecy od dnia, w którym przewoznik naprawil szkode, albo od dnia, w którym wytoczono przeciwko niemu powództwo.

TytulXXVI. UMOWA SPEDYCJI

Art 794. § 1. Przez umowe spedycji spedytor zobowiazuje sie za wynagrodzeniem w zakresie dzialalnosci swego przedsiebiorstwa do wysylania lub odbioru przesylki albo do dokonania innych uslug zwiazanych z jej przewozem.
§ 2. Spedytor moze wystepowac w imieniu wlasnym albo w imieniu dajacego zlecenie.

Art 795. Przepisy niniejszego tytulu stosuje sie do spedycji tylko o tyle, o ile nie jest ona uregulowana odrebnymi przepisami.

Art 796. Jezeli przepisy tytulu niniejszego albo przepisy szczególne nie stanowia inaczej, do umowy spedycji stosuje sie odpowiednio przepisy o umowie zlecenia.

Art 797. Spedytor obowiazany jest do podejmowania czynnosci potrzebnych do uzyskania zwrotu nienaleznie pobranych sum z tytulu przewoznego, cla i innych naleznosci zwiazanych z przewozem przesylki.

Art 798. Spedytor obowiazany jest do podjecia czynnosci potrzebnych do zabezpieczenia praw dajacego zlecenie lub osoby przez niego wskazanej wzgledem przewoznika albo innego spedytora.

Art 799. Spedytor jest odpowiedzialny za przewozników i dalszych spedytorów, którymi posluguje sie przy wykonaniu zlecenia, chyba ze nie ponosi winy w wyborze.

Art 800. Spedytor moze sam dokonac przewozu. W tym wypadku spedytor ma jednoczesnie prawa i obowiazki przewoznika.

Art 801. § 1. Odszkodowanie za utrate, ubytek lub uszkodzenie przesylki w czasie od jej przyjecia az do wydania przewoznikowi, dalszemu spedytorowi, dajacemu zlecenie lub osobie przez niego wskazanej, nie moze przewyzszac zwyklej wartosci przesylki, chyba ze szkoda wynikla z winy umyslnej lub razacego niedbalstwa spedytora.
§ 2. Spedytor nie ponosi odpowiedzialnosci za ubytek nie przekraczajacy granic ustalonych we wlasciwych przepisach, a w braku takich przepisów - granic zwyczajowo przyjetych.
§ 3. Za utrate, ubytek lub uszkodzenie pieniedzy, kosztownosci, papierów wartosciowych albo rzeczy szczególnie cennych spedytor ponosi odpowiedzialnosc jedynie wtedy, gdy wlasciwosci przesylki byly podane przy zawarciu umowy, chyba ze szkoda wynikla z winy umyslnej lub razacego niedbalstwa spedytora.

Art 802. § 1. Dla zabezpieczenia roszczen o przewozne oraz roszczen o prowizje, o zwrot wydatków i innych naleznosci wyniklych ze zlecen spedycyjnych, jak równiez dla zabezpieczenia takich roszczen przyslugujacych poprzednim spedytorom i przewoznikom, przysluguje spedytorowi ustawowe prawo zastawu na przesylce, dopóki przesylka znajduje sie u niego lub u osoby, która ja dzierzy w jego imieniu, albo dopóki moze nia rozporzadzac za pomoca dokumentów.
§ 2. (skreslony).

Art 803. § 1. Roszczenia z umowy spedycji przedawniaja sie z uplywem roku.
§ 2. Termin przedawnienia zaczyna biec: w wypadku roszczen z tytulu uszkodzenia lub ubytku przesylki - od dnia dostarczenia przesylki; w wypadku calkowitej utraty przesylki lub jej dostarczenia z opóznieniem - od dnia, w którym przesylka miala byc dostarczona; we wszystkich innych wypadkach - od dnia wykonania zlecenia.

Art 804. Roszczenia przyslugujace spedytorowi przeciwko przewoznikom i dalszym spedytorom, którymi sie poslugiwal przy przewozie przesylki, przedawniaja sie z uplywem szesciu miesiecy od dnia, kiedy spedytor naprawil szkode, albo od dnia, kiedy wytoczono przeciwko niemu powództwo. Przepis ten stosuje sie odpowiednio do wymienionych roszczen miedzy osobami, którymi spedytor poslugiwal sie przy przewozie przesylki.

TytulXXVII. UMOWA UBEZPIECZENIA

DZIAL I. PRZEPISY OGÓLNE

Art 805. § 1. Przez umowe ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiazuje sie, w zakresie dzialalnosci swego przedsiebiorstwa, spelnic okreslone swiadczenie w razie zajscia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczajacy zobowiazuje sie zaplacic skladke.
§ 2. Swiadczenie ubezpieczyciela polega w szczególnosci na zaplacie:
1) przy ubezpieczeniu majatkowym - okreslonego odszkodowania za szkode powstala wskutek przewidzianego w umowie wypadku;
2) przy ubezpieczeniu osobowym - umówionej sumy pienieznej, renty lub innego swiadczenia w razie zajscia przewidzianego w umowie wypadku w zyciu osoby ubezpieczonej.
§ 3. Do renty z umowy ubezpieczenia nie stosuje sie przepisów kodeksu niniejszego o rencie.
§ 4. Przepisy
Art 3851-3853 stosuje sie odpowiednio, jezeli ubezpieczajacym jest osoba fizyczna zawierajaca umowe zwiazana bezposrednio z jej dzialalnoscia gospodarcza lub zawodowa.

Art 806. § 1. Umowa ubezpieczenia jest niewazna, jezeli zajscie przewidzianego w umowie wypadku nie jest mozliwe.
§ 2. Objecie ubezpieczeniem okresu poprzedzajacego zawarcie umowy jest bezskuteczne, jezeli w chwili zawarcia umowy którakolwiek ze stron wiedziala lub przy zachowaniu nalezytej starannosci mogla sie dowiedziec, ze wypadek zaszedl lub ze odpadla mozliwosc jego zajscia w tym okresie.

Art 807. § 1. Postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia lub postanowienia umowy ubezpieczenia sprzeczne z przepisami niniejszego tytulu sa niewazne, chyba ze dalsze przepisy przewiduja wyjatki.
§ 2. (uchylony).

Art 808. § 1. Ubezpieczajacy moze zawrzec umowe ubezpieczenia na cudzy rachunek. Ubezpieczony moze nie byc imiennie wskazany w umowie, chyba ze jest to konieczne do okreslenia przedmiotu ubezpieczenia.
§ 2. Roszczenie o zaplate skladki przysluguje ubezpieczycielowi wylacznie przeciwko ubezpieczajacemu. Zarzut majacy wplyw na odpowiedzialnosc ubezpieczyciela moze on podniesc równiez przeciwko ubezpieczonemu.
§ 3. Ubezpieczony jest uprawniony do zadania naleznego swiadczenia bezposrednio od ubezpieczyciela, chyba ze strony uzgodnily inaczej; jednakze uzgodnienie takie nie moze zostac dokonane, jezeli wypadek juz zaszedl.
§ 4. Ubezpieczony moze zadac by ubezpieczyciel udzielil mu informacji o postanowieniach zawartej umowy oraz ogólnych warunków ubezpieczenia w zakresie, w jakim dotycza praw i obowiazków ubezpieczonego.
§ 5. Jezeli umowa ubezpieczenia nie wiaze sie bezposrednio z dzialalnoscia gospodarcza lub zawodowa ubezpieczonej osoby fizycznej,
Art 3851-3853 stosuje sie odpowiednio w zakresie, w jakim umowa dotyczy praw i obowiazków ubezpieczonego.

Art 809. § 1. Ubezpieczyciel zobowiazany jest potwierdzic zawarcie umowy dokumentem ubezpieczenia.
§ 2. Z zastrzezeniem wyjatku przewidzianego w
Art 811, w razie watpliwosci umowe uwaza sie za zawarta z chwila doreczenia ubezpieczajacemu dokumentu ubezpieczenia.

Art 810. (uchylony).

Art 811. § 1. Jezeli w odpowiedzi na zlozona oferte ubezpieczyciel dorecza ubezpieczajacemu dokument ubezpieczenia zawierajacy postanowienia, które odbiegaja na niekorzysc ubezpieczajacego od tresci zlozonej przez niego oferty, ubezpieczyciel obowiazany jest zwrócic ubezpieczajacemu na to uwage na pismie przy doreczeniu tego dokumentu, wyznaczajac mu co najmniej 7-dniowy termin do zgloszenia sprzeciwu. W razie niewykonania tego obowiazku zmiany dokonane na niekorzysc ubezpieczajacego nie sa skuteczne, a umowa jest zawarta zgodnie z warunkami oferty.
§ 2. W braku sprzeciwu umowa dochodzi do skutku zgodnie z trescia dokumentu ubezpieczenia nastepnego dnia po uplywie terminu wyznaczonego do zlozenia sprzeciwu.

Art 812. § 1. (uchylony).
§ 2. (uchylony).
§ 3. (uchylony).
§ 4. Jezeli umowa ubezpieczenia jest zawarta na okres dluzszy niz szesc miesiecy ubezpieczajacy ma prawo odstapienia od umowy ubezpieczenia, w terminie 30 dni, a w przypadku gdy ubezpieczajacy jest przedsiebiorca w terminie 7 dni, od dnia zawarcia umowy. Odstapienie od umowy ubezpieczenia nie zwalnia ubezpieczajacego z obowiazku zaplacenia skladki za okres, w jakim ubezpieczyciel udzielal ochrony ubezpieczeniowej.
§ 5. Jezeli umowa zawarta jest na czas okreslony, ubezpieczyciel moze ja wypowiedziec jedynie w przypadkach wskazanych w ustawie, a takze z waznych powodów okreslonych w umowie lub ogólnych warunkach ubezpieczenia.
§ 6. (uchylony).
§ 7. (uchylony).
§ 8. Róznice miedzy trescia umowy a ogólnymi warunkami ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiazany jest przedstawic ubezpieczajacemu w formie pisemnej przed zawarciem umowy. W razie niedopelnienia tego obowiazku ubezpieczyciel nie moze powolywac sie na róznice niekorzystna dla ubezpieczajacego. Przepisu nie stosuje sie do umów ubezpieczenia zawieranych w drodze negocjacji.
§ 9. Przepisy § 5 i 8 stosuje sie odpowiednio w razie zmiany ogólnych warunków ubezpieczenia w czasie trwania stosunku umownego. Nie uchybia to stosowaniu w takim przypadku przepisu
Art 3841.

Art 813. § 1. Skladke oblicza sie za czas trwania odpowiedzialnosci ubezpieczyciela. W przypadku wygasniecia stosunku ubezpieczenia przed uplywem okresu na jaki zostala zawarta umowa, ubezpieczajacemu przysluguje zwrot skladki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej.
§ 2. Jezeli nie umówiono sie inaczej, skladka powinna byc zaplacona jednoczesnie z zawarciem umowy ubezpieczenia, a jezeli umowa doszla do skutku przed doreczeniem dokumentu ubezpieczenia - w ciagu czternastu dni od jego doreczenia.

Art 814. § 1. Jezeli nie umówiono sie inaczej, odpowiedzialnosc ubezpieczyciela rozpoczyna sie od dnia nastepujacego po zawarciu umowy, nie wczesniej jednak niz od dnia nastepnego po zaplaceniu skladki lub jej pierwszej raty.
§ 2. Jezeli ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialnosc jeszcze przed zaplaceniem skladki lub jej pierwszej raty, a skladka lub jej pierwsza rata nie zostala zaplacona w terminie, ubezpieczyciel moze wypowiedziec umowe ze skutkiem natychmiastowym i zadac zaplaty skladki za okres, przez który ponosil odpowiedzialnosc. W braku wypowiedzenia umowy wygasa ona z koncem okresu, za który przypadala niezaplacona skladka.
§ 3. W razie oplacania skladki w ratach niezaplacenie w terminie kolejnej raty skladki moze powodowac ustanie odpowiedzialnosci ubezpieczyciela, tylko wtedy, gdy skutek taki przewidywala umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia, a ubezpieczyciel po uplywie terminu wezwal ubezpieczajacego do zaplaty z zagrozeniem, ze brak zaplaty w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania spowoduje ustanie odpowiedzialnosci.

Art 815. § 1. Ubezpieczajacy obowiazany jest podac do wiadomosci ubezpieczyciela wszystkie znane sobie okolicznosci, o które ubezpieczyciel zapytywal w formularzu oferty albo przed zawarciem umowy w innych pismach. Jezeli ubezpieczajacy zawiera umowe przez przedstawiciela, obowiazek ten ciazy równiez na przedstawicielu i obejmuje ponadto okolicznosci jemu znane. W razie zawarcia przez ubezpieczyciela umowy ubezpieczenia mimo braku odpowiedzi na poszczególne pytania, pominiete okolicznosci uwaza sie za nieistotne.
§ 2. Jezeli w umowie ubezpieczenia zastrzezono, ze w czasie jej trwania nalezy zglaszac zmiany okolicznosci wymienionych w paragrafie poprzedzajacym, ubezpieczajacy obowiazany jest zawiadamiac o tych zmianach ubezpieczyciela niezwlocznie po otrzymaniu o nich wiadomosci. Przepisu tego nie stosuje sie do ubezpieczen na zycie.
§ 21. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek obowiazki okreslone w paragrafach poprzedzajacych spoczywaja zarówno na ubezpieczajacym, jak i na ubezpieczonym, chyba ze ubezpieczony nie wie
DZIAL o zawarciu umowy na jego rachunek.
§ 3. Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialnosci za skutki okolicznosci, które z naruszeniem paragrafów poprzedzajacych nie zostaly podane do jego wiadomosci. Jezeli do naruszenia paragrafów poprzedzajacych doszlo z winy umyslnej, w razie watpliwosci przyjmuje sie, ze wypadek przewidziany umowa i jego nastepstwa sa skutkiem okolicznosci, o których mowa w zdaniu poprzedzajacym.

Art 816. W razie ujawnienia okolicznosci, która pociaga za soba istotna zmiane prawdopodobienstwa wypadku, kazda ze stron moze zadac odpowiedniej zmiany wysokosci skladki, poczynajac od chwili, w której zaszla ta okolicznosc, nie wczesniej jednak niz od poczatku biezacego okresu ubezpieczenia. W razie zgloszenia takiego zadania druga strona moze w terminie 14 dni wypowiedziec umowe ze skutkiem natychmiastowym. Przepisu tego nie stosuje sie do ubezpieczen na zycie.

Art 817. § 1. Ubezpieczyciel obowiazany jest spelnic swiadczenie w terminie trzydziestu dni, liczac od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku.
§ 2. Gdyby wyjasnienie w powyzszym terminie okolicznosci koniecznych do ustalenia odpowiedzialnosci ubezpieczyciela albo wysokosci swiadczenia okazalo sie niemozliwe, swiadczenie powinno byc spelnione w ciagu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu nalezytej starannosci wyjasnienie tych okolicznosci bylo mozliwe. Jednakze bezsporna czesc swiadczenia ubezpieczyciel powinien spelnic w terminie przewidzianym w § 1.
§ 3. Umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia moga zawierac postanowienia korzystniejsze dla uprawnionego niz okreslone w paragrafach poprzedzajacych.

Art 818. § 1. Umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia moga przewidywac, ze ubezpieczajacy ma obowiazek w okreslonym terminie powiadomic ubezpieczyciela o wypadku.
§ 2. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek obowiazkiem okreslonym w paragrafie poprzedzajacym mozna obciazyc zarówno ubezpieczajacego, jak i ubezpieczonego, chyba ze ubezpieczony nie wie o zawarciu umowy na jego rachunek.
§ 3. W razie naruszenia z winy umyslnej lub razacego niedbalstwa obowiazków okreslonych w paragrafach poprzedzajacych ubezpieczyciel moze odpowiednio zmniejszyc swiadczenie, jezeli naruszenie przyczynilo sie do zwiekszenia szkody lub uniemozliwilo ubezpieczycielowi ustalenie okolicznosci i skutków wypadku.
§ 4. Skutki braku zawiadomienia ubezpieczyciela o wypadku nie nastepuja, jezeli ubezpieczyciel w terminie wyznaczonym do zawiadomienia otrzymal wiadomosc o okolicznosciach, które nalezalo podac do jego wiadomosci.

Art 819. § 1. Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniaja sie z uplywem lat trzech.
§ 2. (uchylony).
§ 3. W wypadku ubezpieczenia odpowiedzialnosci cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadoscuczynienie przedawnia sie z uplywem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialnosci za szkode wyrzadzona czynem niedozwolonym lub wynikla z niewykonania badz nienalezytego wykonania zobowiazania.
§ 4. Bieg przedawnienia roszczenia o swiadczenie do ubezpieczyciela przerywa sie takze przez zgloszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zgloszenie zdarzenia objetego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna sie na nowo od dnia, w którym zglaszajacy roszczenie lub zdarzenie otrzymal na pismie oswiadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie swiadczenia.

Art 820. Przepisów tytulu niniejszego nie stosuje sie do ubezpieczen morskich oraz do ubezpieczen posrednich (reasekuracji).

DZIAL II. UBEZPIECZENIA MAJATKOWE

Art 821. Przedmiotem ubezpieczenia majatkowego moze byc kazdy interes majatkowy, który nie jest sprzeczny z prawem i daje sie ocenic w pieniadzu.

Art 822. § 1. Przez umowe ubezpieczenia odpowiedzialnosci cywilnej ubezpieczyciel zobowiazuje sie do zaplacenia okreslonego w umowie odszkodowania za szkody wyrzadzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialnosc za szkode ponosi ubezpieczajacy albo ubezpieczony.
§ 2. Jezeli strony nie umówily sie inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialnosci cywilnej obejmuje szkody, o jakich mowa w § 1, bedace nastepstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które mialo miejsce w okresie ubezpieczenia.
§ 3. Strony moga postanowic, ze umowa bedzie obejmowac szkody powstale, ujawnione lub zgloszone w okresie ubezpieczenia.
§ 4. Uprawniony do odszkodowania w zwiazku ze zdarzeniem objetym umowa ubezpieczenia odpowiedzialnosci cywilnej moze dochodzic roszczenia bezposrednio od ubezpieczyciela.
§ 5. Ubezpieczyciel nie moze przeciwko uprawnionemu do odszkodowania podniesc zarzutu naruszenia obowiazków wynikajacych z umowy lub ogólnych warunków ubezpieczenia przez ubezpieczajacego lub ubezpieczonego, jezeli nastapilo ono po zajsciu wypadku.

Art 823. § 1. W razie zbycia przedmiotu ubezpieczenia prawa z umowy ubezpieczenia moga byc przeniesione na nabywce przedmiotu ubezpieczenia. Przeniesienie tych praw wymaga zgody ubezpieczyciela, chyba ze umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia stanowia inaczej.
§ 2. W razie przeniesienia praw, o których mowa w § 1, na nabywce przedmiotu przechodza takze obowiazki, które ciazyly na zbywcy, chyba ze strony za zgoda ubezpieczyciela umówily sie inaczej. Pomimo tego przejscia obowiazków zbywca odpowiada solidarnie z nabywca za zaplate skladki przypadajacej za czas do chwili przejscia przedmiotu ubezpieczenia na nabywce.
§ 3. Jezeli prawa, o których mowa w § 1, nie zostaly przeniesione na nabywce przedmiotu ubezpieczenia, stosunek ubezpieczenia wygasa z chwila przejscia przedmiotu ubezpieczenia na nabywce.
§ 4. Przepisów § 1-3 nie stosuje sie przy przenoszeniu wierzytelnosci, jakie powstaly lub moga powstac wskutek zajscia przewidzianego w umowie wypadku.

Art 824. § 1. Jezeli nie umówiono sie inaczej, suma ubezpieczenia ustalona w umowie stanowi górna granice odpowiedzialnosci ubezpieczyciela.
§ 2. Jezeli po zawarciu umowy wartosc ubezpieczonego mienia ulegla zmniejszeniu, ubezpieczajacy moze zadac odpowiedniego zmniejszenia sumy ubezpieczenia. Zmniejszenia sumy ubezpieczenia moze takze z tej samej przyczyny dokonac jednostronnie ubezpieczyciel, zawiadamiajac o tym jednoczesnie ubezpieczajacego.
§ 3. Zmniejszenie sumy ubezpieczenia pociaga za soba odpowiednie zmniejszenie skladki poczawszy od dnia pierwszego tego miesiaca, w którym ubezpieczajacy zazadal zmniejszenia sumy ubezpieczenia lub w którym ubezpieczyciel zawiadomil ubezpieczajacego o jednostronnym zmniejszeniu tej sumy.

Art 8241. § 1. O ile nie umówiono sie inaczej, suma pieniezna wyplacona przez ubezpieczyciela z tytulu ubezpieczenia nie moze byc wyzsza od poniesionej szkody.
§ 2. Jezeli ten sam przedmiot ubezpieczenia w tym samym czasie jest ubezpieczony od tego samego ryzyka u dwóch lub wiecej ubezpieczycieli na sumy, które lacznie przewyzszaja jego wartosc ubezpieczeniowa, ubezpieczajacy nie moze zadac swiadczenia przenoszacego wysokosc szkody. Miedzy ubezpieczycielami kazdy z nich odpowiada w takim stosunku, w jakim przyjeta przez niego suma ubezpieczenia pozostaje do lacznych sum wynikajacych z podwójnego lub wielokrotnego ubezpieczenia.
§ 3. Jezeli w którejkolwiek z umów ubezpieczenia, o jakich mowa w § 2, uzgodniono, ze suma wyplacona przez ubezpieczyciela z tytulu ubezpieczenia moze byc wyzsza od poniesionej szkody, zaplaty swiadczenia w czesci przenoszacej wysokosc szkody ubezpieczajacy moze zadac tylko od tego ubezpieczyciela. W takim przypadku dla okreslenia odpowiedzialnosci miedzy ubezpieczycielami nalezy przyjac, ze w ubezpieczeniu, o którym mowa w niniejszym paragrafie, suma ubezpieczenia równa jest wartosci ubezpieczeniowej.

Art 825. (skreslony).

Art 826. § 1. W razie zajscia wypadku ubezpieczajacy obowiazany jest uzyc dostepnych mu srodków w celu ratowania przedmiotu ubezpieczenia oraz zapobiezenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarów.
§ 2. Umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia moga przewidywac, ze w razie zajscia wypadku ubezpieczajacy obowiazany jest zabezpieczyc moznosc dochodzenia roszczen odszkodowawczych wobec osób odpowiedzialnych za szkode.
§ 3. Jezeli ubezpieczajacy umyslnie lub wskutek razacego niedbalstwa nie zastosowal srodków okreslonych w § 1, ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialnosci za szkody powstale z tego powodu.
§ 4. Ubezpieczyciel obowiazany jest, w granicach sumy ubezpieczenia, zwrócic koszty wynikle z zastosowania srodków, o których mowa w § 1, jezeli srodki te byly celowe, chociazby okazaly sie bezskuteczne. Umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia moga zawierac postanowienia korzystniejsze dla ubezpieczajacego.
§ 5. W razie ubezpieczenia na cudzy rachunek przepisy paragrafów poprzedzajacych stosuje sie równiez do ubezpieczonego.

Art 827. § 1. Ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialnosci, jezeli ubezpieczajacy wyrzadzil szkode umyslnie; w razie razacego niedbalstwa odszkodowanie nie nalezy sie, chyba ze umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia stanowia inaczej lub zaplata odszkodowania odpowiada w danych okolicznosciach wzgledom slusznosci.
§ 2. W ubezpieczeniu odpowiedzialnosci cywilnej mozna ustalic inne zasady odpowiedzialnosci ubezpieczyciela niz okreslone w § 1.
§ 3. Jezeli nie umówiono sie inaczej, ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialnosci za szkode wyrzadzona umyslnie przez osobe, z która ubezpieczajacy pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym.
§ 4. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek zasady okreslone w paragrafach poprzedzajacych stosuje sie odpowiednio do ubezpieczonego.

Art 828. § 1. Jezeli nie umówiono sie inaczej, z dniem zaplaty odszkodowania przez ubezpieczyciela roszczenie ubezpieczajacego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkode przechodzi z mocy prawa na ubezpieczyciela do wysokosci zaplaconego odszkodowania. Jezeli ubezpieczyciel pokryl tylko czesc szkody, ubezpieczajacemu przysluguje co do pozostalej czesci pierwszenstwo zaspokojenia przed roszczeniem ubezpieczyciela.
§ 2. Nie przechodza na ubezpieczyciela roszczenia ubezpieczajacego przeciwko osobom, z którymi ubezpieczajacy pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, chyba ze sprawca wyrzadzil szkode umyslnie.
§ 3. Zasady wynikajace z paragrafów poprzedzajacych stosuje sie odpowiednio w razie zawarcia umowy na cudzy rachunek.

DZIAL III. UBEZPIECZENIA OSOBOWE

Art 829. § 1. Ubezpieczenie osobowe moze w szczególnosci dotyczyc:
1) przy ubezpieczeniu na zycie - smierci osoby ubezpieczonej lub dozycia przez nia oznaczonego wieku;
2) przy ubezpieczeniu nastepstw nieszczesliwych wypadków - uszkodzenia ciala, rozstroju zdrowia lub smierci wskutek nieszczesliwego wypadku.
§ 2. W umowie ubezpieczenia na zycie zawartej na cudzy rachunek, odpowiedzialnosc ubezpieczyciela rozpoczyna sie nie wczesniej niz nastepnego dnia po tym, gdy ubezpieczony oswiadczyl stronie wskazanej w umowie, ze chce skorzystac z zastrzezenia na jego rzecz ochrony ubezpieczeniowej. Oswiadczenie powinno obejmowac takze wysokosc sumy ubezpieczenia. Zmiana umowy na niekorzysc ubezpieczonego lub osoby uprawnionej do otrzymania sumy ubezpieczenia w razie smierci ubezpieczonego wymaga zgody tego ubezpieczonego.

Art 830. § 1. Przy ubezpieczeniu osobowym ubezpieczajacy moze wypowiedziec umowe w kazdym czasie z zachowaniem terminu okreslonego w umowie lub ogólnych warunkach ubezpieczenia, a w razie jego braku - ze skutkiem natychmiastowym.
§ 2. W braku odmiennego zastrzezenia umowe uwaza sie za wypowiedziana przez ubezpieczajacego, jezeli skladka lub jej rata nie zostala zaplacona w terminie okreslonym w umowie lub ogólnych warunkach ubezpieczenia mimo uprzedniego wezwania do zaplaty w dodatkowym terminie okreslonym w ogólnych warunkach ubezpieczenia; w wezwaniu powinny byc podane do wiadomosci ubezpieczajacego skutki niezaplacenia skladki.
§ 3. Ubezpieczyciel moze wypowiedziec umowe ubezpieczenia na zycie jedynie w wypadkach wskazanych w ustawie.
§ 4. Przepisy § 3 oraz
Art 812 § 8 stosuje sie odpowiednio w razie zmiany ogólnych warunków ubezpieczenia na zycie w czasie trwania stosunku umownego. Nie uchybia to stosowaniu w takim przypadku przepisu
Art 3841.

Art 831. § 1. Ubezpieczajacy moze wskazac jedna lub wiecej osób uprawnionych do otrzymania sumy ubezpieczenia w razie smierci osoby ubezpieczonej; moze równiez zawrzec umowe ubezpieczenia na okaziciela. Ubezpieczajacy moze kazde z tych zastrzezen zmienic lub odwolac w kazdym czasie.
§ 11. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek do wykonywania uprawnien, o których mowa w paragrafie poprzedzajacym, konieczna jest uprzednia zgoda ubezpieczonego; umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia moga przewidywac, ze uprawnienia te ubezpieczony moze wykonywac samodzielnie.
§ 2. Jezeli wskazano kilka osób uprawnionych do otrzymania sumy ubezpieczenia, a nie oznaczono udzialu kazdej z nich w tej sumie, ich udzialy sa równe.
§ 3. Suma ubezpieczenia przypadajaca uprawnionemu nie nalezy do spadku po ubezpieczonym.

Art 832. § 1. Wskazanie uprawnionego do otrzymania sumy ubezpieczenia staje sie bezskuteczne, jezeli uprawniony zmarl przed smiercia ubezpieczonego albo jezeli umyslnie przyczynil sie do jego smierci.
§ 2. Jezeli w chwili smierci ubezpieczonego nie ma osoby uprawnionej do otrzymania sumy ubezpieczenia, suma ta przypada najblizszej rodzinie ubezpieczonego w kolejnosci ustalonej w ogólnych warunkach ubezpieczenia, chyba ze umówiono sie inaczej.

Art 833. Przy ubezpieczeniu na zycie samobójstwo ubezpieczonego nie zwalnia ubezpieczyciela od obowiazku swiadczenia, jezeli samobójstwo nastapilo po uplywie lat dwóch od zawarcia umowy ubezpieczenia. Umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia moga skrócic ten termin, nie bardziej jednak niz do 6 miesiecy.

Art 834. Jezeli do wypadku doszlo po uplywie lat trzech od zawarcia umowy ubezpieczenia na zycie, ubezpieczyciel nie moze podniesc zarzutu, ze przy zawieraniu umowy podano wiadomosci nieprawdziwe, w szczególnosci ze zatajona zostala choroba osoby ubezpieczonej. Umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia moga skrócic powyzszy termin.

TytulXXVIII. PRZECHOWANIE

Art 835. Przez umowe przechowania przechowawca zobowiazuje sie zachowac w stanie nie pogorszonym rzecz ruchoma oddana mu na przechowanie.

Art 836. Jezeli wysokosc wynagrodzenia za przechowanie nie jest okreslona w umowie albo w taryfie, przechowawcy nalezy sie wynagrodzenie w danych stosunkach przyjete, chyba ze z umowy lub z okolicznosci wynika, iz zobowiazal sie przechowac rzecz bez wynagrodzenia.

Art 837. Przechowawca powinien przechowywac rzecz w taki sposób, do jakiego sie zobowiazal, a w braku umowy w tym wzgledzie, w taki sposób, jaki wynika z wlasciwosci przechowywanej rzeczy i z okolicznosci.

Art 838. Przechowawca jest uprawniony, a nawet obowiazany zmienic okreslone w umowie miejsce i sposób przechowania rzeczy, jezeli okaze sie to konieczne dla jej ochrony przed utrata lub uszkodzeniem. Jezeli uprzednie uzyskanie zgody skladajacego jest mozliwe, przechowawca powinien ja uzyskac przed dokonaniem zmiany.

Art 839. Przechowawcy nie wolno uzywac rzeczy bez zgody skladajacego, chyba ze jest to konieczne do jej zachowania w stanie nie pogorszonym.

Art 840. § 1. Przechowawca nie moze oddac rzeczy na przechowanie innej osobie, chyba ze jest do tego zmuszony przez okolicznosci. W wypadku takim obowiazany jest zawiadomic niezwlocznie skladajacego, gdzie i u kogo rzecz zlozyl, i w razie zawiadomienia odpowiedzialny jest tylko za brak nalezytej starannosci w wyborze zastepcy.
§ 2. Zastepca odpowiedzialny jest takze wzgledem skladajacego. Jezeli przechowawca ponosi odpowiedzialnosc za czynnosci swego zastepcy jak za swoje wlasne czynnosci, ich odpowiedzialnosc jest solidarna.

Art 841. Jezeli przechowawca, bez zgody skladajacego i bez koniecznej potrzeby, uzywa rzeczy albo zmienia miejsce lub sposób jej przechowywania albo jezeli oddaje rzecz na przechowanie innej osobie, jest on odpowiedzialny takze za przypadkowa utrate lub uszkodzenie rzeczy, które by w przeciwnym razie nie nastapilo.

Art 842. Skladajacy powinien zwrócic przechowawcy wydatki, które ten poniósl w celu nalezytego przechowania rzeczy, wraz z odsetkami ustawowymi oraz zwolnic przechowawce od zobowiazan zaciagnietych przez niego w powyzszym celu w imieniu wlasnym.

Art 843. Jezeli kilka osób wspólnie przyjelo lub oddalo rzecz na przechowanie, ich odpowiedzialnosc wzgledem drugiej strony jest solidarna.

Art 844. § 1. Skladajacy moze w kazdym czasie zadac zwrotu rzeczy oddanej na przechowanie.
§ 2. Przechowawca moze zadac odebrania rzeczy przed uplywem terminu oznaczonego w umowie, jezeli wskutek okolicznosci, których nie mógl przewidziec, nie moze bez wlasnego uszczerbku lub bez zagrozenia rzeczy przechowywac jej w taki sposób, do jakiego jest zobowiazany. Jezeli czas przechowania nie byl oznaczony albo jezeli rzecz byla przyjeta na przechowanie bez wynagrodzenia, przechowawca moze zadac odebrania rzeczy w kazdym czasie, byleby jej zwrot nie nastapil w chwili nieodpowiedniej dla skladajacego.
§ 3. Zwrot rzeczy powinien nastapic w miejscu, gdzie miala byc przechowywana.

Art 845. Jezeli z przepisów szczególnych albo z umowy lub okolicznosci wynika, ze przechowawca moze rozporzadzac oddanymi na przechowanie pieniedzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku, stosuje sie odpowiednio przepisy o pozyczce (depozyt nieprawidlowy). Czas i miejsce zwrotu okreslaja przepisy o przechowaniu.

TytulXXIX. ODPOWIEDZIALNOSC, PRAWO ZASTAWU I PRZEDAWNIENIE ROSZCZEN UTRZYMUJACYCH HOTELE I PODOBNE ZAKLADY

Art 846. § 1. Utrzymujacy zarobkowo hotel lub podobny zaklad jest odpowiedzialny za utrate lub uszkodzenie rzeczy wniesionych przez osobe korzystajaca z uslug hotelu lub podobnego zakladu, zwana dalej "gosciem", chyba ze szkoda wynikla z wlasciwosci rzeczy wniesionej lub wskutek sily wyzszej albo ze powstala wylacznie z winy poszkodowanego lub osoby, która mu towarzyszyla, byla u niego zatrudniona albo go odwiedzala.
§ 2. Rzecza wniesiona w rozumieniu przepisów tytulu niniejszego jest rzecz, która w czasie korzystania przez goscia z uslug hotelu lub podobnego zakladu znajduje sie w tym hotelu lub podobnym zakladzie albo znajduje sie poza nim, a zostala powierzona utrzymujacemu zarobkowo hotel lub podobny zaklad lub osobie u niego zatrudnionej albo umieszczona w miejscu przez nich wskazanym lub na ten cel przeznaczonym.
§ 3. Rzecza wniesiona jest równiez rzecz, która w krótkim, zwyczajowo przyjetym okresie poprzedzajacym lub nastepujacym po tym, kiedy gosc korzystal z uslug hotelu lub podobnego zakladu, zostala powierzona utrzymujacemu zarobkowo hotel lub podobny zaklad lub osobie u niego zatrudnionej albo umieszczona w miejscu przez nich wskazanym lub na ten cel przeznaczonym.
§ 4. Pojazdów mechanicznych i rzeczy w nich pozostawionych oraz zywych zwierzat nie uwaza sie za rzeczy wniesione. Utrzymujacy zarobkowo hotel lub podobny zaklad moze za nie odpowiadac jako przechowawca, jezeli zostala zawarta umowa przechowania.
§ 5. Wylaczenie lub ograniczenie odpowiedzialnosci, o której mowa w § 1, przez umowe lub ogloszenie nie ma skutku prawnego.

Art 847. Roszczenie o naprawienie szkody z powodu utraty lub uszkodzenia rzeczy wniesionych do hotelu lub podobnego zakladu wygasa, jezeli poszkodowany po otrzymaniu wiadomosci o szkodzie nie zawiadomil o niej niezwlocznie utrzymujacego zaklad. Przepisu tego nie stosuje sie, gdy szkode wyrzadzil utrzymujacy zarobkowo hotel lub podobny zaklad albo gdy przyjal rzecz na przechowanie.

Art 848. Roszczenia o naprawienie szkody wyniklej z utraty lub uszkodzenia rzeczy wniesionych do hotelu lub podobnego zakladu przedawniaja sie z uplywem szesciu miesiecy od dnia, w którym poszkodowany dowie
DZIAL sie o szkodzie, a w kazdym razie z uplywem roku od dnia, w którym poszkodowany przestal korzystac z uslug hotelu lub podobnego zakladu.

Art 849. § 1. Zakres obowiazku naprawienia szkody przez utrzymujacego zarobkowo hotel lub podobny zaklad w wypadku utraty lub uszkodzenia rzeczy wniesionych ogranicza sie, wzgledem jednego goscia, do wysokosci stokrotnej naleznosci za dostarczone mu mieszkanie, liczonej za jedna dobe. Jednakze odpowiedzialnosc za kazda rzecz nie moze przekraczac piecdziesieciokrotnej wysokosci tej naleznosci.
§ 2. Ograniczenia zakresu obowiazku naprawienia szkody nie dotycza wypadku, gdy utrzymujacy zarobkowo hotel lub podobny zaklad przyjal rzeczy na przechowanie albo odmówil ich przyjecia na przechowanie, mimo ze obowiazany byl je przyjac, jak równiez wypadku, gdy szkoda wynikla z winy umyslnej lub razacego niedbalstwa jego lub osoby u niego zatrudnionej.
§ 3. Utrzymujacy zarobkowo hotel lub podobny zaklad jest obowiazany przyjac na przechowanie pieniadze, papiery wartosciowe i cenne przedmioty, w szczególnosci kosztownosci i przedmioty majace wartosc naukowa lub artystyczna. Moze odmówic przyjecia tych rzeczy tylko wówczas, jezeli zagrazaja one bezpieczenstwu albo jezeli w stosunku do wielkosci lub standardu hotelu albo podobnego zakladu maja zbyt duza wartosc lub gdy zajmuja zbyt duzo miejsca.

Art 850. Dla zabezpieczenia naleznosci za mieszkanie, utrzymanie i uslugi dostarczone osobie korzystajacej z uslug hotelu lub podobnego zakladu, jak równiez dla zabezpieczenia roszczenia o zwrot wydatków dla tej osoby poniesionych przysluguje utrzymujacemu zarobkowo hotel lub podobny zaklad ustawowe prawo zastawu na rzeczach wniesionych. Prawo to podlega przepisom o ustawowym prawie zastawu wynajmujacego.

Art 851. Roszczenia powstale w zakresie dzialalnosci przedsiebiorstw hotelowych z tytulu naleznosci za dostarczone mieszkanie, utrzymanie i uslugi oraz z tytulu wydatków poniesionych na rzecz osób, które korzystaja z uslug takich przedsiebiorstw, przedawniaja sie z uplywem lat dwóch. Przepis ten stosuje sie odpowiednio do przedsiebiorstw gastronomicznych.

Art 852. Przepisy o odpowiedzialnosci i ustawowym prawie zastawu utrzymujacego zarobkowo hotel lub podobny zaklad stosuje sie odpowiednio do zakladów kapielowych. Jednakze co sie tyczy przedmiotów, które zazwyczaj nie bywaja wnoszone przez osoby korzystajace z uslug tych zakladów, odpowiedzialnosc prowadzacego zaklad ogranicza sie do wypadku, gdy przyjal taki przedmiot na przechowanie albo gdy szkoda wynikla z winy umyslnej lub razacego niedbalstwa jego albo osoby u niego zatrudnionej.

TytulXXX. UMOWA SKLADU

Art 853. § 1. Przez umowe skladu przedsiebiorca skladowy zobowiazuje sie do przechowania, za wynagrodzeniem, oznaczonych w umowie rzeczy ruchomych.
§ 2. Przedsiebiorca skladowy jest obowiazany wydac skladajacemu pokwitowanie, które powinno wymieniac rodzaj, ilosc, oznaczenie oraz sposób opakowania rzeczy, jak tez inne istotne postanowienia umowy.

Art 854. Przepisów tytulu niniejszego nie stosuje sie w przypadkach, gdy przedsiebiorca skladowy nabywa wlasnosc zlozonych rzeczy i jest obowiazany zwrócic tylko taka sama ilosc rzeczy tego samego gatunku i takiej samej jakosci.

Art 855. § 1. Przedsiebiorca skladowy odpowiada za szkode wynikla z utraty, ubytku lub uszkodzenia rzeczy w czasie od przyjecia jej na sklad do wydania osobie uprawnionej do odbioru, chyba ze udowodni, ze nie mógl zapobiec szkodzie, mimo dolozenia nalezytej starannosci.
§ 2. Przedsiebiorca skladowy jest obowiazany dokonywac odpowiednich czynnosci konserwacyjnych. Przeciwne postanowienie umowy jest niewazne.
§ 3. Przedsiebiorca skladowy nie ponosi odpowiedzialnosci za ubytek nieprzekraczajacy granic okreslonych wlasciwymi przepisami, a w razie braku takich przepisów - granic zwyczajowo przyjetych.
§ 4. Odszkodowanie nie moze przewyzszac zwyklej wartosci rzeczy, chyba ze szkoda wynika z winy umyslnej albo razacego niedbalstwa przedsiebiorcy skladowego.

Art 856. Przedsiebiorca skladowy jest obowiazany do ubezpieczenia rzeczy jedynie wtedy, gdy otrzymal takie zlecenie.

Art 857. Jezeli stan rzeczy nadeslanych przedsiebiorcy skladowemu nasuwa podejrzenie, ze ma miejsce brak, ubytek, zepsucie albo uszkodzenie rzeczy, przedsiebiorca skladowy powinien dokonac czynnosci niezbednych do zabezpieczenia mienia i praw skladajacego.

Art 858. Przedsiebiorca skladowy powinien zawiadamiac skladajacego o zdarzeniach waznych ze wzgledu na ochrone praw skladajacego lub dotyczacych stanu rzeczy oddanych na sklad, chyba ze zawiadomienie nie jest mozliwe.

Art 859. Jezeli rzecz narazona jest na zepsucie, a nie mozna czekac na zarzadzenie skladajacego, przedsiebiorca skladowy ma prawo, a gdy wymaga tego interes skladajacego - takze obowiazek, sprzedac rzecz z zachowaniem nalezytej starannosci.

Art 8591. Przedsiebiorca skladowy powinien umozliwic skladajacemu obejrzenie rzeczy, dzielenie ich lub laczenie, pobieranie próbek oraz dokonywanie innych czynnosci w celu zachowania rzeczy w nalezytym stanie.

Art 8592. § 1. Przedsiebiorca skladowy moze laczyc rzeczy zamienne tego samego gatunku i tej samej jakosci, nalezace do kilku skladajacych, za ich pisemna zgoda.
§ 2. Wydanie skladajacemu przypadajacej mu czesci rzeczy w ten sposób polaczonych nie wymaga zgody pozostalych skladajacych.
§ 3. Po
DZIAL i polaczenie rzeczy powinny byc ujawnione w dokumentach przedsiebiorcy skladowego.

Art 8593. Przedsiebiorcy skladowemu sluzy na zabezpieczenie roszczen o skladowe i naleznosci uboczne, o zwrot wydatków i kosztów, w szczególnosci przewoznego i oplat celnych, o zwrot udzielonych skladajacemu zaliczek oraz wszelkich innych naleznosci powstalych z tytulu umowy lub umów skladu, ustawowe prawo zastawu na rzeczach oddanych na sklad, dopóki znajduja sie u niego lub u osoby, która je dzierzy w jego imieniu, albo dopóki moze nimi rozporzadzac za pomoca dokumentów.

Art 8594. Umowe skladu zawarta na czas oznaczony uwaza sie za przedluzona na czas nieoznaczony, jezeli na 14 dni przed uplywem terminu przedsiebiorca skladowy nie zazadal listem poleconym odebrania rzeczy w umówionym terminie.

Art 8595. Umowe skladu zawarta na czas nieoznaczony przedsiebiorca skladowy moze wypowiedziec listem poleconym, z zachowaniem terminu miesiecznego, jednakze nie wczesniej niz po uplywie 2 miesiecy od zlozenia rzeczy.

Art 8596. Jezeli skladajacy nie odbiera rzeczy pomimo uplywu umówionego terminu lub terminu wypowiedzenia umowy, przedsiebiorca skladowy moze oddac rzecz na przechowanie na koszt i ryzyko skladajacego. Moze on jednak wykonac to prawo tylko wtedy, jezeli uprzedzil skladajacego o zamiarze skorzystania z przyslugujacego mu prawa listem poleconym, wyslanym nie pózniej niz na 14 dni przed uplywem umówionego terminu.

Art 8597. Pomimo zawarcia umowy na czas oznaczony przedsiebiorca skladowy moze z waznych przyczyn, w kazdym czasie, wezwac skladajacego do odebrania rzeczy, wyznaczajac jednak odpowiedni termin ich odebrania.

Art 8598. § 1. Przez odebranie rzeczy bez zastrzezen oraz zaplate wszystkich naleznosci przedsiebiorcy skladowego wygasaja wszelkie roszczenia do przedsiebiorcy skladowego z tytulu umowy skladu, z wyjatkiem roszczen z tytulu niewidocznych uszkodzen rzeczy, jezeli skladajacy, w ciagu siedmiu dni od odbioru, zawiadomil o nich przedsiebiorce skladowego.
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje sie w przypadku, gdy powstanie uszkodzenia jest nastepstwem winy umyslnej albo razacego niedbalstwa.

Art 8599. Roszczenia z tytulu umowy skladu przedawniaja sie z uplywem roku.

TytulXXXI. SPÓLKA

Art 860. § 1. Przez umowe spólki wspólnicy zobowiazuja sie dazyc do osiagniecia wspólnego celu gospodarczego przez dzialanie w sposób oznaczony, w szczególnosci przez wniesienie wkladów.
§ 2. Umowa spólki powinna byc stwierdzona pismem.

Art 861. § 1. Wklad wspólnika moze polegac na wniesieniu do spólki wlasnosci lub innych praw albo na swiadczeniu uslug.
§ 2. Domniemywa sie, ze wklady wspólników maja jednakowa wartosc.

Art 862. Jezeli wspólnik zobowiazal sie wniesc do spólki wlasnosc rzeczy, do wykonania tego zobowiazania, jak równiez do odpowiedzialnosci z tytulu rekojmi oraz do niebezpieczenstwa utraty lub uszkodzenia rzeczy stosuje sie odpowiednio przepisy o sprzedazy. Jezeli rzeczy maja byc wniesione tylko do uzywania, stosuje sie odpowiednio w powyzszym zakresie przepisy o najmie.

Art 863. § 1. Wspólnik nie moze rozporzadzac udzialem we wspólnym majatku wspólników ani udzialem w poszczególnych skladnikach tego majatku.
§ 2. W czasie trwania spólki wspólnik nie moze domagac sie podzialu wspólnego majatku wspólników.
§ 3. W czasie trwania spólki wierzyciel wspólnika nie moze zadac zaspokojenia z jego udzialu we wspólnym majatku wspólników ani z udzialu w poszczególnych skladnikach tego majatku.

Art 864. Za zobowiazania spólki wspólnicy odpowiedzialni sa solidarnie.

Art 865. § 1. Kazdy wspólnik jest uprawniony i zobowiazany do prowadzenia spraw spólki.
§ 2. Kazdy wspólnik moze bez uprzedniej uchwaly wspólników prowadzic sprawy, które nie przekraczaja zakresu zwyklych czynnosci spólki. Jezeli jednak przed zakonczeniem takiej sprawy chociazby jeden z pozostalych wspólników sprzeciwi sie jej prowadzeniu, potrzebna jest uchwala wspólników.
§ 3. Kazdy wspólnik moze bez uprzedniej uchwaly wspólników wykonac czynnosc nagla, której zaniechanie mogloby narazic spólke na niepowetowane straty.

Art 866. W braku odmiennej umowy lub uchwaly wspólników kazdy wspólnik jest umocowany do reprezentowania spólki w takich granicach, w jakich jest uprawniony do prowadzenia jej spraw.

Art 867. § 1. Kazdy wspólnik jest uprawniony do równego udzialu w zyskach i w tym samym stosunku uczestniczy w stratach, bez wzgledu na rodzaj i wartosc wkladu. W umowie spólki mozna inaczej ustalic stosunek udzialu wspólników w zyskach i stratach. Mozna nawet zwolnic niektórych wspólników od udzialu w stratach. Natomiast nie mozna wylaczyc wspólnika od udzialu w zyskach.
§ 2. Ustalony w umowie stosunek udzialu wspólnika w zyskach odnosi sie w razie watpliwosci takze do udzialu w stratach.

Art 868. § 1. Wspólnik moze zadac podzialu i wyplaty zysków dopiero po rozwiazaniu spólki.
§ 2. Jednakze gdy spólka zostala zawarta na czas dluzszy, wspólnicy moga zadac podzialu i wyplaty zysków z koncem kazdego roku obrachunkowego.

Art 869. § 1. Jezeli spólka zostala zawarta na czas nie oznaczony, kazdy wspólnik moze z niej wystapic wypowiadajac swój u
DZIAL na trzy miesiace naprzód na koniec roku obrachunkowego.
§ 2. Z waznych powodów wspólnik moze wypowiedziec swój u
DZIAL bez zachowania terminów wypowiedzenia, chociazby spólka byla zawarta na czas oznaczony. Zastrzezenie przeciwne jest niewazne.

Art 870. Jezeli w ciagu ostatnich szesciu miesiecy zostala przeprowadzona bezskuteczna egzekucja z ruchomosci wspólnika, jego wierzyciel osobisty, który uzyskal zajecie praw przyslugujacych wspólnikowi na wypadek wystapienia ze spólki lub jej rozwiazania, moze wypowiedziec jego u
DZIAL w spólce na trzy miesiace naprzód, chociazby spólka byla zawarta na czas oznaczony. Jezeli umowa spólki przewiduje krótszy termin wypowiedzenia, wierzyciel moze z tego terminu skorzystac.

Art 871. § 1. Wspólnikowi wystepujacemu ze spólki zwraca sie w naturze rzeczy, które wniósl do spólki do uzywania, oraz wyplaca sie w pieniadzu wartosc jego wkladu oznaczona w umowie spólki, a w braku takiego oznaczenia - wartosc, która wklad ten mial w chwili wniesienia. Nie ulega zwrotowi wartosc wkladu polegajacego na swiadczeniu uslug albo na uzywaniu przez spólke rzeczy nalezacych do wspólnika.
§ 2. Ponadto wyplaca sie wystepujacemu wspólnikowi w pieniadzu taka czesc wartosci wspólnego majatku pozostalego po odliczeniu wartosci wkladów wszystkich wspólników, jaka odpowiada stosunkowi, w którym wystepujacy wspólnik uczestniczyl w zyskach spólki.

Art 872. Mozna zastrzec, ze spadkobiercy wspólnika wejda do spólki na jego miejsce. W wypadku takim powinni oni wskazac spólce jedna osobe, która bedzie wykonywala ich prawa. Dopóki to nie nastapi, pozostali wspólnicy moga sami podejmowac wszelkie czynnosci w zakresie prowadzenia spraw spólki.

Art 873. Jezeli mimo istnienia przewidzianych w umowie powodów rozwiazania spólki trwa ona nadal za zgoda wszystkich wspólników, poczytuje sie ja za przedluzona na czas nie oznaczony.

Art 874. § 1. Z waznych powodów kazdy wspólnik moze zadac rozwiazania spólki przez sad.
§ 2. Spólka ulega rozwiazaniu z dniem ogloszenia upadlosci wspólnika.

Art 875. § 1. Od chwili rozwiazania spólki stosuje sie odpowiednio do wspólnego majatku wspólników przepisy o wspólwlasnosci w czesciach ulamkowych z zachowaniem przepisów ponizszych.
§ 2. Z majatku pozostalego po zaplaceniu dlugów spólki zwraca sie wspólnikom ich wklady, stosujac odpowiednio przepisy o zwrocie wkladów w razie wystapienia wspólnika ze spólki.
§ 3. Pozostala nadwyzke wspólnego majatku dzieli sie miedzy wspólników w takim stosunku, w jakim uczestniczyli w zyskach spólki.

TytulXXXII. PORECZENIE

Art 876. § 1. Przez umowe poreczenia poreczyciel zobowiazuje sie wzgledem wierzyciela wykonac zobowiazanie na wypadek, gdyby dluznik zobowiazania nie wykonal.
§ 2. Oswiadczenie poreczyciela powinno byc pod rygorem niewaznosci zlozone na pismie.

Art 877. W razie poreczenia za dlug osoby, która nie mogla sie zobowiazac z powodu braku zdolnosci do czynnosci prawnych, poreczyciel powinien spelnic swiadczenie jako dluznik glówny, jezeli w chwili poreczenia o braku zdolnosci tej osoby wie
DZIAL lub z latwoscia mógl sie dowiedziec.

Art 878. § 1. Mozna poreczyc za dlug przyszly do wysokosci z góry oznaczonej.
§ 2. Bezterminowe poreczenie za dlug przyszly moze byc przed powstaniem dlugu odwolane w kazdym czasie.

Art 879. § 1. O zakresie zobowiazania poreczyciela rozstrzyga kazdoczesny zakres zobowiazania dluznika.
§ 2. Jednakze czynnosc prawna dokonana przez dluznika z wierzycielem po udzieleniu poreczenia nie moze zwiekszyc zobowiazania poreczyciela.

Art 880. Jezeli dluznik opóznia sie ze spelnieniem swiadczenia, wierzyciel powinien zawiadomic o tym niezwlocznie poreczyciela.

Art 881. W braku odmiennego zastrzezenia poreczyciel jest odpowiedzialny jak wspóldluznik solidarny.

Art 882. Jezeli termin platnosci dlugu nie jest oznaczony albo jezeli platnosc dlugu zalezy od wypowiedzenia, poreczyciel moze po uplywie szesciu miesiecy od daty poreczenia, a jezeli poreczyl za dlug przyszly - od daty powstania dlugu zadac, aby wierzyciel wezwal dluznika do zaplaty albo z najblizszym terminem dokonal wypowiedzenia. Jezeli wierzyciel nie uczyni zadosc powyzszemu zadaniu, zobowiazanie poreczyciela wygasa.

Art 883. § 1. Poreczyciel moze podniesc przeciwko wierzycielowi wszelkie zarzuty, które przysluguja dluznikowi; w szczególnosci poreczyciel moze potracic wierzytelnosc przyslugujaca dluznikowi wzgledem wierzyciela.
§ 2. Poreczyciel nie traci powyzszych zarzutów, chociazby dluznik zrzekl sie ich albo uznal roszczenie wierzyciela.
§ 3. W razie smierci dluznika poreczyciel nie moze powolywac sie na ograniczenie odpowiedzialnosci spadkobiercy wynikajace z przepisów prawa spadkowego.

Art 884. § 1. Poreczyciel, przeciwko któremu wierzyciel dochodzi roszczenia, powinien zawiadomic niezwlocznie dluznika wzywajac go do wziecia udzialu w sprawie.
§ 2. Jezeli dluznik nie wezmie udzialu w sprawie, nie moze on podniesc przeciwko poreczycielowi zarzutów, które mu przyslugiwaly przeciwko wierzycielowi, a których poreczyciel nie podniósl z tego powodu, ze o nich nie wiedzial.

Art 885. Poreczyciel powinien niezwlocznie zawiadomic dluznika o dokonanej przez siebie zaplacie dlugu, za który poreczyl. Gdyby tego nie uczynil, a dluznik zobowiazanie wykonal, nie moze zadac od dluznika zwrotu tego, co sam wierzycielowi zaplacil, chyba ze dluznik dzialal w zlej wierze.

Art 886. Jezeli poreczenie udzielone zostalo za wiedza dluznika, dluznik powinien niezwlocznie zawiadomic poreczyciela o wykonaniu zobowiazania. Gdyby tego nie uczynil, poreczyciel, który zaspokoil wierzyciela, moze zadac od dluznika zwrotu tego, co wierzycielowi zaplacil, chyba ze dzialal w zlej wierze.

Art 887. Jezeli wierzyciel wyzbyl sie zabezpieczenia wierzytelnosci albo srodków dowodowych, ponosi on wzgledem poreczyciela odpowiedzialnosc za wynikla stad szkode.

TytulXXXIII. DAROWIZNA

Art 888. § 1. Przez umowe darowizny darczynca zobowiazuje sie do bezplatnego swiadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majatku.
§ 2. (skreslony).

Art 889. Nie stanowia darowizny nastepujace bezplatne przysporzenia:
1) gdy zobowiazanie do bezplatnego swiadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu;
2) gdy kto zrzeka sie prawa, którego jeszcze nie nabyl albo które nabyl w taki sposób, ze w razie zrzeczenia sie prawo jest uwazane za nie nabyte.

Art 890. § 1. Oswiadczenie darczyncy powinno byc zlozone w formie aktu notarialnego. Jednakze umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje sie wazna, jezeli przyrzeczone swiadczenie zostalo spelnione.
§ 2. Przepisy powyzsze nie uchybiaja przepisom, które ze wzgledu na przedmiot darowizny wymagaja zachowania szczególnej formy dla oswiadczen obu stron.

Art 891. § 1. Darczynca obowiazany jest do naprawienia szkody wyniklej z niewykonania lub nienalezytego wykonania zobowiazania, jezeli szkoda zostala wyrzadzona umyslnie lub wskutek razacego niedbalstwa.
§ 2. Jezeli darczynca opóznia sie ze spelnieniem swiadczenia pienieznego, obdarowany moze zadac odsetek za opóznienie dopiero od dnia wytoczenia powództwa.

Art 892. Jezeli rzecz darowana ma wady, darczynca obowiazany jest do naprawienia szkody, która wyrzadzil obdarowanemu przez to, ze wiedzac o wadach nie zawiadomil go o nich w czasie wlasciwym. Przepisu tego nie stosuje sie, gdy obdarowany mógl z latwoscia wade zauwazyc.

Art 893. Darczynca moze wlozyc na obdarowanego obowiazek oznaczonego dzialania lub zaniechania, nie czyniac nikogo wierzycielem (polecenie).

Art 894. § 1. Darczynca, który wykonal zobowiazanie wynikajace z umowy darowizny, moze zadac wypelnienia polecenia, chyba ze ma ono wylacznie na celu korzysc obdarowanego.
§ 2. Po smierci darczyncy wypelnienia polecenia moga zadac spadkobiercy darczyncy, a jezeli polecenie ma na wzgledzie interes spoleczny - takze wlasciwy organ panstwowy.

Art 895. § 1. Obdarowany moze odmówic wypelnienia polecenia, jezeli jest to usprawiedliwione wskutek istotnej zmiany stosunków.
§ 2. Jezeli wypelnienia polecenia zada darczynca lub jego spadkobiercy, obdarowany moze zwolnic sie przez wydanie przedmiotu darowizny w naturze w takim stanie, w jakim przedmiot ten sie znajduje. Przepisu tego nie stosuje sie, gdy wypelnienia polecenia zada wlasciwy organ panstwowy.

Art 896. Darczynca moze odwolac darowizne jeszcze nie wykonana, jezeli po zawarciu umowy jego stan majatkowy ulegl takiej zmianie, ze wykonanie darowizny nie moze nastapic bez uszczerbku dla jego wlasnego utrzymania odpowiednio do jego usprawiedliwionych potrzeb albo bez uszczerbku dla ciazacych na nim ustawowych obowiazków alimentacyjnych.

Art 897. Jezeli po wykonaniu darowizny darczynca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiazek, w granicach istniejacego jeszcze wzbogacenia, dostarczac darczyncy srodków, których mu brak do utrzymania odpowiadajacego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypelnienia ciazacych na nim ustawowych obowiazków alimentacyjnych. Obdarowany moze jednak zwolnic sie od tego obowiazku zwracajac darczyncy wartosc wzbogacenia.

Art 898. § 1. Darczynca moze odwolac darowizne nawet juz wykonana, jezeli obdarowany dopuscil sie wzgledem niego razacej niewdziecznosci.
§ 2. Zwrot przedmiotu odwolanej darowizny powinien nastapic stosownie do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Od chwili zdarzenia uzasadniajacego odwolanie obdarowany ponosi odpowiedzialnosc na równi z bezpodstawnie wzbogaconym, który powinien sie liczyc z obowiazkiem zwrotu.

Art 899. § 1. Darowizna nie moze byc odwolana z powodu niewdziecznosci, jezeli darczynca obdarowanemu przebaczyl. Jezeli w chwili przebaczenia darczynca nie mial zdolnosci do czynnosci prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastapilo z dostatecznym rozeznaniem.
§ 2. Spadkobiercy darczyncy moga odwolac darowizne z powodu niewdziecznosci tylko wtedy, gdy darczynca w chwili smierci byl uprawniony do odwolania albo gdy obdarowany umyslnie pozbawil darczynce zycia lub umyslnie wywolal rozstrój zdrowia, którego skutkiem byla smierc darczyncy.
§ 3. Darowizna nie moze byc odwolana po uplywie roku od dnia, w którym uprawniony do odwolania dowie
DZIAL sie o niewdziecznosci obdarowanego.

Art 900. Odwolanie darowizny nastepuje przez oswiadczenie zlozone obdarowanemu na pismie.

Art 901. § 1. Przedstawiciel osoby ubezwlasnowolnionej moze zadac rozwiazania umowy darowizny dokonanej przez te osobe przed ubezwlasnowolnieniem, jezeli darowizna ze wzgledu na wartosc swiadczenia i brak uzasadnionych pobudek jest nadmierna.
§ 2. Rozwiazania umowy darowizny nie mozna zadac po uplywie dwóch lat od jej wykonania.

Art 902. Przepisów o odwolaniu darowizny nie stosuje sie, gdy darowizna czyni zadosc obowiazkowi wynikajacemu z zasad wspólzycia spolecznego.

TytulXXXIII1. PRZEKAZANIE NIERUCHOMOSCI

Art 9021. § 1. Przez umowe przekazania nieruchomosci jej wlasciciel zobowiazuje sie nieodplatnie przeniesc na gmine albo na Skarb Panstwa wlasnosc nieruchomosci.
§ 2. Skarb Panstwa moze zawrzec umowe przekazania nieruchomosci, gdy gmina miejsca polozenia calej albo czesci nieruchomosci nie skorzystala z zaproszenia do jej zawarcia w terminie trzech miesiecy od dnia zlozenia zaproszenia przez wlasciciela nieruchomosci.

Art 9022. Jezeli strony nie postanowily inaczej wlasciciel przekazujacy nieruchomosc nie ponosi odpowiedzialnosci za jej wady.

TytulXXXIV. RENTA I DOZYWOCIE

DZIAL I. RENTA

Art 903. Przez umowe renty jedna ze stron zobowiazuje sie wzgledem drugiej do okreslonych swiadczen okresowych w pieniadzu lub w rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku.

Art 9031. Umowa renty powinna byc stwierdzona pismem.

Art 904. Jezeli nie oznaczono inaczej terminów platnosci renty, rente pieniezna nalezy placic miesiecznie z góry, a rente polegajaca na swiadczeniach w rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku nalezy uiszczac w terminach wynikajacych z wlasciwosci swiadczenia i celu renty.

Art 905. Jezeli uprawniony dozyl dnia platnosci renty platnej z góry, nalezy mu sie cale swiadczenie przypadajace za dany okres. Renta platna z dolu powinna byc zaplacona za czas do dnia, w którym obowiazek ustal.

Art 906. § 1. Do renty ustanowionej za wynagrodzeniem stosuje sie odpowiednio przepisy o sprzedazy.
§ 2. Do renty ustanowionej bez wynagrodzenia stosuje sie przepisy o darowiznie.

Art 907. § 1. Przepisy dzialu niniejszego stosuje sie w braku przepisów szczególnych takze w wypadku, gdy renta wynika ze zródel pozaumownych.
§ 2. Jezeli obowiazek placenia renty wynika z ustawy, kazda ze stron moze w razie zmiany stosunków zadac zmiany wysokosci lub czasu trwania renty, chociazby wysokosc renty i czas jej trwania byly ustalone w orzeczeniu sadowym lub w umowie.

DZIAL II. DOZYWOCIE

Art 908. § 1. Jezeli w zamian za przeniesienie wlasnosci nieruchomosci nabywca zobowiazal sie zapewnic zbywcy dozywotnie utrzymanie (umowa o dozywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjac zbywce jako domownika, dostarczac mu wyzywienia, ubrania, mieszkania, swiatla i opalu, zapewnic mu odpowiednia pomoc i pielegnowanie w chorobie oraz sprawic mu wlasnym kosztem pogrzeb odpowiadajacy zwyczajom miejscowym.
§ 2. Jezeli w umowie o dozywocie nabywca nieruchomosci zobowiazal sie obciazyc ja na rzecz zbywcy uzytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do czesci nieruchomosci, sluzebnoscia mieszkania lub inna sluzebnoscia osobista albo spelniac powtarzajace sie swiadczenia w pieniadzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, uzytkowanie, sluzebnosc osobista oraz uprawnienie do powtarzajacych sie swiadczen naleza do tresci prawa dozywocia.
§ 3. Dozywocie mozna zastrzec takze na rzecz osoby bliskiej zbywcy nieruchomosci.

Art 909. (skreslony).

Art 910. § 1. Przeniesienie wlasnosci nieruchomosci na podstawie umowy o dozywocie nastepuje z jednoczesnym obciazeniem nieruchomosci prawem dozywocia. Do takiego obciazenia stosuje sie odpowiednio przepisy o prawach rzeczowych ograniczonych.
§ 2. W razie zbycia nieruchomosci obciazonej prawem dozywocia nabywca ponosi takze osobista odpowiedzialnosc za swiadczenia tym prawem objete, chyba ze staly sie wymagalne w czasie, kiedy nieruchomosc nie byla jego wlasnoscia. Osobista odpowiedzialnosc wspólwlascicieli jest solidarna.

Art 911. Prawo dozywocia ustanowione na rzecz kilku osób ulega w razie smierci jednej z tych osób odpowiedniemu zmniejszeniu.

Art 912. Prawo dozywocia jest niezbywalne.

Art 913. § 1. Jezeli z jakichkolwiek powodów wytworza sie miedzy dozywotnikiem a zobowiazanym takie stosunki, ze nie mozna wymagac od stron, zeby pozostawaly nadal w bezposredniej ze soba stycznosci, sad na zadanie jednej z nich zamieni wszystkie lub niektóre uprawnienia objete trescia prawa dozywocia na dozywotnia rente odpowiadajaca wartosci tych uprawnien.
§ 2. W wypadkach wyjatkowych sad moze na zadanie zobowiazanego lub dozywotnika, jezeli dozywotnik jest zbywca nieruchomosci, rozwiazac umowe o dozywocie.

Art 914. Jezeli zobowiazany z tytulu umowy o dozywocie zbyl otrzymana nieruchomosc, dozywotnik moze zadac zamiany prawa dozywocia na dozywotnia rente odpowiadajaca wartosci tego prawa.

Art 915. Przepisy dwóch artykulów poprzedzajacych stosuje sie odpowiednio do umów, przez które nabywca nieruchomosci zobowiazal sie, w celu zapewnienia zbywcy dozywotniego utrzymania, do obciazenia nieruchomosci uzytkowaniem z ograniczeniem jego wykonywania do czesci nieruchomosci.

Art 916. § 1. Osoba, wzgledem której ciazy na dozywotniku ustawowy obowiazek alimentacyjny, moze zadac uznania umowy o dozywocie za bezskuteczna w stosunku do niej, jezeli wskutek tej umowy dozywotnik stal sie niewyplacalny. Uprawnienie to przysluguje bez wzgledu na to, czy dozywotnik dzialal ze swiadomoscia pokrzywdzenia wierzycieli, oraz bez wzgledu na czas zawarcia umowy.
§ 2. Uznania umowy o dozywocie za bezskuteczna nie mozna zadac po uplywie lat pieciu od daty tej umowy.

TytulXXXV. UGODA

Art 917. Przez ugode strony czynia sobie wzajemne ustepstwa w zakresie istniejacego miedzy nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylic niepewnosc co do roszczen wynikajacych z tego stosunku lub zapewnic ich wykonanie albo by uchylic spór istniejacy lub mogacy powstac.

Art 918. § 1. Uchylenie sie od skutków prawnych ugody zawartej pod wplywem bledu jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy blad dotyczy stanu faktycznego, który wedlug tresci ugody obie strony uwazaly za niewatpliwy, a spór albo niepewnosc nie bylyby powstaly, gdyby w chwili zawarcia ugody strony wiedzialy o prawdziwym stanie rzeczy.
§ 2. Nie mozna uchylic sie od skutków prawnych ugody z powodu odnalezienia dowodów co do roszczen, których ugoda dotyczy, chyba ze zostala zawarta w zlej wierze.

TytulXXXVI. PRZYRZECZENIE PUBLICZNE

Art 919. § 1. Kto przez ogloszenie publiczne przyrzekl nagrode za wykonanie oznaczonej czynnosci, obowiazany jest przyrzeczenia dotrzymac.
§ 2. Jezeli w przyrzeczeniu nie byl oznaczony termin wykonania czynnosci ani nie bylo zastrzezenia, ze przyrzeczenie jest nieodwolalne, przyrzekajacy moze je odwolac. Odwolanie powinno nastapic przez ogloszenie publiczne w taki sam sposób, w jaki bylo uczynione przyrzeczenie. Odwolanie jest bezskuteczne wzgledem osoby, która wczesniej czynnosc wykonala.

Art 920. § 1. Jezeli czynnosc wykonalo kilka osób niezaleznie od siebie, kazdej z nich nalezy sie nagroda w pelnej wysokosci, chyba ze zostala przyrzeczona tylko jedna nagroda.
§ 2. Jezeli byla przyrzeczona tylko jedna nagroda, otrzyma ja osoba, która pierwsza sie zglosi, a w razie jednoczesnego zgloszenia sie kilku osób - ta, która pierwsza czynnosc wykonala.
§ 3. Jezeli czynnosc wykonalo kilka osób wspólnie, w razie sporu sad odpowiednio podzieli nagrode.

Art 921. § 1. Publiczne przyrzeczenie nagrody za najlepsze dzielo lub za najlepsza czynnosc jest bezskuteczne, jezeli nie zostal w nim oznaczony termin, w ciagu którego mozna ubiegac sie o nagrode.
§ 2. Ocena, czy i które dzielo lub czynnosc zasluguje na nagrode, nalezy do przyrzekajacego, chyba ze w przyrzeczeniu nagrody inaczej zastrzezono.
§ 3. Przyrzekajacy nagrode nabywa wlasnosc nagrodzonego dziela tylko wtedy, gdy to zastrzegl w przyrzeczeniu. W wypadku takim nabycie wlasnosci nastepuje z chwila wyplacenia nagrody. Przepis ten stosuje sie równiez do nabycia praw autorskich albo praw wynalazczych.

TytulXXXVII. PRZEKAZ I PAPIERY WARTOSCIOWE

DZIAL I. PRZEKAZ

Art 9211. Kto przekazuje drugiemu (odbiorcy przekazu) swiadczenie osoby trzeciej (przekazanego), upowaznia tym samym odbiorce przekazu do przyjecia, a przekazanego do spelnienia swiadczenia na rachunek przekazujacego.

Art 9212. § 1. Jezeli przekazany oswiadczyl odbiorcy przekazu, ze przekaz przyjmuje, obowiazany jest wzgledem odbiorcy do spelnienia swiadczenia okreslonego w przekazie.
§ 2. W takim wypadku przekazany moze powolywac sie tylko na zarzuty wynikajace z tresci przekazu oraz na zarzuty, które przysluguja mu osobiscie wzgledem odbiorcy.
§ 3. Roszczenia odbiorcy przeciw przekazanemu, wynikajace z przyjecia przekazu, przedawniaja sie z uplywem roku.

Art 9213. Przekazujacy moze przekaz odwolac, dopóki przekazany nie przyjal go albo nie spelnil swiadczenia.

Art 9214. Jezeli przekazany jest dluznikiem przekazujacego co do przekazanego swiadczenia, jest on obowiazany wzgledem niego do zadoscuczynienia przekazowi.

Art 9215. Jezeli przekazujacy jest dluznikiem odbiorcy przekazu, umorzenie dlugu nastepuje dopiero przez spelnienie swiadczenia, chyba ze umówiono sie inaczej.

DZIAL II. PAPIERY WARTOSCIOWE

Art 9216. Jezeli zobowiazanie wynika z wystawionego papieru wartosciowego, dluznik jest obowiazany do swiadczenia za zwrotem dokumentu albo udostepnieniem go dluznikowi celem pozbawienia dokumentu jego mocy prawnej w sposób zwyczajowo przyjety.

Art 9217. Spelnienie swiadczenia do rak posiadacza legitymowanego trescia papieru wartosciowego zwalnia dluznika, chyba ze dzialal on w zlej wierze.

Art 9218. Papiery wartosciowe imienne legitymuja osobe imiennie wskazana w tresci dokumentu. Przeniesienie praw nastepuje przez przelew polaczony z wydaniem dokumentu.

Art 9219. § 1. Papiery wartosciowe na zlecenie legitymuja osobe wymieniona w dokumencie oraz kazdego, na kogo prawa zostaly przeniesione przez indos.
§ 2. Indos jest pisemnym oswiadczeniem umieszczonym na papierze wartosciowym na zlecenie i zawierajacym co najmniej podpis zbywcy, oznaczajacym przeniesienie praw na inna osobe.
§ 3. Do przeniesienia praw z dokumentu potrzebne jest jego wydanie oraz istnienie nieprzerwanego szeregu indosów.

Art 92110. § 1. Jezeli do puszczenia w obieg dokumentu na okaziciela jest wymagane zezwolenie wlasciwego organu panstwowego, dokument wystawiony bez takiego zezwolenia jest niewazny.
§ 2. Podpis dluznika moze byc odbity sposobem mechanicznym, chyba ze przepisy szczególne stanowia inaczej.

Art 92111. § 1. Dluznik nie ma obowiazku dochodzenia, czy okaziciel jest wlascicielem dokumentu. Jednakze w razie uzasadnionych watpliwosci, czy okaziciel dokumentu jest wierzycielem, dluznik powinien zlozyc przedmiot swiadczenia do depozytu sadowego.
§ 2. Jezeli wlasciwy organ panstwowy wydal zakaz swiadczenia, zwolnienie z zobowiazania nastepuje przez zlozenie przedmiotu swiadczenia do depozytu sadowego.

Art 92112. Przeniesienie praw z dokumentu na okaziciela wymaga wydania tego dokumentu.

Art 92113. Dluznik moze powolac sie wzgledem wierzyciela na zarzuty, które dotycza waznosci dokumentu lub wynikaja z jego tresci albo sluza mu osobiscie przeciw wierzycielowi. Dluznik moze takze powolac sie na zarzuty, które mu sluza przeciw poprzedniemu wierzycielowi, jezeli nabywca dokumentu dzialal swiadomie na szkode dluznika.

Art 92114. § 1. Umarzanie papierów wartosciowych reguluja przepisy szczególne.
§ 2. Jezeli papier wartosciowy zostal prawomocnie umorzony, dluznik jest obowiazany wydac osobie, na której rzecz nastapilo umorzenie, na jej koszt nowy dokument, a gdy wierzytelnosc jest wymagalna - spelnic swiadczenie.

Art 92115. § 1. Przepisy o papierach wartosciowych stosuje sie odpowiednio do znaków legitymacyjnych stwierdzajacych obowiazek swiadczenia.
§ 2. W razie utraty znaku legitymacyjnego stwierdzajacego w swej tresci obowiazek swiadczenia na zadanie wierzyciela, dluznik moze uzaleznic spelnienie swiadczenia od wykazania uprawnienia przez osobe zglaszajaca takie zadanie.
§ 3. Do znaku legitymacyjnego, który nie okresla imiennie osoby uprawnionej, stosuje sie odpowiednio przepisy o papierach wartosciowych na okaziciela, chyba ze co innego wynika z przepisów szczególnych.

Art 92116. Przepisy niniejszego dzialu stosuje sie odpowiednio do papierów wartosciowych opiewajacych na prawa inne niz wierzytelnosci.
KSIEGA CZWARTA
SPADKI

TytulI. PRZEPISY OGÓLNE

Art 922. § 1. Prawa i obowiazki majatkowe zmarlego przechodza z chwila jego smierci na jedna lub kilka osób stosownie do przepisów ksiegi niniejszej.
§ 2. Nie naleza do spadku prawa i obowiazki zmarlego scisle zwiazane z jego osoba, jak równiez prawa, które z chwila jego smierci przechodza na oznaczone osoby niezaleznie od tego, czy sa one spadkobiercami.
§ 3. Do dlugów spadkowych naleza takze koszty pogrzebu spadkodawcy w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjetym w danym srodowisku, koszty postepowania spadkowego, obowiazek zaspokojenia roszczen o zachowek oraz obowiazek wykonania zapisów i polecen, jak równiez inne obowiazki przewidziane w przepisach ksiegi niniejszej.

Art 923. § 1. Malzonek i inne osoby bliskie spadkodawcy, które mieszkaly z nim do dnia jego smierci, sa uprawnione do korzystania w ciagu trzech miesiecy od otwarcia spadku z mieszkania i urzadzenia domowego w zakresie dotychczasowym. Rozrzadzenie spadkodawcy wylaczajace lub ograniczajace to uprawnienie jest niewazne.
§ 2. Przepisy powyzsze nie ograniczaja uprawnien malzonka i innych osób bliskich spadkodawcy, które wynikaja z najmu lokali lub ze spóldzielczego prawa do lokalu.

Art 924. Spadek otwiera sie z chwila smierci spadkodawcy.

Art 925. Spadkobierca nabywa spadek z chwila otwarcia spadku.

Art 926. § 1. Powolanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.
§ 2. Dziedziczenie ustawowe co do calosci spadku nastepuje wtedy, gdy spadkodawca nie powolal spadkobiercy albo gdy zadna z osób, które powolal, nie chce lub nie moze byc spadkobierca.
§ 3. Z zastrzezeniem wyjatków w ustawie przewidzianych, dziedziczenie ustawowe co do czesci spadku nastepuje wtedy, gdy spadkodawca nie powolal do tej czesci spadkobiercy albo gdy którakolwiek z kilku osób, które powolal do calosci spadku, nie chce lub nie moze byc spadkobierca.

Art 927. § 1. Nie moze byc spadkobierca osoba fizyczna, która nie zyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje.
§ 2. Jednakze dziecko w chwili otwarcia spadku juz poczete moze byc spadkobierca, jezeli urodzi sie zywe.
§ 3. Fundacja ustanowiona w testamencie przez spadkodawce moze byc spadkobierca, jezeli zostanie wpisana do rejestru w ciagu dwóch lat od ogloszenia testamentu.

Art 928. § 1. Spadkobierca moze byc uznany przez sad za niegodnego, jezeli:
1) dopuscil sie umyslnie ciezkiego przestepstwa przeciwko spadkodawcy;
2) podstepem lub grozba naklonil spadkodawce do sporzadzenia lub odwolania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodzil mu w dokonaniu jednej z tych czynnosci;
3) umyslnie ukryl lub zniszczyl testament spadkodawcy, podrobil lub przerobil jego testament albo swiadomie skorzystal z testamentu przez inna osobe podrobionego lub przerobionego.
§ 2. Spadkobierca niegodny zostaje wylaczony od dziedziczenia, tak jak by nie dozyl otwarcia spadku.

Art 929. Uznania spadkobiercy za niegodnego moze zadac kazdy, kto ma w tym interes. Z zadaniem takim moze wystapic w ciagu roku od dnia, w którym dowie
DZIAL sie o przyczynie niegodnosci, nie pózniej jednak niz przed uplywem lat trzech od otwarcia spadku.

Art 930. § 1. Spadkobierca nie moze byc uznany za niegodnego, jezeli spadkodawca mu przebaczyl.
§ 2. Jezeli w chwili przebaczenia spadkodawca nie mial zdolnosci do czynnosci prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastapilo z dostatecznym rozeznaniem.

TytulII. DZIEDZICZENIE USTAWOWE

Art 931. § 1. W pierwszej kolejnosci powolane sa z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego malzonek; dziedzicza oni w czesciach równych. Jednakze czesc przypadajaca malzonkowi nie moze byc mniejsza niz jedna czwarta calosci spadku.
§ 2. Jezeli dziecko spadkodawcy nie dozylo otwarcia spadku, u
DZIAL spadkowy, który by mu przypadal, przypada jego dzieciom w czesciach równych. Przepis ten stosuje sie odpowiednio do dalszych zstepnych.

Art 932. § 1. W braku zstepnych spadkodawcy powolani sa do spadku z ustawy jego malzonek i rodzice.
§ 2. U
DZIAL spadkowy kazdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z malzonkiem spadkodawcy, wynosi jedna czwarta calosci spadku. Jezeli ojcostwo rodzica nie zostalo ustalone, u
DZIAL spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczacej w zbiegu z jego malzonkiem, wynosi polowe spadku.
§ 3. W braku zstepnych i malzonka spadkodawcy caly spadek przypada jego rodzicom w czesciach równych.
§ 4. Jezeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dozylo otwarcia spadku, u
DZIAL spadkowy, który by mu przypadal, przypada rodzenstwu spadkodawcy w czesciach równych.
§ 5. Jezeli którekolwiek z rodzenstwa spadkodawcy nie dozylo otwarcia spadku pozostawiajac zstepnych, u
DZIAL spadkowy, który by mu przypadal, przypada jego zstepnym. Po
DZIAL tego udzialu nastepuje wedlug zasad, które dotycza podzialu miedzy dalszych zstepnych spadkodawcy.

Art 933. § 1. U
DZIAL spadkowy malzonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzenstwem i zstepnymi rodzenstwa spadkodawcy, wynosi polowe spadku.
§ 2. W braku zstepnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzenstwa i ich zstepnych, caly spadek przypada malzonkowi spadkodawcy.

Art 934. § 1. W braku zstepnych, malzonka, rodziców, rodzenstwa i zstepnych rodzenstwa spadkodawcy caly spadek przypada dziadkom spadkodawcy; dziedzicza oni w czesciach równych.
§ 2. Jezeli któres z dziadków spadkodawcy nie dozylo otwarcia spadku, u
DZIAL spadkowy, który by mu przypadal, przypada jego zstepnym. Po
DZIAL tego udzialu nastepuje wedlug zasad, które dotycza podzialu spadku miedzy zstepnych spadkodawcy.
§ 3. W braku zstepnych tego z dziadków, który nie dozyl otwarcia spadku, u
DZIAL spadkowy, który by mu przypadal, przypada pozostalym dziadkom w czesciach równych.

Art 9341. W braku malzonka spadkodawcy i krewnych, powolanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada w czesciach równych tym dzieciom malzonka spadkodawcy, których zadne z rodziców nie dozylo chwili otwarcia spadku.

Art 935. W braku malzonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci malzonka spadkodawcy, powolanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Jezeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da sie ustalic albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowalo sie za granica, spadek przypada Skarbowi Panstwa jako spadkobiercy ustawowemu.

Art 9351. Przepisów o powolaniu do dziedziczenia z ustawy nie stosuje sie do malzonka spadkodawcy pozostajacego w separacji.

Art 936. § 1. Przysposobiony dziedziczy po przysposabiajacym i jego krewnych tak, jak by byl dzieckiem przysposabiajacego, a przysposabiajacy i jego krewni dziedzicza po przysposobionym tak, jak by przysposabiajacy byl rodzicem przysposobionego.
§ 2. Przysposobiony nie dziedziczy po swoich wstepnych naturalnych i ich krewnych, a osoby te nie dziedzicza po nim.
§ 3. W wypadku gdy jeden z malzonków przysposobil dziecko drugiego malzonka, przepisu § 2 nie stosuje sie wzgledem tego malzonka i jego krewnych, a jezeli takie przysposobienie nastapilo po smierci drugiego z rodziców przysposobionego, takze wzgledem krewnych zmarlego, których prawa i obowiazki wynikajace z pokrewienstwa zostaly w orzeczeniu o przysposobienie utrzymane.

Art 937. Jezeli skutki przysposobienia polegaja wylacznie na powstaniu stosunku miedzy przysposabiajacym a przysposobionym, stosuje sie przepisy ponizsze:
1) przysposobiony dziedziczy po przysposabiajacym na równi z jego dziecmi, a zstepni przysposobionego dziedzicza po przysposabiajacym na tych samych zasadach co dalsi zstepni spadkodawcy;
2) przysposobiony i jego zstepni nie dziedzicza po krewnych przysposabiajacego, a krewni przysposabiajacego nie dziedzicza po przysposobionym i jego zstepnych;
3) rodzice przysposobionego nie dziedzicza po przysposobionym, a zamiast nich dziedziczy po przysposobionym przysposabiajacy; poza tym przysposobienie nie narusza powolania do dziedziczenia wynikajacego z pokrewienstwa.

Art 938. Dziadkowie spadkodawcy, jezeli znajda sie w niedostatku i nie moga otrzymac naleznych im srodków utrzymania od osób, na których ciazy wzgledem nich ustawowy obowiazek alimentacyjny, moga zadac od spadkobiercy nie obciazonego takim obowiazkiem srodków utrzymania w stosunku do swoich potrzeb i do wartosci jego udzialu spadkowego. Spadkobierca moze uczynic zadosc temu roszczeniu takze w ten sposób, ze zaplaci dziadkom spadkodawcy sume pieniezna odpowiadajaca wartosci jednej czwartej czesci swojego udzialu spadkowego.

Art 939. § 1. Malzonek dziedziczacy z ustawy w zbiegu z innymi spadkobiercami, wyjawszy zstepnych spadkodawcy, którzy mieszkali z nim razem w chwili jego smierci, moze zadac ze spadku ponad swój u
DZIAL spadkowy przedmiotów urzadzenia domowego, z których za zycia spadkodawcy korzystal wspólnie z nim lub wylacznie sam. Do roszczen malzonka z tego tytulu stosuje sie odpowiednio przepisy o zapisie.
§ 2. Uprawnienie powyzsze nie przysluguje malzonkowi, jezeli wspólne pozycie malzonków ustalo za zycia spadkodawcy.

Art 940. § 1. Malzonek jest wylaczony od dziedziczenia, jezeli spadkodawca wystapil o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a zadanie to bylo uzasadnione.
§ 2. Wylaczenie malzonka od dziedziczenia nastepuje na mocy orzeczenia sadu. Wylaczenia moze zadac kazdy z pozostalych spadkobierców ustawowych powolanych do dziedziczenia w zbiegu z malzonkiem; termin do wytoczenia powództwa wynosi szesc miesiecy od dnia, w którym spadkobierca dowie
DZIAL sie o otwarciu spadku, nie wiecej jednak niz jeden rok od otwarcia spadku.

TytulIII. ROZRZADZENIA NA WYPADEK SMIERCI

DZIAL I. TESTAMENT
Roz
DZIAL I
Przepisy ogólne

Art 941. Rozrzadzic majatkiem na wypadek smierci mozna jedynie przez testament.

Art 942. Testament moze zawierac rozrzadzenia tylko jednego spadkodawcy.

Art 943. Spadkodawca moze w kazdej chwili odwolac zarówno caly testament, jak i jego poszczególne postanowienia.

Art 944. § 1. Sporzadzic i odwolac testament moze tylko osoba majaca pelna zdolnosc do czynnosci prawnych.
§ 2. Testamentu nie mozna sporzadzic ani odwolac przez przedstawiciela.

Art 945. § 1. Testament jest niewazny, jezeli zostal sporzadzony:
1) w stanie wylaczajacym swiadome albo swobodne powziecie decyzji i wyrazenie woli;
2) pod wplywem bledu uzasadniajacego przypuszczenie, ze gdyby spadkodawca nie dzialal pod wplywem bledu, nie sporzadzilby testamentu tej tresci;
3) pod wplywem grozby.
§ 2. Na niewaznosc testamentu z powyzszych przyczyn nie mozna sie powolac po uplywie lat trzech od dnia, w którym osoba majaca w tym interes dowiedziala sie o przyczynie niewaznosci, a w kazdym razie po uplywie lat dziesieciu od otwarcia spadku.

Art 946. Odwolanie testamentu moze nastapic badz w ten sposób, ze spadkodawca sporzadzi nowy testament, badz tez w ten sposób, ze w zamiarze odwolania testament zniszczy lub pozbawi go cech, od których zalezy jego waznosc, badz wreszcie w ten sposób, ze dokona w testamencie zmian, z których wynika wola odwolania jego postanowien.

Art 947. Jezeli spadkodawca sporzadzil nowy testament nie zaznaczajac w nim, ze poprzedni odwoluje, ulegaja odwolaniu tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie mozna pogodzic z trescia nowego testamentu.

Art 948. § 1. Testament nalezy tak tlumaczyc, azeby zapewnic mozliwie najpelniejsze urzeczywistnienie woli spadkodawcy.
§ 2. Jezeli testament moze byc tlumaczony rozmaicie, nalezy przyjac taka wykladnie, która pozwala utrzymac rozrzadzenia spadkodawcy w mocy i nadac im rozsadna tresc.
Roz
DZIAL II
Forma testamentu
Od
DZIAL 1
Testamenty zwykle

Art 949. § 1. Spadkodawca moze sporzadzic testament w ten sposób, ze napisze go w calosci pismem recznym, podpisze i opatrzy data.
§ 2. Jednakze brak daty nie pociaga za soba niewaznosci testamentu wlasnorecznego, jezeli nie wywoluje watpliwosci co do zdolnosci spadkodawcy do sporzadzenia testamentu, co do tresci testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów.

Art 950. Testament moze byc sporzadzony w formie aktu notarialnego.

Art 951. § 1. Spadkodawca moze sporzadzic testament takze w ten sposób, ze w obecnosci dwóch swiadków oswiadczy swoja ostatnia wole ustnie wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszalka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzedu stanu cywilnego.
§ 2. Oswiadczenie spadkodawcy spisuje sie w protokole z podaniem daty jego sporzadzenia. Protokól odczytuje sie spadkodawcy w obecnosci swiadków. Protokól powinien byc podpisany przez spadkodawce, przez osobe, wobec której wola zostala oswiadczona, oraz przez swiadków. Jezeli spadkodawca nie moze podpisac protokolu, to nalezy zaznaczyc w protokole ze wskazaniem przyczyny braku podpisu.
§ 3. Osoby gluche lub nieme nie moga sporzadzic testamentu w sposób przewidziany w artykule niniejszym.
Od
DZIAL 2
Testamenty szczególne

Art 952. § 1. Jezeli istnieje obawa rychlej smierci spadkodawcy albo jezeli wskutek szczególnych okolicznosci zachowanie zwyklej formy testamentu jest niemozliwe lub bardzo utrudnione, spadkodawca moze oswiadczyc ostatnia wole ustnie przy jednoczesnej obecnosci co najmniej trzech swiadków.
§ 2. Tresc testamentu ustnego moze byc stwierdzona w ten sposób, ze jeden ze swiadków albo osoba trzecia spisze oswiadczenie spadkodawcy przed uplywem roku od jego zlozenia, z podaniem miejsca i daty oswiadczenia oraz miejsca i daty sporzadzenia pisma, a pismo to podpisza spadkodawca i dwaj swiadkowie albo wszyscy swiadkowie.
§ 3. W wypadku gdy tresc testamentu ustnego nie zostala w powyzszy sposób stwierdzona, mozna ja w ciagu szesciu miesiecy od dnia otwarcia spadku stwierdzic przez zgodne zeznania swiadków zlozone przed sadem. Jezeli przesluchanie jednego ze swiadków nie jest mozliwe lub napotyka trudne do przezwyciezenia przeszkody, sad moze poprzestac na zgodnych zeznaniach dwóch swiadków.

Art 953. Podczas podrózy na polskim statku morskim lub powietrznym mozna sporzadzic testament przed dowódca statku lub jego zastepca w ten sposób, ze spadkodawca oswiadcza swa wole dowódcy statku lub jego zastepcy w obecnosci dwóch swiadków; dowódca statku lub jego zastepca spisuje wole spadkodawcy, podajac date jej spisania, i pismo to w obecnosci swiadków odczytuje spadkodawcy, po czym pismo podpisuja spadkodawca, swiadkowie oraz dowódca statku lub jego zastepca. Jezeli spadkodawca nie moze podpisac pisma, nalezy w pismie podac przyczyne braku podpisu spadkodawcy. Jezeli zachowanie tej formy nie jest mozliwe, mozna sporzadzic testament ustny.

Art 954. Szczególna forme testamentów wojskowych okresli rozporzadzenie Ministra Obrony Narodowej wydane w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwosci.

Art 955. Testament szczególny traci moc z uplywem szesciu miesiecy od ustania okolicznosci, które uzasadnialy niezachowanie formy testamentu zwyklego, chyba ze spadkodawca zmarl przed uplywem tego terminu. Bieg terminu ulega zawieszeniu przez czas, w ciagu którego spadkodawca nie ma moznosci sporzadzenia testamentu zwyklego.
Od
DZIAL 3
Przepisy wspólne dla testamentów zwyklych i szczególnych

Art 956. Nie moze byc swiadkiem przy sporzadzaniu testamentu:
1) kto nie ma pelnej zdolnosci do czynnosci prawnych;
2) niewidomy, gluchy lub niemy;
3) kto nie moze czytac i pisac;
4) kto nie wlada jezykiem, w którym spadkodawca sporzadza testament;
5) skazany prawomocnie wyrokiem sadowym za falszywe zeznania.

Art 957. § 1. Nie moze byc swiadkiem przy sporzadzaniu testamentu osoba, dla której w testamencie zostala przewidziana jakakolwiek korzysc. Nie moga byc równiez swiadkami: malzonek tej osoby, jej krewni lub powinowaci pierwszego i drugiego stopnia oraz osoby pozostajace z nia w stosunku przysposobienia.
§ 2. Jezeli swiadkiem byla jedna z osób wymienionych w paragrafie poprzedzajacym, niewazne jest tylko postanowienie, które przysparza korzysci tej osobie, jej malzonkowi, krewnym lub powinowatym pierwszego lub drugiego stopnia albo osobie pozostajacej z nia w stosunku przysposobienia. Jednakze gdy z tresci testamentu lub z okolicznosci wynika, ze bez niewaznego postanowienia spadkodawca nie sporzadzilby testamentu danej tresci, niewazny jest caly testament.

Art 958. Testament sporzadzony z naruszeniem przepisów rozdzialu niniejszego jest niewazny, chyba ze przepisy te stanowia inaczej.

DZIAL II. POWOLANIE SPADKOBIERCY

Art 959. Spadkodawca moze powolac do calosci lub czesci spadku jedna lub kilka osób.

Art 960. Jezeli spadkodawca powolal do spadku lub do oznaczonej czesci spadku kilku spadkobierców, nie okreslajac ich udzialów spadkowych, dziedzicza oni w czesciach równych.

Art 961. Jezeli spadkodawca przeznaczyl oznaczonej osobie w testamencie poszczególne przedmioty majatkowe, które wyczerpuja prawie caly spadek, osobe te poczytuje sie w razie watpliwosci nie za zapisobierce, lecz za spadkobierce powolanego do calego spadku. Jezeli takie rozrzadzenie testamentowe zostalo dokonane na rzecz kilku osób, osoby te poczytuje sie w razie watpliwosci za powolane do calego spadku w czesciach ulamkowych odpowiadajacych stosunkowi wartosci przeznaczonych im przedmiotów.

Art 962. Zastrzezenie warunku lub terminu, uczynione przy powolaniu spadkobiercy testamentowego, uwazane jest za nie istniejace. Jezeli jednak z tresci testamentu lub z okolicznosci wynika, ze bez takiego zastrzezenia spadkobierca nie zostalby powolany, powolanie spadkobiercy jest niewazne. Przepisów tych nie stosuje sie, jezeli ziszczenie sie lub nieziszczenie sie warunku albo nadejscie terminu nastapilo przed otwarciem spadku.

Art 963. Mozna powolac spadkobierce testamentowego na wypadek, gdyby inna osoba powolana jako spadkobierca ustawowy lub testamentowy nie chciala lub nie mogla byc spadkobierca (podstawienie).

Art 964. Postanowienie testamentu, przez które spadkodawca zobowiazuje spadkobierce do zachowania nabytego spadku i do pozostawienia go innej osobie, ma tylko ten skutek, ze ta inna osoba jest powolana do spadku na wypadek, gdyby spadkobierca nie chcial lub nie mógl byc spadkobierca. Jezeli jednak z tresci testamentu lub z okolicznosci wynika, iz spadkobierca bez takiego ograniczenia nie bylby powolany, powolanie spadkobiercy jest niewazne.

Art 965. Jezeli spadkodawca powolal kilku spadkobierców testamentowych, a jeden z nich nie chce lub nie moze byc spadkobierca, przeznaczony dla niego udzial, w braku odmiennej woli spadkodawcy, przypada pozostalym spadkobiercom testamentowym w stosunku do przypadajacych im udzialów (przyrost).

Art 966. Gdy na mocy testamentu spadek przypadl spadkobiercy nie obciazonemu ustawowym obowiazkiem alimentacyjnym wzgledem dziadków spadkodawcy, dziadkowie, jezeli znajduja sie w niedostatku i nie moga otrzymac srodków utrzymania od osób, na których ciazy ustawowy obowiazek alimentacyjny, moga zadac od spadkobiercy srodków utrzymania w stosunku do swoich potrzeb i do wartosci jego udzialu spadkowego. Spadkobierca moze uczynic zadosc temu roszczeniu takze w ten sposób, ze zaplaci dziadkom spadkodawcy sume pieniezna odpowiadajaca wartosci jednej czwartej czesci swego udzialu spadkowego.

Art 967. § 1. Jezeli osoba powolana jako spadkobierca testamentowy nie chce lub nie moze byc spadkobierca, spadkobierca ustawowy, któremu przypadl przeznaczony dla tej osoby u
DZIAL spadkowy, obowiazany jest, w braku odmiennej woli spadkodawcy, wykonac obciazajace te osobe zapisy, polecenia i inne rozrzadzenia spadkodawcy.
§ 2. Przepis powyzszy stosuje sie odpowiednio do spadkobiercy podstawionego oraz do spadkobiercy, któremu przypada u
DZIAL spadkowy z tytulu przyrostu.

DZIAL III. ZAPIS I POLECENIE

Art 968. § 1. Spadkodawca moze przez rozrzadzenie testamentowe zobowiazac spadkobierce ustawowego lub testamentowego do spelnienia okreslonego swiadczenia majatkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis).
§ 2. Spadkodawca moze obciazyc zapisem takze zapisobierce (dalszy zapis).

Art 969. (skreslony).

Art 970. W braku odmiennej woli spadkodawcy zapisobierca moze zadac wykonania zapisu niezwlocznie po ogloszeniu testamentu. Jednakze zapisobierca obciazony dalszym zapisem moze powstrzymac sie z jego wykonaniem az do chwili wykonania zapisu przez spadkobierce.

Art 971. Jezeli spadek przypada kilku spadkobiercom, zapis obciaza ich w stosunku do wielkosci ich udzialów spadkowych, chyba ze spadkodawca postanowil inaczej. Przepis ten stosuje sie odpowiednio do dalszego zapisu.

Art 972. Przepisy o powolaniu spadkobiercy, o zdolnosci do dziedziczenia i o niegodnosci stosuje sie odpowiednio do zapisów.

Art 973. Jezeli osoba, na której rzecz zostal uczyniony zapis, nie chce lub nie moze byc zapisobierca, obciazony zapisem zostaje zwolniony od obowiazku jego wykonania, powinien jednak w braku odmiennej woli spadkodawcy wykonac dalsze zapisy.

Art 974. Zapisobierca obciazony obowiazkiem wykonania dalszego zapisu moze zwolnic sie od tego obowiazku takze w ten sposób, ze dokona bezplatnie na rzecz dalszego zapisobiercy przeniesienia praw otrzymanych z tytulu zapisu albo przelewu roszczenia o jego wykonanie.

Art 975. Zapis moze byc uczyniony pod warunkiem lub z zastrzezeniem terminu.

Art 976. W braku odmiennej woli spadkodawcy zapis rzeczy oznaczonej co do tozsamosci jest bezskuteczny, jezeli rzecz zapisana nie nalezy do spadku w chwili jego otwarcia albo jezeli spadkodawca byl w chwili swej smierci zobowiazany do zbycia tej rzeczy.

Art 977. Jezeli przedmiotem zapisu jest rzecz oznaczona co do tozsamosci, do roszczen zapisobiercy o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pozytków lub o zaplate ich wartosci, jak równiez do roszczen obciazonego zapisem o zwrot nakladów na rzecz stosuje sie odpowiednio przepisy o roszczeniach miedzy wlascicielem a samoistnym posiadaczem rzeczy.

Art 978. Jezeli przedmiotem zapisu jest rzecz oznaczona co do tozsamosci, obciazony zapisem ponosi wzgledem zapisobiercy odpowiedzialnosc za wady rzeczy jak darczynca.

Art 979. Jezeli przedmiotem zapisu sa rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, obciazony powinien swiadczyc rzeczy sredniej jakosci, uwzgledniajac przy tym potrzeby zapisobiercy.

Art 980. Jezeli przedmiotem zapisu sa rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, do odpowiedzialnosci obciazonego wzgledem zapisobiercy za wady fizyczne i prawne rzeczy stosuje sie odpowiednio przepisy o rekojmi przy sprzedazy. Jednakze zapisobierca moze zadac od obciazonego zapisem tylko odszkodowania za nienalezyte wykonanie zapisu albo dostarczenia zamiast rzeczy wadliwych rzeczy takiego samego gatunku wolnych od wad oraz naprawienia szkody wyniklej z opóznienia.

Art 981. Roszczenie z tytulu zapisu przedawnia sie z uplywem lat pieciu od dnia wymagalnosci zapisu.

Art 982. Spadkodawca moze w testamencie wlozyc na spadkobierce lub na zapisobierce obowiazek oznaczonego dzialania lub zaniechania, nie czyniac nikogo wierzycielem (polecenie).

Art 983. Zapisobierca obciazony poleceniem moze powstrzymac sie z jego wykonaniem az do chwili wykonania zapisu przez spadkobierce. Przepis ten stosuje sie odpowiednio w wypadku, gdy polecenie obciaza dalszego zapisobierce.

Art 984. Jezeli osoba, na której rzecz zostal uczyniony zapis z obowiazkiem wykonania polecenia, nie chce lub nie moze byc zapisobierca, spadkobierca zwolniony od obowiazku wykonania zapisu powinien w braku odmiennej woli spadkodawcy polecenie wykonac. Przepis ten stosuje sie odpowiednio w wypadku, gdy polecenie obciaza dalszego zapisobierce.

Art 985. Wykonania polecenia moze zadac kazdy ze spadkobierców, jak równiez wykonawca testamentu, chyba ze polecenie ma wylacznie na celu korzysc obciazonego poleceniem. Jezeli polecenie ma na wzgledzie interes spoleczny, wykonania polecenia moze zadac takze wlasciwy organ panstwowy.

DZIAL IV. WYKONAWCA TESTAMENTU

Art 986. § 1. Spadkodawca moze w testamencie powolac wykonawce testamentu.
§ 2. Nie moze byc wykonawca testamentu, kto nie ma pelnej zdolnosci do czynnosci prawnych.

Art 987. Jezeli osoba powolana jako wykonawca testamentu nie chce tego obowiazku przyjac, powinna zlozyc odpowiednie oswiadczenie przed sadem.

Art 988. § 1. Jezeli spadkodawca nie postanowil inaczej, wykonawca testamentu powinien zarzadzac majatkiem spadkowym, splacic dlugi spadkowe, w szczególnosci wykonac zapisy i polecenia, a nastepnie wydac spadkobiercom majatek spadkowy zgodnie z wola spadkodawcy i z ustawa.
§ 2. Wykonawca testamentu moze pozywac i byc pozywany w sprawach wynikajacych z zarzadu spadkiem. Moze równiez pozywac w sprawach o prawa nalezace do spadku i byc pozwany w sprawach o dlugi spadkowe.

Art 989. § 1. Do wzajemnych roszczen miedzy spadkobierca a wykonawca testamentu wynikajacych ze sprawowania zarzadu spadkiem stosuje sie odpowiednio przepisy o zleceniu za wynagrodzeniem.
§ 2. Koszty zarzadu majatkiem spadkowym oraz wynagrodzenie wykonawcy testamentu naleza do dlugów spadkowych.

Art 990. Z waznych powodów sad moze zwolnic wykonawce testamentu.

TytulIV. ZACHOWEK

Art 991. § 1. Zstepnym, malzonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powolani do spadku z ustawy, naleza sie, jezeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jezeli zstepny uprawniony jest maloletni - dwie trzecie wartosci udzialu spadkowego, który by mu przypadal przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zas wypadkach - polowa wartosci tego udzialu (zachowek).
§ 2. Jezeli uprawniony nie otrzymal naleznego mu zachowku badz w postaci uczynionej przez spadkodawce darowizny, badz w postaci powolania do spadku, badz w postaci zapisu, przysluguje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zaplate sumy pienieznej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupelnienia.

Art 992. Przy ustalaniu udzialu spadkowego stanowiacego podstawe do obliczania zachowku uwzglednia sie takze spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili, natomiast nie uwzglednia sie spadkobierców, którzy zrzekli sie dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni.

Art 993. Przy obliczaniu zachowku nie uwzglednia sie zapisów i polecen, natomiast dolicza sie do spadku, stosownie do przepisów ponizszych, darowizny uczynione przez spadkodawce.

Art 994. § 1. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza sie do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjetych, ani dokonanych przed wiecej niz dziesieciu laty, liczac wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie bedacych spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.
§ 2. Przy obliczaniu zachowku naleznego zstepnemu nie dolicza sie do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawce w czasie, kiedy nie mial zstepnych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna zostala uczyniona na mniej niz trzysta dni przed urodzeniem sie zstepnego.
§ 3. Przy obliczaniu zachowku naleznego malzonkowi nie dolicza sie do spadku darowizn, które spadkodawca uczynil przed zawarciem z nim malzenstwa.

Art 995. Wartosc przedmiotu darowizny oblicza sie wedlug stanu z chwili jej dokonania, a wedlug cen z chwili ustalania zachowku.

Art 996. Darowizne uczyniona przez spadkodawce uprawnionemu do zachowku zalicza sie na nalezny mu zachowek. Jezeli uprawnionym do zachowku jest dalszy zstepny spadkodawcy, zalicza sie na nalezny mu zachowek takze darowizne uczyniona przez spadkodawce wstepnemu uprawnionego.

Art 997. Jezeli uprawnionym do zachowku jest zstepny spadkodawcy, zalicza sie na nalezny mu zachowek poniesione przez spadkodawce koszty wychowania oraz wyksztalcenia ogólnego i zawodowego, o ile koszty te przekraczaja przecietna miare przyjeta w danym srodowisku.

Art 998. § 1. Jezeli uprawniony do zachowku jest powolany do dziedziczenia, ponosi on odpowiedzialnosc za zapisy i polecenia tylko do wysokosci nadwyzki przekraczajacej wartosc udzialu spadkowego, który stanowi podstawe do obliczenia naleznego uprawnionemu zachowku.
§ 2. Przepis powyzszy stosuje sie odpowiednio w wypadku, gdy zapis na rzecz uprawnionego do zachowku zostal obciazony dalszym zapisem lub poleceniem albo uczyniony pod warunkiem lub z zastrzezeniem terminu.

Art 999. Jezeli spadkobierca obowiazany do zaplaty zachowku jest sam uprawniony do zachowku, jego odpowiedzialnosc ogranicza sie tylko do wysokosci nadwyzki przekraczajacej jego wlasny zachowek.

Art 1000. § 1. Jezeli uprawniony nie moze otrzymac od spadkobiercy naleznego mu zachowku, moze on zadac od osoby, która otrzymala od spadkodawcy darowizne doliczona do spadku, sumy pienieznej potrzebnej do uzupelnienia zachowku. Jednakze obdarowany jest obowiazany do zaplaty powyzszej sumy tylko w granicach wzbogacenia bedacego skutkiem darowizny.
§ 2. Jezeli obdarowany sam jest uprawniony do zachowku, ponosi on odpowiedzialnosc wzgledem innych uprawnionych do zachowku tylko do wysokosci nadwyzki przekraczajacej jego wlasny zachowek.
§ 3. Obdarowany moze zwolnic sie od obowiazku zaplaty sumy potrzebnej do uzupelnienia zachowku przez wydanie przedmiotu darowizny.

Art 1001. Sposród kilku obdarowanych obdarowany wczesniej ponosi odpowiedzialnosc stosownie do przepisów artykulu poprzedzajacego tylko wtedy, gdy uprawniony do zachowku nie moze uzyskac uzupelnienia zachowku od osoby, która zostala obdarowana pózniej.

Art 1002. Roszczenie z tytulu zachowku przechodzi na spadkobierce osoby uprawnionej do zachowku tylko wtedy, gdy spadkobierca ten nalezy do osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy.

Art 1003. Spadkobiercy obowiazani do zaspokojenia roszczenia z tytulu zachowku moga zadac stosunkowego zmniejszenia zapisów i polecen.

Art 1004. § 1. Zmniejszenie zapisów i polecen nastepuje w stosunku do ich wartosci, chyba ze z tresci testamentu wynika odmienna wola spadkodawcy.
§ 2. W razie zmniejszenia zapisu obciazonego dalszym zapisem lub poleceniem, dalszy zapis lub polecenie podlega stosunkowemu zmniejszeniu.

Art 1005. § 1. Jezeli spadkobierca obowiazany do zaspokojenia roszczenia z tytulu zachowku sam jest uprawniony do zachowku, moze on zadac zmniejszenia zapisów i polecen w takim stopniu, azeby pozostal mu jego wlasny zachowek.
§ 2. Jezeli zapisobierca sam jest uprawniony do zachowku, zapis uczyniony na jego rzecz podlega zmniejszeniu tylko do wysokosci nadwyzki przekraczajacej jego wlasny zachowek.

Art 1006. Jezeli zmniejszeniu podlega zapis, którego przedmiot nie da sie podzielic bez istotnej zmiany lub bez znacznego zmniejszenia wartosci, zapisobierca moze zadac calkowitego wykonania zapisu, uiszczajac odpowiednia sume pieniezna.

Art 1007. § 1. Roszczenia uprawnionego z tytulu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów i polecen przedawniaja sie z uplywem lat trzech od ogloszenia testamentu.
§ 2. Roszczenie przeciwko osobie obowiazanej do uzupelnienia zachowku z tytulu otrzymanej od spadkodawcy darowizny przedawnia sie z uplywem lat trzech od otwarcia spadku.

Art 1008. Spadkodawca moze w testamencie pozbawic zstepnych, malzonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jezeli uprawniony do zachowku:
1) wbrew woli spadkodawcy postepuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami wspólzycia spolecznego;
2) dopuscil sie wzgledem spadkodawcy albo jednej z najblizszych mu osób umyslnego przestepstwa przeciwko zyciu, zdrowiu lub wolnosci albo razacej obrazy czci;
3) uporczywie nie dopelnia wzgledem spadkodawcy obowiazków rodzinnych.

Art 1009. Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikac z tresci testamentu.

Art 1010. § 1. Spadkodawca nie moze wydziedziczyc uprawnionego do zachowku, jezeli mu przebaczyl.
§ 2. Jezeli w chwili przebaczenia spadkodawca nie mial zdolnosci do czynnosci prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastapilo z dostatecznym rozeznaniem.

Art 1011. Zstepni wydziedziczonego zstepnego sa uprawnieni do zachowku, chociazby przezyl on spadkodawce.

TytulV. PRZYJECIE I ODRZUCENIE SPADKU

Art 1012. Spadkobierca moze badz przyjac spadek bez ograniczenia odpowiedzialnosci za dlugi (przyjecie proste), badz przyjac spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialnosci (przyjecie z dobrodziejstwem inwentarza), badz tez spadek odrzucic.

Art 1013. (skreslony).

Art 1014. § 1. Przyjecie lub odrzucenie udzialu spadkowego przypadajacego spadkobiercy z tytulu podstawienia moze nastapic niezaleznie od przyjecia lub odrzucenia udzialu spadkowego, który temu spadkobiercy przypada z innego tytulu.
§ 2. Spadkobierca moze odrzucic u
DZIAL spadkowy przypadajacy mu z tytulu przyrostu, a przyjac u
DZIAL przypadajacy mu jako spadkobiercy powolanemu.
§ 3. Poza wypadkami przewidzianymi w paragrafach poprzedzajacych spadkobierca nie moze spadku czesciowo przyjac, a czesciowo odrzucic.

Art 1015. § 1. Oswiadczenie o przyjeciu lub o odrzuceniu spadku moze byc zlozone w ciagu szesciu miesiecy od dnia, w którym spadkobierca dowie
DZIAL sie o tytule swego powolania.
§ 2. Brak oswiadczenia spadkobiercy w powyzszym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjeciem spadku. Jednakze gdy spadkobierca jest osoba nie majaca pelnej zdolnosci do czynnosci prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej calkowitego ubezwlasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oswiadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjeciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Art 1016. Jezeli jeden ze spadkobierców przyjal spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uwaza sie, ze takze spadkobiercy, którzy nie zlozyli w terminie zadnego oswiadczenia, przyjeli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Art 1017. Jezeli przed uplywem terminu do zlozenia oswiadczenia o przyjeciu lub odrzuceniu spadku spadkobierca zmarl nie zlozywszy takiego oswiadczenia, oswiadczenie o przyjeciu lub o odrzuceniu spadku moze byc zlozone przez jego spadkobierców. Termin do zlozenia tego oswiadczenia nie moze sie skonczyc wczesniej anizeli termin do zlozenia oswiadczenia co do spadku po zmarlym spadkobiercy.

Art 1018. § 1. Oswiadczenie o przyjeciu lub o odrzuceniu spadku zlozone pod warunkiem lub z zastrzezeniem terminu jest niewazne.
§ 2. Oswiadczenie o przyjeciu lub o odrzuceniu spadku nie moze byc odwolane.
§ 3. Oswiadczenie o przyjeciu lub o odrzuceniu spadku sklada sie przed sadem lub przed notariuszem. Mozna je zlozyc ustnie lub na pismie z podpisem urzedowo poswiadczonym. Pelnomocnictwo do zlozenia oswiadczenia o przyjeciu lub o odrzuceniu spadku powinno byc pisemne z podpisem urzedowo poswiadczonym.

Art 1019. § 1. Jezeli oswiadczenie o przyjeciu lub o odrzuceniu spadku zostalo zlozone pod wplywem bledu lub grozby, stosuje sie przepisy o wadach oswiadczenia woli z nastepujacymi zmianami:
1) uchylenie sie od skutków prawnych oswiadczenia powinno nastapic przed sadem;
2) spadkobierca powinien jednoczesnie oswiadczyc, czy i jak spadek przyjmuje, czy tez go odrzuca.
§ 2. Spadkobierca, który pod wplywem bledu lub grozby nie zlozyl zadnego oswiadczenia w terminie, moze w powyzszy sposób uchylic sie od skutków prawnych niezachowania terminu.
§ 3. Uchylenie sie od skutków prawnych oswiadczenia o przyjeciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sad.

Art 1020. Spadkobierca, który spadek odrzucil, zostaje wylaczony od dziedziczenia, tak jakby nie dozyl otwarcia spadku.

Art 1021. Jezeli spadkobierca zarzadzal spadkiem, a potem go odrzucil, do stosunków miedzy nim a spadkobiercami, którzy zamiast niego doszli do spadku, stosuje sie odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art 1022. Spadkobierca powolany do spadku zarówno z mocy testamentu, jak i z mocy ustawy moze spadek odrzucic jako spadkobierca testamentowy, a przyjac spadek jako spadkobierca ustawowy.

Art 1023. § 1. Skarb Panstwa ani gmina nie moga odrzucic spadku, który im przypadl z mocy ustawy.
§ 2. Skarb Panstwa ani gmina nie skladaja oswiadczenia o przyjeciu spadku, a spadek uwaza sie za przyjety z dobrodziejstwem inwentarza.

Art 1024. § 1. Jezeli spadkobierca odrzucil spadek z pokrzywdzeniem wierzycieli, kazdy z wierzycieli, którego wierzytelnosc istniala w chwili odrzucenia spadku, moze zadac, azeby odrzucenie spadku zostalo uznane za bezskuteczne w stosunku do niego wedlug przepisów o ochronie wierzycieli w razie niewyplacalnosci dluznika.
§ 2. Uznania odrzucenia spadku za bezskuteczne mozna zadac w ciagu szesciu miesiecy od chwili powziecia wiadomosci o odrzuceniu spadku, lecz nie pózniej niz przed uplywem trzech lat od odrzucenia spadku.

TytulVI. STWIERDZENIE NABYCIA SPADKU, POSWIADCZENIE DZIEDZICZENIA I OCHRONA SPADKOBIERCY

Art 1025. § 1. Sad na wniosek osoby majacej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobierce. Notariusz na zasadach okreslonych w przepisach odrebnych sporzadza akt poswiadczenia dziedziczenia.
§ 2. Domniemywa sie, ze osoba, która uzyskala stwierdzenie nabycia spadku albo poswiadczenie dziedziczenia, jest spadkobierca.
§ 3. Przeciwko domniemaniu wynikajacemu ze stwierdzenia nabycia spadku nie mozna powolywac sie na domniemanie wynikajace z zarejestrowanego aktu poswiadczenia dziedziczenia.

Art 1026. Stwierdzenie nabycia spadku oraz poswiadczenie dziedziczenia nie moze nastapic przed uplywem szesciu miesiecy od otwarcia spadku, chyba ze wszyscy znani spadkobiercy zlozyli juz oswiadczenia o przyjeciu lub o odrzuceniu spadku.

Art 1027. Wzgledem osoby trzeciej, która nie rosci sobie praw do spadku z tytulu dziedziczenia, spadkobierca moze udowodnic swoje prawa wynikajace z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poswiadczenia dziedziczenia.

Art 1028. Jezeli ten, kto uzyskal stwierdzenie nabycia spadku albo poswiadczenie dziedziczenia, lecz spadkobierca nie jest, rozporzadza prawem nalezacym do spadku na rzecz osoby trzeciej, osoba, na której rzecz rozporzadzenie nastepuje, nabywa prawo lub zostaje zwolniona od obowiazku, chyba ze dziala w zlej wierze.

Art 1029. § 1. Spadkobierca moze zadac, azeby osoba, która wlada spadkiem jako spadkobierca, lecz spadkobierca nie jest, wydala mu spadek. To samo dotyczy poszczególnych przedmiotów nalezacych do spadku.
§ 2. Do roszczen spadkobiercy o wynagrodzenie za korzystanie z przedmiotów nalezacych do spadku, o zwrot pozytków lub o zaplate ich wartosci, jak równiez o naprawienie szkody z powodu zuzycia, pogorszenia lub utraty tych przedmiotów oraz do roszczen przeciwko spadkobiercy o zwrot nakladów stosuje sie odpowiednio przepisy o roszczeniach miedzy wlascicielem a samoistnym posiadaczem rzeczy.
§ 3. Przepisy powyzsze stosuje sie odpowiednio w wypadku, gdy zada wydania swego majatku osoba, co do której zostalo uchylone orzeczenie o uznaniu jej za zmarla.

TytulVII. ODPOWIEDZIALNOSC ZA DLUGI SPADKOWE

Art 1030. Do chwili przyjecia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialnosc za dlugi spadkowe tylko ze spadku. Od chwili przyjecia spadku ponosi odpowiedzialnosc za te dlugi z calego swego majatku.

Art 1031. § 1. W razie prostego przyjecia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialnosc za dlugi spadkowe bez ograniczenia.
§ 2. W razie przyjecia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialnosc za dlugi spadkowe tylko do wartosci ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Powyzsze ograniczenie odpowiedzialnosci odpada, jezeli spadkobierca podstepnie nie podal do inwentarza przedmiotów nalezacych do spadku albo podal do inwentarza nie istniejace dlugi.

Art 1032. § 1. Jezeli spadkobierca, który przyjal spadek z dobrodziejstwem inwentarza, splacil niektóre dlugi spadkowe nie wiedzac o istnieniu innych dlugów, ponosi on odpowiedzialnosc za nie splacone dlugi tylko do wysokosci róznicy miedzy wartoscia ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku a wartoscia swiadczen spelnionych na zaspokojenie dlugów, które splacil.
§ 2. Jezeli spadkobierca, który przyjal spadek z dobrodziejstwem inwentarza, splacajac niektóre dlugi spadkowe wie
DZIAL o istnieniu innych dlugów spadkowych, ponosi on odpowiedzialnosc za te dlugi ponad wartosc stanu czynnego spadku, jednakze tylko do takiej wysokosci, w jakiej bylby obowiazany je zaspokoic, gdyby splacal nalezycie wszystkie dlugi spadkowe.

Art 1033. Odpowiedzialnosc spadkobiercy z tytulu zapisów i polecen ogranicza sie zawsze do wartosci stanu czynnego spadku.

Art 1034. § 1. Do chwili dzialu spadku spadkobiercy ponosza solidarna odpowiedzialnosc za dlugi spadkowe. Jezeli jeden ze spadkobierców spelnil swiadczenie, moze on zadac zwrotu od pozostalych spadkobierców w czesciach, które odpowiadaja wielkosci udzialów.
§ 2. Od chwili dzialu spadku spadkobiercy ponosza odpowiedzialnosc za dlugi spadkowe w stosunku do wielkosci udzialów.

TytulVIII. WSPÓLNOSC MAJATKU SPADKOWEGO I
DZIAL SPADKU

Art 1035. Jezeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólnosci majatku spadkowego oraz do dzialu spadku stosuje sie odpowiednio przepisy o wspólwlasnosci w czesciach ulamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytulu.

Art 1036. Spadkobierca moze za zgoda pozostalych spadkobierców rozporzadzic udzialem w przedmiocie nalezacym do spadku. W braku zgody któregokolwiek z pozostalych spadkobierców rozporzadzenie jest bezskuteczne o tyle, o ile naruszaloby uprawnienia przyslugujace temu spadkobiercy na podstawie przepisów o dziale spadku.

Art 1037. § 1.
DZIAL spadku moze nastapic badz na mocy umowy miedzy wszystkimi spadkobiercami, badz na mocy orzeczenia sadu na zadanie któregokolwiek ze spadkobierców.
§ 2. Jezeli do spadku nalezy nieruchomosc, umowa o
DZIAL powinna byc zawarta w formie aktu notarialnego.

Art 1038. § 1. Sadowy
DZIAL spadku powinien obejmowac caly spadek. Jednakze z waznych powodów moze byc ograniczony do czesci spadku.
§ 2. Umowny
DZIAL spadku moze objac caly spadek lub byc ograniczony do czesci spadku.

Art 1039. § 1. Jezeli w razie dziedziczenia ustawowego
DZIAL spadku nastepuje miedzy zstepnymi albo miedzy zstepnymi i malzonkiem, spadkobiercy ci sa wzajemnie zobowiazani do zaliczenia na schede spadkowa otrzymanych od spadkodawcy darowizn, chyba ze z oswiadczenia spadkodawcy lub z okolicznosci wynika, ze darowizna zostala dokonana ze zwolnieniem od obowiazku zaliczenia.
§ 2. Spadkodawca moze wlozyc obowiazek zaliczenia darowizny na schede spadkowa takze na spadkobierce ustawowego nie wymienionego w paragrafie poprzedzajacym.
§ 3. Nie podlegaja zaliczeniu na schede spadkowa drobne darowizny zwyczajowo w danych stosunkach przyjete.

Art 1040. Jezeli wartosc darowizny podlegajacej zaliczeniu przewyzsza wartosc schedy spadkowej, spadkobierca nie jest obowiazany do zwrotu nadwyzki. W wypadku takim nie uwzglednia sie przy dziale spadku ani darowizny, ani spadkobiercy zobowiazanego do jej zaliczenia.

Art 1041. Dalszy zstepny spadkodawcy obowiazany jest do zaliczenia na schede spadkowa darowizny uczynionej przez spadkodawce jego wstepnemu.

Art 1042. § 1. Zaliczenie na schede spadkowa przeprowadza sie w ten sposób, ze wartosc darowizn podlegajacych zaliczeniu dolicza sie do spadku lub do czesci spadku, która ulega podzialowi miedzy spadkobierców obowiazanych wzajemnie do zaliczenia, po czym oblicza sie schede spadkowa kazdego z tych spadkobierców, a nastepnie kazdemu z nich zalicza sie na poczet jego schedy wartosc darowizny podlegajacej zaliczeniu.
§ 2. Wartosc przedmiotu darowizny oblicza sie wedlug stanu z chwili jej dokonania, a wedlug cen z chwili dzialu spadku.
§ 3. Przy zaliczaniu na schede spadkowa nie uwzglednia sie pozytków przedmiotu darowizny.

Art 1043. Przepisy o zaliczeniu darowizn na schede spadkowa stosuje sie odpowiednio do poniesionych przez spadkodawce na rzecz zstepnego kosztów wychowania oraz wyksztalcenia ogólnego i zawodowego, o ile koszty te przekraczaja przecietna miare przyjeta w danym srodowisku.

Art 1044. Na zadanie dwóch lub wiecej spadkobierców sad moze wydzielic im schedy spadkowe w calosci lub w czesci w taki sposób, ze przyzna im pewien przedmiot lub pewne przedmioty nalezace do spadku jako wspólwlasnosc w okreslonych czesciach ulamkowych.

Art 1045. Uchylenie sie od skutków prawnych umowy o
DZIAL spadku zawartej pod wplywem bledu moze nastapic tylko wtedy, gdy blad dotyczyl stanu faktycznego, który strony uwazaly za niewatpliwy.

Art 1046. Po dokonaniu dzialu spadku spadkobiercy sa wzajemnie obowiazani do rekojmi za wady fizyczne i prawne wedlug przepisów o rekojmi przy sprzedazy. Rekojmia co do wierzytelnosci spadkowych rozciaga sie takze na wyplacalnosc dluznika.

TytulIX. UMOWY DOTYCZACE SPADKU

Art 1047. Z zastrzezeniem wyjatków przewidzianych w tytule niniejszym umowa o spadek po osobie zyjacej jest niewazna.

Art 1048. Spadkobierca ustawowy moze przez umowe z przyszlym spadkodawca zrzec sie dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna byc zawarta w formie aktu notarialnego.

Art 1049. § 1. Zrzeczenie sie dziedziczenia obejmuje równiez zstepnych zrzekajacego sie, chyba ze umówiono sie inaczej.
§ 2. Zrzekajacy sie oraz jego zstepni, których obejmuje zrzeczenie sie dziedziczenia, zostaja wylaczeni od dziedziczenia, tak jakby nie dozyli otwarcia spadku.

Art 1050. Zrzeczenie sie dziedziczenia moze byc uchylone przez umowe miedzy tym, kto zrzekl sie dziedziczenia, a tym, po kim sie dziedziczenia zrzeczono. Umowa powinna byc zawarta w formie aktu notarialnego.

Art 1051. Spadkobierca, który spadek przyjal, moze spadek ten zbyc w calosci lub w czesci. To samo dotyczy zbycia udzialu spadkowego.

Art 1052. § 1. Umowa sprzedazy, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiazujaca do zbycia spadku przenosi spadek na nabywce, chyba ze strony inaczej postanowily.
§ 2. Jezeli zawarcie umowy przenoszacej spadek nastepuje w wykonaniu zobowiazania wynikajacego z uprzednio zawartej umowy zobowiazujacej do zbycia spadku, waznosc umowy przenoszacej spadek zalezy od istnienia tego zobowiazania.
§ 3. Umowa zobowiazujaca do zbycia spadku powinna byc zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszacej spadek, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejacego uprzednio zobowiazania do zbycia spadku.

Art 1053. Nabywca spadku wstepuje w prawa i obowiazki spadkobiercy.

Art 1054. § 1. Zbywca spadku zobowiazany jest do wydania tego, co wskutek zbycia, utraty lub uszkodzenia przedmiotów nalezacych do spadku zostalo uzyskane w zamian tych przedmiotów albo jako naprawienie szkody, a jezeli zbycie spadku bylo odplatne, takze do wyrównania ubytku wartosci powstalego przez zuzycie lub rozporzadzenie nieodplatne przedmiotami nalezacymi do spadku.
§ 2. Zbywca moze zadac od nabywcy zwrotu wydatków i nakladów poczynionych na spadek.

Art 1055. § 1. Nabywca spadku ponosi odpowiedzialnosc za dlugi spadkowe w tym samym zakresie co zbywca. Ich odpowiedzialnosc wzgledem wierzycieli jest solidarna.
§ 2. W braku odmiennej umowy nabywca ponosi wzgledem zbywcy odpowiedzialnosc za to, ze wierzyciele nie beda od niego zadali spelnienia swiadczen na zaspokojenie dlugów spadkowych.

Art 1056. W razie zbycia spadku spadkobierca nie ponosi odpowiedzialnosci z tytulu rekojmi za wady fizyczne i prawne poszczególnych przedmiotów nalezacych do spadku.

Art 1057. Korzysci i ciezary zwiazane z przedmiotami nalezacymi do spadku, jak równiez niebezpieczenstwo ich przypadkowej utraty lub uszkodzenia przechodza na nabywce z chwila zawarcia umowy o zbycie spadku, chyba ze umówiono sie inaczej.

TytulX. PRZEPISY SZCZEGÓLNE O DZIEDZICZENIU GOSPODARSTW ROLNYCH

Art 1058. Do dziedziczenia z ustawy gospodarstw rolnych obejmujacych grunty rolne o powierzchni przekraczajacej 1 ha stosuje sie przepisy tytulów poprzedzajacych ksiegi niniejszej ze zmianami wynikajacymi z przepisów ponizszych.

Art 1059. Spadkobiercy dziedzicza z ustawy gospodarstwo rolne, jezeli w chwili otwarcia spadku:
1) stale pracuja bezposrednio przy produkcji rolnej albo
2) maja przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej, albo
3) sa maloletni badz tez pobieraja nauke zawodu lub uczeszczaja do szkól, albo
4) sa trwale niezdolni do pracy.

Art 1060. W granicach okreslonych w
Art 931 § 2 wnuki spadkodawcy, które w chwili otwarcia spadku odpowiadaja warunkom przewidzianym w
Art 1059 pkt 1 i 2, dziedzicza gospodarstwo rolne takze wtedy, gdy ich ojciec lub matka nie moga gospodarstwa dziedziczyc dla braku warunków przewidzianych w
Art 1059. Przepis ten stosuje sie odpowiednio do dalszych zstepnych.

Art 1061. (uchylony).

Art 1062. § 1. Rodzenstwo spadkodawcy, które w chwili otwarcia spadku odpowiada warunkom przewidzianym w
Art 1059 pkt 1 i 2, dziedziczy gospodarstwo rolne takze wtedy, gdy zstepni spadkodawcy nie moga gospodarstwa dziedziczyc dla braku warunków przewidzianych w
Art 1059 lub w
Art 1060.
§ 2. W granicach okreslonych w
Art 934 dzieci rodzenstwa spadkodawcy, które w chwili otwarcia spadku odpowiadaja warunkom przewidzianym w
Art 1059 pkt 1 i 2, dziedzicza gospodarstwo rolne takze wtedy, gdy ich ojciec lub matka nie moga gospodarstwa dziedziczyc dla braku warunków przewidzianych w
Art 1059 lub w § 1 niniejszego artykulu. Przepis ten stosuje sie odpowiednio do dalszych zstepnych.

Art 1063. Jezeli ani malzonek spadkodawcy, ani zaden z jego krewnych powolanych do dziedziczenia z ustawy nie odpowiada warunkom przewidzianym dla dziedziczenia gospodarstwa rolnego albo jezeli uprawnionymi do dziedziczenia sa wylacznie osoby, które w chwili otwarcia spadku sa trwale niezdolne do pracy, gospodarstwo dziedzicza spadkobiercy na zasadach ogólnych.

Art 1064. Rozporzadzenie Rady Ministrów okresli, jakie przygotowanie zawodowe uwaza sie za przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej, a takze wypadki, w których pobieranie nauki zawodu lub uczeszczanie do szkól uprawnia do dziedziczenia gospodarstwa rolnego, oraz zasady i tryb stwierdzania trwalej niezdolnosci do pracy.

Art 1065. (skreslony).

Art 1066. (uchylony).

Art 1067. § 1. Do zapisu, którego przedmiotem jest swiadczenie pieniezne, stosuje sie odpowiednio przepis
Art 216.
§ 2. Jezeli wykonanie zapisu prowadziloby do podzialu gospodarstwa rolnego lub wkladu gruntowego w rolniczej spóldzielni produkcyjnej, sprzecznego z zasadami prawidlowej gospodarki rolnej, spadkobierca zobowiazany do wykonania zapisu moze zadac zamiany przedmiotu zapisu na swiadczenie pieniezne.

Art 1068. (skreslony).

Art 1069. (skreslony).

Art 1070. W razie podzialu gospodarstwa rolnego, które nalezy do spadku, stosuje sie odpowiednio przepisy o podziale gospodarstw rolnych przy zniesieniu wspólwlasnosci.

Art 10701. W razie zbycia udzialu w spadku obejmujacym gospodarstwo rolne stosuje sie odpowiednio
Art 166 oraz
Art 3 i 4 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o ksztaltowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592).

Art 1071-1073. (skreslone).

Art 1074. (uchylony).

Art 1075. (skreslony).

Art 1076. (skreslony).

Art 1077. (uchylony).

Art 1078. (skreslony).

Art 1079. Jezeli oprócz gospodarstwa rolnego spadek obejmuje inne przedmioty majatkowe, udzialy spadkobierców w gospodarstwie rolnym zalicza sie na poczet ich udzialów w calosci spadku.

Art 1080. (skreslony).

Art 1081. Odpowiedzialnosc za dlugi spadkowe zwiazane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego ponosi od chwili dzialu spadku spadkobierca, któremu to gospodarstwo przypadlo, oraz spadkobiercy otrzymujacy od niego splaty. Kazdy z tych spadkobierców ponosi odpowiedzialnosc w stosunku do wartosci otrzymanego udzialu. Odpowiedzialnosc za inne dlugi ponosza wszyscy spadkobiercy na zasadach ogólnych.

Art 1082. Jezeli do spadku nalezy gospodarstwo rolne, ustalenie zachowku nastepuje z uwzglednieniem przepisów niniejszego tytulu, a takze odpowiednio
Art 216.

Art 1083-1085. (skreslone).

Art 1086. Przepisy tytulu niniejszego stosuje sie odpowiednio w wypadku, gdy do spadku nalezy wklad gruntowy w rolniczej spóldzielni produkcyjnej, o ile przepisy ponizsze nie stanowia inaczej.

Art 1087. § 1. Nalezacy do spadku wklad gruntowy w rolniczej spóldzielni produkcyjnej dziedzicza ci sposród spadkobierców, którzy w chwili otwarcia spadku:
1) sa czlonkami tej spóldzielni albo
2) badz sa maloletni, badz tez pobieraja nauke zawodu lub uczeszczaja do szkól, albo
3) sa trwale niezdolni do pracy.
§ 2. W braku spadkobierców okreslonych w punkcie pierwszym paragrafu poprzedzajacego wklad gruntowy w rolniczej spóldzielni produkcyjnej dziedzicza równiez spadkobiercy, którzy pracuja w gospodarstwie rolnym spóldzielni albo w ciagu szesciu miesiecy od otwarcia spadku zostana czlonkami tej spóldzielni.
§ 3. Przepisy paragrafów poprzedzajacych dotycza równiez dzialki przyzagrodowej i siedliskowej, jezeli naleza one do spadku.

Art 1088. (skreslony).
________
1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji transpozycji dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych uslug spoleczenstwa informacyjnego, w szczególnosci handlu elektronicznego w ramach rynku wewnetrznego (dyrektywa o handlu elektronicznym) (Dz. Urz. WE L 178 z 17.07.2000, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 25, str. 399).

 



<<<



карта новых документов

Разное

При полном или частичном использовании материалов сайта ссылка на pravo.levonevsky.org обязательна

© 2006-2013г. www.levonevsky.org

TopList

Законодательство Беларуси и других стран

Законодательство России кодексы, законы, указы (избанное), постановления, архив

Законодательство Республики Беларусь по дате принятия:

2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005 2004 2003 2002 2001 2000 до 2000 года

О защите прав потребителя

ЗОНА - специальный проект

Бюллетень "ПРЕДПРИНИМАТЕЛЬ" - о предпринимателях.




Рассылка


Content.Mail.Ru


 

Приколы, фото, юморПриколы